Джумадуль-авваль барз

Джумадуль-авваль барз

Джумадуль-авваль барз

Ноябрьданий байбихьлахьиссар Джумадуль-авваль барз. Бусурманнал календарьданувусса гьарца зурул тарихийсса ва рувхIанийсса агьамшиву хъуннассар. Кьуръандалуву увкуну буссар (мяъна): «Аллагьнал ﷻ дирхьусса низамрайну шинаву буссар ацIния кIива барз. Мукун нясив бувссар дуниял-аьлам ляхъан бувсса кьини» («Тавба» тIисса суралул 36-мур аят). Ва аятрал тасттикь буллалиссар гьарца зурул агьамшиву. Джумадуль авваль зуруву хьуссар бусурманнал тарихран агьамшиву хъуннасса ишру.

 

Муъталийсса талатаву

629-ку шинал 3000 бусурманчу щуссар 200 000 саллатI усса Византиянал империялул аьралуннащал.

МухIаммад Идавсил ﷺ гьан увну икIссар Бусра шагьрулул бакIчиначIан Ислам кьамул дува тIисса чагъар лавсун ХIарис ибн Оьмайр. Амма Балка тIисса кIанттай асхIаб увгьуну, ивкIуссар. Мунин жавабран Идавсил ﷺ гьан бувссар Зайд ибн ХIарис бакIчисса аьрал. Мюрщисса оьрчIаран, хъаннин, хъунив хьуминнан, цала килисардаву лабивкIминнан зарал мабувари, мурхьру мабичари, къатри лекьан мадувари куну дюъгу дирхьуссар. Джумадуль-авваль зуруй хьусса талатавриву чIивисса бусурманнал аьрал ххув хьуссар Византиянал аьралуннаяр.

 

Идавсил ﷺ Хадижат щарну буцаву

Хадижатлун га чIумал диркIссар 40 шин, МухIаммад ﷺ Идавсин – 25. Хадижатлун МухIаммадлул ﷺ ххаллисса аьмал-хасият ккарккукун, ганан щар хьун хIукму бувссар, Идавсгу ﷺ рязи хьуну бувцуссар. Му иш хьуссар Джумадуль-авваль зуруй. Гайннал цачIу яхъанай 25 шин дурссар, 6 оьрчIгу бувссар. Цалчин МухIаммад Идавсийн ﷺ вих хьуну Ислам кьамул дурсса инсан хьуссар Хадижат.

 

Идавсил ﷺ мачча-гъанми дунияллия лагаву

Джумадуль-авваль зуруй накьлу хьуссар МухIаммад Идавсил ﷺ буттал ппу АьбдулмутIтIалиб. ИвчIан хьхьичI, мяйра шинавусса арснал арс МухIаммад ﷺ АьбдулмутIтIалиблул тапшур увссар цала арснайн Абу-ТIалиблуйн.

Идавсил ﷺ ххирасса душ ФатIима дунияллия лавгссар Джумадуль-авваль зуруй оьрмулул 28 шинаву.

Идавсил ﷺ асхIаб ва бусурманнал шамулчинма халиф Оьмар ибн аль-ХатIтIаблулгу дуниял кьадиртссар ва зуруй.

 

Душнил душ баву

Джумадуль-авваль зуруй Идавсил ﷺ оьрмулуву ххарисса иш хьуссар – ФатIиман ва Аьлин душ бувссар. Ганин дирзссар Зайнаб тIисса цIа.

 

Саида МухIаммадова

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Лакрал миллатрал мажлис

Март зурул 18-нний Дагъусттаннал Муфтиятрал сипталийну МахIачкъалаливсса «Европа» тIисса залдануву хьунни чIявусса лак гьурттусса зумаритавал мажлис – ифтIар. Зал щапI куну бувцIуну бия, аьдатрайн бувну, мажлис байбивхьуна Мубараксса Кьуръандалул аятирттая, ккалаккиману ия...


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...