Хъус лякъаву бигьа баймур

Хъус лякъаву бигьа баймур

Дунияллул неъматру, хъус-хъиншиву лякъинсса гъира – му хъанай дур инсаннал хасиятрал тIабиаьтравусса лишан. Муниву цичIав оьккиссагу бакъар, хIалалсса ххуллий ляхълай ва хIарамсса кIанттайн харж дуллай акъахьурча. Ялунгума, Кьуръандалуву кIицI лавгун бур маэшат гьарта-гьарза бувайсса куц-кьяйдарду.

 

Бусанну гайннувасса цаппараннуя:

  1. ДакIнихтуну тавба даву, бувсса бунагьирттая пашман шаву.

Тавба дуллалима бунагьирттая марцI шайссар. Тавба сававну мунайн тамансса неъматру ликкайссар – дунияллийсса оьрмулуву ва ахиратлул къатлуву. Кьуръандалуву бувсун бур Аллагьнал ﷻ багъишла битайшиву дакIнихтуну тавба дурну ЗанначIан кIура бавми, миннан ссаврунная буллугъсса гъараллу лачIун дувантIишиву, дулунтIишиву хъус ва оьрму чIюлу буллалисса оьрчIру, багъру ва нехру. («НухI» суралул 10-12 аятру).

  1. Аллагьная ﷻ нигьа бувсун бикIаву.

Заннаясса нигь – му Аллагь ﷻ тачIав хъама къаитавури. Аллагь ﷻ мудан дакIнивума нигьа усайссар бунагьсса тIул даврия. Занная нигь душиву – ахиратлул оьрмулунсса яла хъинмур луртанни увкуну бур. Мукунсса нигь шайссар дунияллул маэшат гьарза шаврил сававну. «ДакIниву Аллагьная ﷻ нигь думанан гьарца захIматшиврува уккансса ххуллу тIитIинтIиссар, хьул бакъасса чулуха хъус-маэшатгу булунтIиссар» («ТIалакь» суралул 2-3 аятирттал мяъна).

 

  1. Заннайн щукру баву.

Лагънал щукру чIявуну буллалиссаксса гьарза шайссар мунансса неъматру. Му Заннал хъунмасса цIимири. Мунил хIакъираву Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «Заннал баян бувссар: “Зу щукрулий бикIарча, На зун хъиннува чIявусса неъматру булунна. Щукру къабулларча – Ттул танмихI цIакьссар”» («Ибрагьим» суралул 7-му аят).

 

  1. Хъинбалалул ххуллийсса харжлугъ.

Хъинмунил ххуллий арцу, хъус харж даврил кIункIу дувайссар барачатшиву. Муниятури учайсса цадакьалул хъус чан къадувайссарча, чIяру дувайссар, куну. «Заннан ччан бикIарча Цала лагътурал маэшат гьарза бувайссар, ччан бикIарча чан бувайссар. ТIайлашиврул ва хъинбалалул ххуллий зу харж дурмур зана дикIантIиссар…», – увкуну бур «Сабаъ» суралул 39-му аятраву.

 

  1. Кулпат баву

Кулпат бавугу шайссар хъус-маэшат гьарза шаврил сававну. Магьар бивхьуну ца кулпатну хьусса адиминан ва хъамитайпалун Заннал булайссар неъматру. «Ан-Нур» суралул 32-мур аятраву увкуну бур (мяъна): «Зуна баврия ва му мурдалсса тIулданучIан гъан шаврия мюхчанну бикIан инсантуран кумаг бувара. Щарсса къадурцусса арамтал ва щар къавхьусса хъами магьар бивхьуну цачIун булувара. Мискиншиврул цIаний кулпат баврия махъунмай махъанарди. ХIакьну, цала ас-ламус буруччин ччиманан Аллагьнал ﷻ дулунтIиссар хъус-хъиншиву».

 

Шамил Кьурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...