МухIаммад Идавсил ﷺ Хадижат буцаврил кьисса

МухIаммад Идавсил ﷺ Хадижат буцаврил кьисса

МарцIну вичIи дишара, ттул диндалул уссурвал,

МухIаммадлул ﷺ сиярду шеърилий кIицI лаганна.

Лухччи-ссавруннал имам, идавстуралгу хита́м,

МахIшарданул таржуман, ТIагьал хавар бусанна.

МухIаммадлул ﷺ Хадижат буцаврил кьисса хавар,

Къумасса лухIи дакIру чанна дан баян банна.

Циняв хъаннил ххирамур Саэдат Хадижатлун

Хайрул-бари́ятнан хьун макI ккарккун диркIун дури.

Ссавруннайсса ятIул баргъ макIра къатлуву ливккун,

Мунил нурданул Макка пар-пар тIи бувну ккавкри.

МакI личIин дуванна тIий, муъбирначIан лавгукун,

Жула Сайид Идавсил ﷺ щарсса хьунссара кури.

Кьурайший тухумдалул, Гьашимий кьабилалул

МухIаммадлул ﷺ хIалилат да ина куну бувсри.

Муъбирнал лирчIу макIлил хъинну хIисабгу дурну,

Рязину эшкьи хьуну, Хадижат кIура баври.

Му ххаллилсса бургъил нур чаривав дуккайсса тIий,

Гьарца чIумал му Бика хияллай даим хьури.

 

Тти зу тIалав буварча МухIаммадлул шафааьт,

Дутияра зу мунайн эшкьилийну салават.

Мавлая салли ва саллим даиман абадан

Аьла ХIабибика хайрил-халкьи куллигьими.

Ца кьини ХIабибуллагь ﷺ бутталссурвал архIалну,

АбутIалиб учайсса буттауссичIан лавгри.

Аьтикат цин учайсса буттал ссил гъалгъа буври,

Тти ва жула МухIаммад балугърайн ивну ури.

Ванан щарсса дуцинсса хъус жула дакъарихха,

Ци банну ци хъинни тIий машваралий щябивкIри.

Аьтикатлул увкури ва АбутIалиб, куну,

Хадижатлул хъуслищал Шамлив гьан аву лайкьри.

Биканал базар бувнан хайр хъинну хъанай бури,

Мукун ихтилат дурну мий кIивагу бавкьури.

Ххирасса МухIаммадлухь ﷺ миннал мурад бувсукун,

Шамлив базаллавун гьан кьамул хьуну кьаст дурди.

Бутталссил Аьтикатлул мугу архIал увцуну,

ХадижатлучIан лавгун мурад мунин кIул буври.

Хадижат рязий хьури, ХIабибнал хIисаб дурди,

ХьхьичIра ккарксса цилла макI му ссятрай дакIнин дагьри.

Маккаллал кьурайштурал МухIаммад цайн учайсса

Махъ заманналул Расул ва акъаривав кури.

Гьашимий кьабилалул вакссара гьайбат дусса

Идавс ﷺ ва урихха тIий, пикри гьарзану буври.

Адав-хIилму гьарзасса, гьайбат цаву камилсса,

Цинявппа идавстурал Сайид ухьунссар, кури.

Хадижатлул хIалданул ХIабиб цина ччан ивкIун,

ХIасратсса эшкьилийну аьраб шеъри бувккури.

Я кьурайштурал асад, Сайидтуралгу валад,

Вихсса эшкьилул цIарал бувцIунни ттул базурду.

Му ХIабибначIан биян на ци хIилла дувави,

Гьидаят хIасул дуван савав ча тIалав дави?

Эшкьи-ччаву кьюлтI дурну цивасса хIал кIул къахьун,

Арамталгу щак къатIун, Шамливай тIайла уври.

Шавату хIадур увну АхIмад гьан ува куну,

Му Хадижат-биканал Аьтикатлухь увкури.

Гьарца ажирнал багьа кьу-кьува ашрапири,

ХхюцIалвагу ашрапи мунан булунна кури.

