Арулва махъ

Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.

 

Вай махъру лавхьхьуманан кIул хьунтIиссар Заннайн ﷻ мютIийшиврул нахIушивугу. Ми махъругу:

  • Ци-дунугу дуллай айивхьусса чIумал «Бисмиллагьи-р-рахIмани-р-рахIим» учаву.
  • Дуллалимур къуртал дувайхту хъирив «АльхIамдулиллагь» учаву.
  • Аьркин бакъасса махъ мазрайн бучIайхту «Астагъфируллагь» учаву.
  • Ци-дунугу дуван дакIнин багьсса чIумал «Иншааллагь» учаву.
  • Хъин бакъасса заращал хьуна акьирча «Ла хIавла ва ла кьуввата илла биллагьил аьлийил аьзим» учаву.
  • Цала ялун бала бучIарча «Инна лиллагьи ва инна илайгьи ражиоьн» учаву.
  • Хьхьувай бикIу, дяхтта бикIу цалва маз «Ла илагь илла Ллагь, МухIаммад расулуллагь» тIий вардиш баву.

Ялагу аьлимтурал увкуну бур: «Арулва аьмал буссар инсаннал гьав чанна лахъан дувайсса:

  • Эбадатраву дакI марцIшиву;
  • Нитти-буттайн мютIийну, вичIи дирхьуну икIаву.
  • Мачча-гъаннащал авкьуну икIаву, миннал хьхьичIсса буржру биттур баву.
  • Бунагьру буллай цала оьрму зия къабаву.
  • Цала гьавасрал хъирив къаачаву.
  • Дуллалисса тIааьт-эбадат хъинну ялув авцIуну даву.
  • ЧIявуну Аллагьнал ﷻ цIа кIицI лагаву».

 

Инсаннал хъус-маэшатраву барачат чан байсса тIуллу:

Бунагьру баву, щялмахъ бусаву, кIюрххил баргъ букканнин шанашаву, кIачIану шанан утту ишаву, кIачIану хIажатханттувун уххаву, щин ялув хьуну унува дукра дукаву, щяв багьсса ччатIул касакирттах баччибакъашиву даву, лаччул ва чимусрал ккиртту ччуччаву, аццух цIинцI дахьлахьаву, хьхьувай цIуши буклакаву, хъунив хьуминал хьхьичI хIурмат-адав дакъа ачаву, нитти-буттайн цIанийну оьвчаву, дархьусса цIинцI къатлувура кьадитаву, дири-дирирмуних ягу кьяртрах ккарччив марцI дуллалаву, бухкIуллуву щяикIаву, аьрщарай кару шюшлашаву, бухкIуллуйн чул бивщуну ацIаву, чурххай дунура янна дуруххаву, чурххайсса янналух лажин лишаву, къатлуву ххялцул чухъри кьадитаву, чаклил хIакъираву баччибакъашиву даву, хIажатханттуву чаклин иссаву, кIюрххил чаклил хъирив ччяни мизитрава увккун лагаву, кIюрхил ччяни базаллувун лагаву ва махъ чIалну базаллува зана икIаву, цала оьрчIан къаххуйсса дуаь даву, уф увкуну чирахъ лещан баву, дукра дусса тахIни-кIичIу ялун зад диян къадурну кьадитаву, нитти-буттаха ххуйсса дуаь къадаву, гъавгъсса кьаламрах чичлачаву, лялуя ларайсса янна щяивкIун лаххаву, лялуя яларайсса янна авцIуну лаххаву.

 

«Тяълимул мутааьлим» тIисса луттирава

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...