Щиятур нач?
Аллагьу Тааьланал увкуну бур ХIадисуль Кьудсилуву: «Я Адамлул арс, ина инсантурая нач дуллай ура, амма Ттуяту ва Ттул малаиктурая нач къадувара».
Гьарца бусурманчувнан кIулссар Аллагьу Тааьла Гьарзад баяйма, ЧIалачIима ушиву. Амма ца-ца чIумал, цувалу ливчIукун жура дувару цама чIарав усса чIумал къадансса тIуллу, ягу жулла къюкIливун буххай щин-бунугу кIул хьуссания жунна хъинну нач хьунсса пикрирду. Му чIумал жунма бувчIай жува инсантурая нач хъанай, Аллагьу Тааьланая нач къахъанай бушиву.
Цайми чIарав бусса чIумал инсаннал шариаьтрацIун къабавкьумур чанну буллан хIарачат бай, мюрщисса оьрчIал нитти-буттал хьхьичI къабувайсса кунма. Аммарив гайнная арх хьусса чIумал, тIулдакъашивуртту дуклан дикIайссар. Цалла дурмур нитти-буттая кьюлтIну личIансса ххай бунутIийри оьрчIру бунагьмур буллалисса. Амма Аллагьу Тааьланан кIул къавхьуну цичIав къаличIайссар. Жува Заннан ﷻ мудан чIалачIиссару. Мукунсса чIумал так ИхIсандалул кумаг бувантIиссар хIараммуния урувччуну икIан, цува мудан Аллагьнан ﷻ чIалай ушиву хъама къабитан.
ХIакьну, ИхIсан хъанахъиссар Исламрал диндалул рухIну, так мунил Иман ва Ислам камил дуллай дунутIий. Мукун, масъала, бусурманчув диндалул ялув бувмур – чак, зума, закат, хIаж буллай ухьурча, муниву рияъ (ккаккиялун даву), ягу цамур кьасттирай, Аллагьнахлуну ﷻ къадаву хьун бюхъайссар. Ягу цалва дустуралгу дуллай бунутIий дуллан бюхъайссар.
Мукунма, Имандалувугу инсан нифакьравун агьан бюхъайссар, мазрал тIимур дакIнил тасттикь къабуллай, ягу лагма-ялттуминнал аьй даврия нигьа увсун унутIий.
Жунма кIулсса куццуй, диндалул шамулчинмур аслуну хъанахъиссар ИхIсан. Мунил хьхьичIми кIива гьану камил бувайссар. ИхIсан хъанахъиссар Аллагьнаха ﷻ багьайкунсса, дакIнихтунусса эбадат даврил яла лаваймур даража. Мукунсса дакIнихтунушиву дакъахьурча, дурсса эбадатрая жунма личIисса хайр къабиянтIиссар.
Мукунсса ихIсан инсаннаву дикIан бюхъайссарив, цукунни му цавура хьун дувантIисса, учирча, му даражалин ияншиврул инсан икIан аьркинссар цинярда дакIнил цIуцIавурттая, муъминчувнан лайкь дакъасса хасиятирттая къюкI марцI дурсса. Цукунни инсан мукунсса даражалин гьаз гьунтIисса? Шайссарив мунаща цащава кIай хасиятирттая марцI хьун?
Тасаввуф, тIарикьат, хъанахъиссар ялув кIицI ларгсса цIуцIавурттая инсаннал рухI хъин дайсса элмуну. Му элмулул духтуртурайнгу устазтал, шайхтал, муршидтал учайссар. Яла хъунма духтурнугу ивкIссар жула ххирасса Идавс МухIаммад ﷺ. Расулуллагьнал ﷺ цалва увкуссар: «На тIайла увкссара халкьуннал хасиятру камил даншиврул», – куну.