Хъиннува рязий хьуну Аьтикат кIура баври,

Мунил тIисса куццирай хIадур увну гьан уври.

Биканал азбардул хьхьичI хъинну пашманну, начну,

Яру аьтIутIи бувну, ХIабибуллагь авцIури.

Агь мискин-пакьиршиву, ХIакьину ттуйсса кьини!

Нину-ппу буссания къахьунссияв на ялчи.

ХIабиб пашманну аьтIий макьру дутIлай ккавккукун,

Ссавнийсса малаиктал цинявппа аьтIун бивкIри.

Яла ялчитурал бакI – Майсарат ялун ивну,

Ялчинал янна ларххун Шамлив хIадур хьу кури.

Ппалул яннагу лаххи, ялчинал кьяпа биша,

Шамливай ачу куну, ХIабибнахь амру буври.

 

ТIалав буллай бухьурча, зу ХIабибнал шафааьт,

Дутияра зу мунайн эшкьилийну салават.

Мавлая салли ва саллим даиман абадан

Аьла ХIабийбика хайри-л-халкьи куллигьими.

 

Варанттул хьхьури дургьун ХIабиб кьатIув увккукун,

Му ХIабибнах бурувгун малаиктал аьтIун бивкIри.

КIура аянтIиссарав, къатIиссарав къакIулсса,

Ятин ттун ци хъинни тIий, АхIмадгу къума хьури.

Майсаратлухь оьвкуну Биканал гъалгъа буври,

АхIмад аманат увну, хъинну васият буври.

Макка шагьру кьабивтун, АхIмад кьатIув увккукун,

Янна ххуйсса дуллуну, ХIабиб уца увкури.

Гьалмахтуращал архIал увккун АхIмад ﷺ авчукун,

КIяласса ттурлу дурккун Мустафанан ﷺ ххют дурди.

СсихI бувккун дюхлу дурну, варанттуй буртти ивкIун,

ХIабиб ﷺ ххуллийх авчури цаппара манзилалий.

Му къапила най бивкIун, ца мурхьхьирал ххютулу

Ливккун паракьат хьури.

Ца рагьиб ялун ивну, хIалданух урувгукун,

Ва аьламат цир куну, аьжаибшиву дурди.

Ва къапилалул дянив гьич идавс ури куну,

Му ХIабибнал ﷺ къапила дукра дурну бувцури.

Ялагу увккун рагьиб хIалданух уругувкун,

Му кIяла ттуруллул ххют мурхьирачIа ххал хьури.

Тикку цу уссар куну, къапилалухь цIувххукун,

ВаранттачIа къаивтсса ца ятин уссар кури.

МухIаммадлул ﷺ рисалат му рагьибнан бувчIуну,

ХIабибнал хIал ххал буван му ссят муначIан лавгри.

Рагьиб ялун ивукун, му хъун уванна куну,

МухIаммад ХIабибуллагь ххявххун ивзун авцIури.

Му рагьибнал АхIмадлун ﷺ икрам буври, ппай кури.

Яла салам буллуну, дукралин ачу кури.

Му ххирасса АхIмадлул ﷺ муначIан кьаст дурукун,

Ххют дурну МухIаммадлун, архIал ттурлу дарчури.

 

ТIалав буллай бухьурча МухIаммадлул шафааьт,

Дутияра зу мунайн эшкьилийну салават.

Мавлая салли ва саллим даиман абадан

Аьла ХIабийбика хайри-л-халкьи куллигьими.

 

Къатлувун увххун Расул мажлисрай щяивкIукун,

Къатлува увккун рагьиб ссавруннах урувгури.

Ххют дуван ХIабибуллагь ﷺ таривав уккайсса тIий,

Мунан ххют дувай ттурлу азбар тIайлану ккавкри.

Къатлувун кIура авну АхIмадлухь ﷺ гъалгъа буври,

Наслу баян ба куну муная тIалав буври.

Кьурайший тухумдалул, Гьашимий кьабилалул,

Макка шагьардания МухIаммадра увкури.

Хъямала агьри рагьиб, кIилчин ссалам буллури,

Шагьадат дучIан дурну му ссят бусурман хьури.

