суал-жаваб

суал-жаваб

Гьаттал лагма чапар ягу чIира буван бучIиссарив?

Жяматрал хIатталливсса гьаттай къабучIиссар чару бакъасса цамур зад дацIан дуван, ва мукунма чапар ягу чIира бувангу ихтияр дакъассар.

Гьав духьурча инсан заллусса аьрщарай, мунил лагма чапар ягу чIира буван бучIиссар, амма мугу карагьатссар (къахъинссар).

Аммарив гьав жанавартрал диххаврия, ххилтIу даврия ягу щинал дяххаврия нигь духьурча, чапар ягу чIира буван бучIиссар, карагьатшивугу дакъассар.

Цаппара аьлимтурал тIимунин бувну, идавстурал, асхIабтурал, салихIсса инсантурал гьаттардил ялув къуппа ягу мизит бацIан буван ихтияр дуссар, халкьуннан микку цу увччуну уссарив хъама къабитаншиврул, зияратрайн букIланшиврул.

(«ТухIфатул-мухIтаж», «Иаьнату-тIали-бин»)

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар?

Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу дуккин, имам цалчинмур суждалия изаннин. Мукун дуккин бюхълай бакъахьурча, бучIиссар дакIниву имамная личIи хьунсса нанижатгу дурну, гихунмай чак цалвалу буван. Ягу бучIиссар имамнал хъирив ганал дуллалимур дурну, ганал ссалам булайхту сагьвилул суждагу бувну ссалам булун.

Имамнал сагьвилул сужда къабуварча, ганал хъирив чак буллалиманал цалва бувну хъинссар, имамнал чак къуртал бувайхту.

Мува куццуй бувайссар Шафии мазгьаб бувгьусса инсаннал ХIанафи мазгьабравусса имамнал хъирив чак буллалисса чIумал: бюхълай бухьурча имам цалчинмур суждалия изаннин «Магьдина» дуккайссар. Амма му чIумал, дуккирчагу, къадуккирчагу, имамнал ссалам булайхту сагьвилул сужда баву хъинссар.

(«ТухIфатул-мухIтаж», «Иаьнату-тIалибин», «Нигьаятул-МухIтаж»)

Няс (насвай) кьацIливу ягу жипливу буну ягу ми бивчуну махъ кьацI марцI къабувну бувсса чак хIисавссарив?

Таммакулия дурмур, хаснува няс, инсаннал чурххан заралссар, бакI баххана бувайссар, мунияту ми кьацIливун ягу майравун бичаву хIарамссар, бунагьссар. Чак бувайсса инсаннал ми бичайсса бухьурча, бивчуну махъ кьацI вилаган аьркинссар, цанчирча, миннуву дикIайссар нажасну ккаллисса аьнакIул, хьхьируннал ягу варанттул хъут. Мукун кьацI марцI къабуварча, чак къакьамулссар, бувссаннун къаккаллиссар.

Няс ва муниха лархьхьумур жипливу духьурчагу, чак дурус къашайссар, чурххай ягу янналий нажас дуну чак буван къабучIинутIий.

(«Мугънил-мухIтаж»)

Хъамитайпалул цила ласнал ниттил буттайн ягу ласнал буттал буттайн ка лаярча, чаклинбиссаву зия шайссарив?

Магьар бивхьуну махъ ласнал ппу, ниттил ппу ва буттал ппу хъамитайпалун махIрамтал шайссар. Мува куццуй щарнил нину, ганил буттал нину ва ниттил нину адиминан махIрамсса хъамину шайссар. Мунин бувну, миннайн ка лаяврил чаклин биссаву зия къадувайссар.

(«ТухIфатул-мухIтаж»)

Хъамитайпа ХIажлив архIал махIрам акъанува лагаврия шариаьтраву ци увкуну буссар?

Имам Шафиънал мазгьабрайн бувну, нигьачIин дакъасса ххуллу бухьурча, хъамитайпалун бучIиссар ссапарданийн буккан цуппалу ягу цайми хъаннищал фаризасса ХIаж ва Оьмра буван. Мукунсса ссапарданий чакру кутIа буллан ва кунничIан ку ласун ихтияргу дуссар.

ХIаж-оьмра баврил фариза биттур бувсса хъамитайпа кIилчин-шамилчин архIал махIрам акъахьурча гьан ихтияр дакъассар,.

(«Нигьаятул-мухIтаж», «ТухIфатул-мухIтаж»)

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...


Вихьлив оьрчIру ттуплий бувккунни

Вихьлив хьунни Ккуллал райондалий дарсирдайн мизитирттавун бучIайсса оьрчIал дянивсса футболданул турнир.   Ванил агьаммур мурад бия оьрчIал дянивсса дусшиву цIакь даву ва спортрах гъира бутаву. Турнирданул сиптачиталну бувккунни «Ккуллал райондалул жагьилтал» тIисса ккурандалул каялувчи...