Джумадуль-авваль барз

Джумадуль-авваль барз

Джумадуль-авваль барз

Ноябрьданий байбихьлахьиссар Джумадуль-авваль барз. Бусурманнал календарьданувусса гьарца зурул тарихийсса ва рувхIанийсса агьамшиву хъуннассар. Кьуръандалуву увкуну буссар (мяъна): «Аллагьнал ﷻ дирхьусса низамрайну шинаву буссар ацIния кIива барз. Мукун нясив бувссар дуниял-аьлам ляхъан бувсса кьини» («Тавба» тIисса суралул 36-мур аят). Ва аятрал тасттикь буллалиссар гьарца зурул агьамшиву. Джумадуль авваль зуруву хьуссар бусурманнал тарихран агьамшиву хъуннасса ишру.

 

Муъталийсса талатаву

629-ку шинал 3000 бусурманчу щуссар 200 000 саллатI усса Византиянал империялул аьралуннащал.

МухIаммад Идавсил ﷺ гьан увну икIссар Бусра шагьрулул бакIчиначIан Ислам кьамул дува тIисса чагъар лавсун ХIарис ибн Оьмайр. Амма Балка тIисса кIанттай асхIаб увгьуну, ивкIуссар. Мунин жавабран Идавсил ﷺ гьан бувссар Зайд ибн ХIарис бакIчисса аьрал. Мюрщисса оьрчIаран, хъаннин, хъунив хьуминнан, цала килисардаву лабивкIминнан зарал мабувари, мурхьру мабичари, къатри лекьан мадувари куну дюъгу дирхьуссар. Джумадуль-авваль зуруй хьусса талатавриву чIивисса бусурманнал аьрал ххув хьуссар Византиянал аьралуннаяр.

 

Идавсил ﷺ Хадижат щарну буцаву

Хадижатлун га чIумал диркIссар 40 шин, МухIаммад ﷺ Идавсин – 25. Хадижатлун МухIаммадлул ﷺ ххаллисса аьмал-хасият ккарккукун, ганан щар хьун хIукму бувссар, Идавсгу ﷺ рязи хьуну бувцуссар. Му иш хьуссар Джумадуль-авваль зуруй. Гайннал цачIу яхъанай 25 шин дурссар, 6 оьрчIгу бувссар. Цалчин МухIаммад Идавсийн ﷺ вих хьуну Ислам кьамул дурсса инсан хьуссар Хадижат.

 

Идавсил ﷺ мачча-гъанми дунияллия лагаву

Джумадуль-авваль зуруй накьлу хьуссар МухIаммад Идавсил ﷺ буттал ппу АьбдулмутIтIалиб. ИвчIан хьхьичI, мяйра шинавусса арснал арс МухIаммад ﷺ АьбдулмутIтIалиблул тапшур увссар цала арснайн Абу-ТIалиблуйн.

Идавсил ﷺ ххирасса душ ФатIима дунияллия лавгссар Джумадуль-авваль зуруй оьрмулул 28 шинаву.

Идавсил ﷺ асхIаб ва бусурманнал шамулчинма халиф Оьмар ибн аль-ХатIтIаблулгу дуниял кьадиртссар ва зуруй.

 

Душнил душ баву

Джумадуль-авваль зуруй Идавсил ﷺ оьрмулуву ххарисса иш хьуссар – ФатIиман ва Аьлин душ бувссар. Ганин дирзссар Зайнаб тIисса цIа.

 

Саида МухIаммадова

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


ДакIнивусса загьру

ХьхьичIазаманнай ца душ щар хьуну, ласнал къатлуву ласнал ниттищал яхъанай бивкIун бур, ганиха къуллугъ буллай. Амма ласнал ниттил мудан ганий аьй-бювкьурду дуллай, яхI буван къабюхълай бивкIун бур. ХIукму бувну бур ласнал ниттин загьру буллуну дирчIан дуван.   Душ лавгун бур базаллуву...


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....