Ва идавстурал Сайид, ца аьламат ливчIунни,

Мугу ккакканна куну АхIмадлухь ﷺ гъалгъа буври.

Ялату гьухъа бувкьун, бурхIах та уругувкун,

Къусаликкуртал дянив бивщуну мугьру ккавкри.

Кьудратирал кьаламрах марцIсса мусил мугьрулий

Паслу энататирал тамаша хатI ххал хьури

Ттигу хъямала агьну, му мугьрулин ппай кури,

Рисалатрайн щак тIаву, тти рагьибнан къаливчIри.

Я ттул ххирасса Сайид, умматинналгу шафиъ,

Та кьиямасса кьини шафааьт ба увкури.

Тти бавчуну къапила Шам шагьрулин бивукун,

Шамуллал базаллувун, хъус машайн дуккан дурди.

Пайда хъунмасса хьуну, хайргу гьарзану хьури,

ХIабибнал баркатрайну базар хъинну ганз хьури.

Майсарат, Абубакар ХIабибгу архIал увну,

ЖугьутIиял эйдирайн килисалувун лавгри.

Килисалул чирахъру вах куну щях бивщури,

Чирахъирттал раххасру бутIри хьуну зирзури.

Нигьа бувсун чапуртал кашиштурачIан лавгри,

Ва аьламат цири тIий машвара буллан бивкIри,

Махъ заманнул Расул увккун усса куцри тIий.

Бала биян чапуртал му ххал уван левчури.

Канихьхьун ириярча ивчIанну тIий кьас дурну,

Ми лухIисса душмантал цIухлай ххал уллан бивкIри.

Абубакар, Майсарат ХIабибная ﷺ нигьачIий,

КьюлтI увну му ХIабибгу ﷺ Маккалив кIура баври.

Ряхра кьинилул ххуллу Маккалив ливчIсса чIумал,

Бушра бусан гьан аву аьдат дагьну диркIссари.

Бушралул хавар бусан Хадижат-биканачIан

Ххирасса Расулуллагь буртти ивтун гьан уври.

Массулва бакьин бувсса варанттий буртти ивкIун,

Ххаришиву кIул дуван ХIабибуллагь ﷺ авчури.

Ххуллурдив бачIи хьуну Аллагьнал ﷻ амру бувну,

Жан ХIабибуллагьлучIан ﷺ Жабраил тIайла уври.

УрчIаха Исрапиллул, кияха Минкаиллул

Кумаг бувну Маккаллал Аьрщарайн иян уври.

КьатIув бувккун Хадижат тиху-шихун бурувгри,

Варанттий буртти ивкIун най ца инсан ххал хьури.

Шамлияту нанисса та бурттигьу цур куну,

Цилва къараваштурахь му Биканал цIувххури.

ХIабиб ухьунссар куну къараваштурал кувкун,

Гъират цIакьсса хIурулъэн миннахь гъалгъа тIун бивкIри.

Ттул дакIнил ххира ХIабиб, та бурттигьу ухьурча,

На зу циняв имаътал ххассар бувссару кури.

 

Му ХIабибнал шафааьт тIалав буллай бухьурча,

Хъинну занази бара мунал сияр ва ссуннат.

Мавлая салли ва саллим даиман абадан

Аьла ХIабийбика хайри-л-халкьи куллигьими

 

Баргъ куна ХIабибуллагь азбардул хьхьичI ливккукун,

Икрам бувну Хадижат левчуну хьхьичIун бувкри.

ХIабибуллагь арх хьуну базурдавух лархъсса цIу

Мунахь гъалгъа бувукун лерщуну рахIат хьури.

АхIмадлух эшкьи хьуну экьи бувтIусса маоь

Мухтарнах бурувгукун яруннин хъама бивтри.

Ихтилат тамам бувну дакIнийсса цIу чан хьуну,

Базарданул хIал-хIукму тти ХIабибнахь ﷺ цIувххури.

Базаллул хIал цIувххуну цахьва гъалгъа бувукун,

Ххаришиву чивчусса чагъар бувккун буллури.

