Джумадуль-авваль барз

Джумадуль-авваль барз

Джумадуль-авваль барз

Ноябрьданий байбихьлахьиссар Джумадуль-авваль барз. Бусурманнал календарьданувусса гьарца зурул тарихийсса ва рувхIанийсса агьамшиву хъуннассар. Кьуръандалуву увкуну буссар (мяъна): «Аллагьнал ﷻ дирхьусса низамрайну шинаву буссар ацIния кIива барз. Мукун нясив бувссар дуниял-аьлам ляхъан бувсса кьини» («Тавба» тIисса суралул 36-мур аят). Ва аятрал тасттикь буллалиссар гьарца зурул агьамшиву. Джумадуль авваль зуруву хьуссар бусурманнал тарихран агьамшиву хъуннасса ишру.

 

Муъталийсса талатаву

629-ку шинал 3000 бусурманчу щуссар 200 000 саллатI усса Византиянал империялул аьралуннащал.

МухIаммад Идавсил ﷺ гьан увну икIссар Бусра шагьрулул бакIчиначIан Ислам кьамул дува тIисса чагъар лавсун ХIарис ибн Оьмайр. Амма Балка тIисса кIанттай асхIаб увгьуну, ивкIуссар. Мунин жавабран Идавсил ﷺ гьан бувссар Зайд ибн ХIарис бакIчисса аьрал. Мюрщисса оьрчIаран, хъаннин, хъунив хьуминнан, цала килисардаву лабивкIминнан зарал мабувари, мурхьру мабичари, къатри лекьан мадувари куну дюъгу дирхьуссар. Джумадуль-авваль зуруй хьусса талатавриву чIивисса бусурманнал аьрал ххув хьуссар Византиянал аьралуннаяр.

 

Идавсил ﷺ Хадижат щарну буцаву

Хадижатлун га чIумал диркIссар 40 шин, МухIаммад ﷺ Идавсин – 25. Хадижатлун МухIаммадлул ﷺ ххаллисса аьмал-хасият ккарккукун, ганан щар хьун хIукму бувссар, Идавсгу ﷺ рязи хьуну бувцуссар. Му иш хьуссар Джумадуль-авваль зуруй. Гайннал цачIу яхъанай 25 шин дурссар, 6 оьрчIгу бувссар. Цалчин МухIаммад Идавсийн ﷺ вих хьуну Ислам кьамул дурсса инсан хьуссар Хадижат.

 

Идавсил ﷺ мачча-гъанми дунияллия лагаву

Джумадуль-авваль зуруй накьлу хьуссар МухIаммад Идавсил ﷺ буттал ппу АьбдулмутIтIалиб. ИвчIан хьхьичI, мяйра шинавусса арснал арс МухIаммад ﷺ АьбдулмутIтIалиблул тапшур увссар цала арснайн Абу-ТIалиблуйн.

Идавсил ﷺ ххирасса душ ФатIима дунияллия лавгссар Джумадуль-авваль зуруй оьрмулул 28 шинаву.

Идавсил ﷺ асхIаб ва бусурманнал шамулчинма халиф Оьмар ибн аль-ХатIтIаблулгу дуниял кьадиртссар ва зуруй.

 

Душнил душ баву

Джумадуль-авваль зуруй Идавсил ﷺ оьрмулуву ххарисса иш хьуссар – ФатIиман ва Аьлин душ бувссар. Ганин дирзссар Зайнаб тIисса цIа.

 

Саида МухIаммадова

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


Лак Муфтийнащал хьунабавкьунни

Дагъусттаннал Муфтий щейх АхIмад -хIажи Аьбдуллаев хьунаавкьунни Лакрал райондал вакилтуращал ва имамтуращал. Лакрал райондалул администрациялул бакIчи Зураб Куччаевлун тIайлабацIу чIа тIий, Муфтийнал кIицI лавгунни чIярусса шиннардий райондалул бакIчину зий ивкIсса Юсуп МахIаммадовлул район...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...