Лайкьсса дуснал лишанну
Имам Абу-ХIамид аль-Гъаза́лил «Бида́ятуль-гьида́ят» тIисса луттирава
Инсаннащал дусшиву дулланнин аьркинссар лахьхьин (кIулну дикIан) мунил шартIру, так дусшиврун ва уссушиврун лайкьминнащал хIалашиву ва дусшиву дулланшиврул.
МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур: «Инсан икIантIиссар цала хьхьичIунсса дуснал диндалуву, мунияту зу ххуйну хIисав ласияра дусшиву щищал дуллай бурув» (Абу Давуд).
- Аькьлу
Аьли бин АбутIалиблул увкуссар: «Аьвамсса, хансса инсаннащал дусшиву мадував; мукунманая личIлулну икIу, мугу вияту личIлулну икIуча!»
Аьвамсса инсаннал цала иминсса дус гьалак увайссар.
- Хъинсса хасият, тIабиаьт
Мурдалсса хасият дусса, духIин дакъасса инсаннащал дусшиву мадував. Мунаща сситтучIа ссавур дуван къашайссар, ца зад дакIнин багьайхту (ци-дунугу ччан дикIайхту) мунал яхI бухлагайссар.
- СалихIшиву.
Хъунисса бунагьру бувайманал (бунагькарнал, фасикьнал) дус машав. Аллагьная ﷻ нигьа увсманал хъуни бунагьру къабайссар, Занная нигь дакъаманая вин зарал биянтIиссар.
Аллагьу Тааьланал цала Илчинайн ﷺ амру бувссар: «Аллагь ﷻ хъама ивтсса дакIурдил заллухъруннайн, цала гьавасран ччимур бувайминнайн, бувмуния хайр къалякъинманайн мютIи машав» («Аль-Кагьф», 28-мур аят).
Бунагькарнащалсса хIала-шивруя личIлулну бикIияра, цанчирча, мудан бунагь чIалачIаврил зул дакIурдива ганихсса зид буккан бувантIиссар, бунагь баву – укунмасса, бигьасса ишну чIалантIиссар. Гъибат-бугьтан (маз баву) инсаннал бигьасса задну ккалли буллалисса муниятур, аькьлулун га бунагьрал кIушиву бувчIлай бунугу. Адиминай мусил кIисса ягу сунттул янна хIисав хьурча, инсан рязи акъа, манеъшинна дуллан икIайссар, му чIявуну хьунабакьайсса (ххал шайсса) иш бакъанутIий, амма цаманая маз буллалисса кIанттай му паракьатну уссар, чIявуну чIалай аьдат хьуну, маз баву хъиннува кIусса бунагь бунува.
- Мяшсса, бахилсса къаикIаву
Хъус ххирасса, мяшсса инсаннащалсса хIалашиву – загьрулуха лархьхьуссар. Цаннал хасият ва хIал гаманайн лахъайссар – инсаннал тIабиаьт мукунссар. Цанмавагу къакIулну, цаманал хасият виламунил дарцуну лякъайссар. Мунияту, мяшманащалсса дусшиврул вил мяшшиву гуж дувантIиссар; салихIманал дус хьурча, инавагу салихI хьунтIиссара.
- ТIайлашиву, аьдилшиву
Щялмахъчинащал дусшиву мадаванна. Га миражраха лавхьхьуссар: архмур гъанну, гъанмур архну чIалачIи бувантIиссар.