Мунил мурад бувчIукун Хадижат рязи хьури,

АхIмад сагъну ивну тIий щукрулий даин хьури.

Буртти ивкIсса варани муний дирхьусса матахI,

Цинярдагу АхIмадлун цадакьалун дуллури.

Хъинну махъун къабагьна, захIматшиву къавхьуна,

Хадижатлул къапила му ссят Маккалив биври.

Ца кьини ХIабибуллагь ﷺ ХадижатлучIан лавгри.

Къуллугъ цир АхIмад куну, ХIурулъэннал увкури.

ХьхьичIун урувгун, начну ХIабибнал гъалгъа буври,

Цалва дакIнийсса мурад Биканахь загьир буври.

Ятим ттун щарсса дуцин аьркин хьуну бури тIий,

Бутта уссил ужралин вичIан гьан увра кури.

Нач-хIаялул пардавгу лажиннарава дуркьун,

Хадижат-хIурульэннал Мухтарнахь ﷺ гъалгъа буври.

Дунияллух къаулунсса ххазина ва ур куну,

Му Биканал дакIнийсса сирру ашкара буври.

Му ужралул анцI букьрив бигьасса зат бурича,

Вихьва натила барча ца зат къабаннав кури.

На вин тIалав буванна Кьурайшитурал Бика,

Вищал хъинну бакьинсса, кьамул барча, увкури.

Ххаллилсса суратирал сипат-базу бавкьусса,

КурчIушиврул аьй дакъа, цамур аьйгу дакъасса.

Маккаллал багтуралгу хитIбатрай гъалгъа бувсса,

Хантурал арсурваврал була тIий къабуллусса.

Арцу-муси гьарзасса, Аьрабустан мютIисса,

Кьурайштурал душварал сиядат цил канихьсса.

Муния рязи хьуну, кьамул ина буварча,

Утти ва ссят на бивзун тIалав буванна кури.

 

Зул цаннал тIалав барча му ХIабибнал шафааьт,

Ххуйну занази ба́ча Идавсил марцIсса суннат.

Мавлая салли ва саллим даиман абадан

Аьла ХIабийбика хайри-л-халкьи куллигьими

 

Миннун жаваб къадурди ужра тIалав къабуври.

КIура авну левчуну, буттауссичIан лавгри.

Цинявппагу гъан хьуну, мунахь амру цIувххукун,

Махсаралун ивхьуну укун тIий бия кури.

Хъяврин ивхьура куну, АхIмадлуцIа бавукун,

Аьтикатлун сси бивзун байбизанна тIий лавгри.

Ва Бика хъус дунутIий жу махсаралун бишин,

Хайр бакъасса гъалгъа бан къабучIирхха увкури.

Аслу насаб хъинссар тIий ххаллил хъанай бухьурча,

Жул Кьурайштурал насаб виннияр ххирассари.

Муссят бивзун Хадижат Аьтикатлухь увкури,

Оьзрурду бучIан бувну, бувсмур мяйжанссар кури.

Ва зул оьрчIал аманат щак бакъасса бунутIий,

Мунан хьун ччан бивкIукун дакI дарчIуссия кури.

Аьтикат рязи хьури хитIбатирайн кьас дурди.

АхIмадлун Бика буцин цинявппа кьамул хьури.

Му Хадижат-биканан хитIбатирайн кьас хьувкун,

Му ХIабибнан цуппа хьун хIиллалий гъалгъа буври.

Та АбутIалиблучIан тIалав увну Варакьат

МухIаммадлун Хадижат хитIбатрай гъалгъа буври.

Хадижат рязихьурча, на рязиссара кури,

Варакьат кIура авну ХадижатлучIан лавгри.

АбутIалиблул мурад Хадижатлухь бувсукун

АхIмадлун ﷺ хьун ччишиву Хадижатлул кIул буври.

Амма хъус дакъар куну Варакьатлул увкури,

Жуламий гьархха куну, мунил жаваб дуллури.

Варакьат кIура авну та АбутIалиблучIан,

ХIурульэн Хадижатлун му ссят магьар бивхьури.

