Лайкьсса дуснал лишанну

Лайкьсса дуснал лишанну

Имам Абу-ХIамид аль-Гъаза́лил «Бида́ятуль-гьида́ят» тIисса луттирава

 

Инсаннащал дусшиву дулланнин аьркинссар лахьхьин (кIулну дикIан) мунил шартIру, так дусшиврун ва уссушиврун лайкьминнащал хIалашиву ва дусшиву дулланшиврул.

 

МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур: «Инсан икIантIиссар цала хьхьичIунсса дуснал диндалуву, мунияту зу ххуйну хIисав ласияра дусшиву щищал дуллай бурув» (Абу Давуд).

 

  1. Аькьлу

Аьли бин АбутIалиблул увкуссар: «Аьвамсса, хансса инсаннащал дусшиву мадував; мукунманая личIлулну икIу, мугу вияту личIлулну икIуча!»

Аьвамсса инсаннал цала иминсса дус гьалак увайссар.

 

  1. Хъинсса хасият, тIабиаьт

Мурдалсса хасият дусса, духIин дакъасса инсаннащал дусшиву мадував. Мунаща сситтучIа ссавур дуван къашайссар, ца зад дакIнин багьайхту (ци-дунугу ччан дикIайхту) мунал яхI бухлагайссар.

 

  1. СалихIшиву.

Хъунисса бунагьру бувайманал (бунагькарнал, фасикьнал) дус машав. Аллагьная ﷻ нигьа увсманал хъуни бунагьру къабайссар, Занная нигь дакъаманая вин зарал биянтIиссар.

Аллагьу Тааьланал цала Илчинайн ﷺ амру бувссар: «Аллагь ﷻ хъама ивтсса дакIурдил заллухъруннайн, цала гьавасран ччимур бувайминнайн, бувмуния хайр къалякъинманайн мютIи машав» («Аль-Кагьф», 28-мур аят).

Бунагькарнащалсса хIала-шивруя личIлулну бикIияра, цанчирча, мудан бунагь чIалачIаврил зул дакIурдива ганихсса зид буккан бувантIиссар, бунагь баву – укунмасса, бигьасса ишну чIалантIиссар. Гъибат-бугьтан (маз баву) инсаннал бигьасса задну ккалли буллалисса муниятур, аькьлулун га бунагьрал кIушиву бувчIлай бунугу. Адиминай мусил кIисса ягу сунттул янна хIисав хьурча, инсан рязи акъа, манеъшинна дуллан икIайссар, му чIявуну хьунабакьайсса (ххал шайсса) иш бакъанутIий, амма цаманая маз буллалисса кIанттай му паракьатну уссар, чIявуну чIалай аьдат хьуну, маз баву хъиннува кIусса бунагь бунува.

 

  1. Мяшсса, бахилсса къаикIаву

Хъус ххирасса, мяшсса инсаннащалсса хIалашиву – загьрулуха лархьхьуссар. Цаннал хасият ва хIал гаманайн лахъайссар – инсаннал тIабиаьт мукунссар. Цанмавагу къакIулну, цаманал хасият виламунил дарцуну лякъайссар. Мунияту, мяшманащалсса дусшиврул вил мяшшиву гуж дувантIиссар; салихIманал дус хьурча, инавагу салихI хьунтIиссара.

 

  1. ТIайлашиву, аьдилшиву

Щялмахъчинащал дусшиву мадаванна. Га миражраха лавхьхьуссар: архмур гъанну, гъанмур архну чIалачIи бувантIиссар.

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Барча баву

  Ас-саламу аьлайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, ххирасса уссурвал ва ссурвал, хIурмат лавайсса жямат!   ДакIнихтунусса ххаришиврущал барча тIий ура жула ялун нанисса Рамазан барз – зума дугьаврил, Кьуръандалул, цIимилул ва ялтту бучIаврил барз. Ва Заннал Цала лагътуран буллусса ляличIисса...


Яла хъинмур хъус...

34-мур бакI   Халкь хъинмунийн гьуз учин баву ва бунагьмуния буруччаву   Хъинмунийн кIункIу баву ва бунагьмуния буруччаву – хъинбаларду буллан буюр баву ва оьбала баврий къадагъа дишаву хъанахъиссар. Ибну Аьббаслул бувсун бур цала цIувххуну бивкIшиву МухIаммад Идавсихь ﷺ:...


Аллагьнал ﷻ рязишиву

Аллагь цаятува рязи хьуну къаччисса бусурманчу акъахьунссар, цанчирча инсаннал талихI мунивур бусса. Мунияту жува хIарачат бувару хъинсса тIуллу, хъинбаларду буллан. Шикку кIицI лаганну Аллагь Тааьланан ххирасса 10 аьмал.   Оьмур лиххан байсса хъинбала. Идавсил ﷺ увкуну бур:...


Суал-жаваб

Щинавун оькьлакьисса инсан ккаккарча, га ххассал уваншиврул зума зия дуван бучIиссарив (щинавун ххяххарча майравух ягу кьацIливух щин духхан бюхъай)? Оьвкьуну нанисса инсан ххассал уваншиврул зума зия дуван ихтияр дуссар, ялунгума, чара бакъа ххассал уванмур буван аьркинссар. Амма мукун лирчIсса...


Нуххуву дурсса дуаь

Ибну Оьмардул бувсун бур цанма МухIаммад Идавсия ﷺ бавсса хIадис (бусала): – Ца чIумал зуяр ччяни ялапар хъанай бивкIсса шама инсан аьрххилийн бувккун бур. Най бивну бур ца нуххучIан. Хьхьу дутан пикри хьуну, гивун бувххун бур. Му чIумал гужсса гъарал ларчIун, ххяллуя хъунмасса кьун багьну,...