ХадижатлучIан ачин ХIабибнан ччан бивкIукун,

Абубакардуйн оьвчин насияра увкури.

Мисриллал чухъа ларххун, чалма кьяпа бивхьуну,

АхIмадлул оьвкунутIий му Абубакар увкIри.

АхIмад ﷺ ва Абубакар най бур тIий хавар бавну,

Ттурша лагъ ва къараваш къуллугърай бацIан буври.

Арцу-мусил бувцIусса жавгьардал мюрщи тIясру

Цумацаннал канихьну Хадижатлул буллури.

ХIабибуллагь ﷺ увххукун ялтту зизара куну,

Циняв къуллугъчитуран ялтту занай кIул буври.

Баргъ куна ХIабибуллагь азбардувун увххукун,

Арцу мусий зирзуну хъуннасса бушра дурди.

АхIмад ﷺ ва Абубакар БиканачIан бивукун,

Аьжаивсса дукрардал ланжартту хьхьичI дирхьури.

ХIабибнал хьхьичI бавцIуну мусаппахIгу бувну,

Лажиндарах бурувгун пасихIсса гъалгъа буври.

Циняр ттул арцу-муси, къараваштал ва лагъарт

На заллусса гьарцазат вин дуллуссар увкури.

Барча Бика Хадижат ххирасса Расулуллагь,

Вихьхьун кунмасса давла цаманан къабуллури.

Ттигу барча хIурульэн МухIаммадлул сиядат,

Кьурайш душварал талихI вил кунмасса къавхьури.

Кьуния мукьра шинай му идавсичIа ливчIри,

Арцул ххаллу кунмасса авлад мунацIа буври.

Кьасум, Зайнаб, Аьбдуллагь, Уммукульсум, Фатимат,

Миннал хъирив Рукьият, укун хьхьичI-хъирив буври.

Ва лу жулва аьжамрайн накьлу бувсса Оьмардун

Саэдат Хадижатлул шафааьт биян баннав.

Буклай ва вичIи дихьлай ва лу истиъмал байнал

ХIашру-нашрулул кьини лу урчIахьхьун булуннав.

 

ТIалав буллай бухьурча МухIаммадлул шафааьт

Дутияра зу мунайн эшкьилийну салават

Мавлая салли ва саллим даиман абадан

Аьла ХIабийбика хайри-л-халкьи куллигьими.

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Аллагьнал ﷻ рязишиву

Аллагь цаятува рязи хьуну къаччисса бусурманчу акъахьунссар, цанчирча инсаннал талихI мунивур бусса. Мунияту жува хIарачат бувару хъинсса тIуллу, хъинбаларду буллан. Шикку кIицI лаганну Аллагь Тааьланан ххирасса 10 аьмал.   Оьмур лиххан байсса хъинбала. Идавсил ﷺ увкуну бур:...


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...


Барча баву

  Ас-саламу аьлайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, ххирасса уссурвал ва ссурвал, хIурмат лавайсса жямат!   ДакIнихтунусса ххаришиврущал барча тIий ура жула ялун нанисса Рамазан барз – зума дугьаврил, Кьуръандалул, цIимилул ва ялтту бучIаврил барз. Ва Заннал Цала лагътуран буллусса ляличIисса...


Дахху-ласулиясса хIадисру

Исламраву дуссар оьрмулул гьарца иширан ккаккан дурсса низамру. Дуссар низам дахху-ласулулгу. МухIаммад Идавсил ﷺ жунма тамансса насихIатру бувну бур, хъус машан ласаврия ва даххаврия аькьилну бувсун, аьдилшиврий, тIайлашиврий, щялмахърая личIлулну бикIаврий хъунмур чIурчIав дурну.   Жу...


Суал-жаваб

Щинавун оькьлакьисса инсан ккаккарча, га ххассал уваншиврул зума зия дуван бучIиссарив (щинавун ххяххарча майравух ягу кьацIливух щин духхан бюхъай)? Оьвкьуну нанисса инсан ххассал уваншиврул зума зия дуван ихтияр дуссар, ялунгума, чара бакъа ххассал уванмур буван аьркинссар. Амма мукун лирчIсса...