Арулва махъ

Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.

 

Вай махъру лавхьхьуманан кIул хьунтIиссар Заннайн ﷻ мютIийшиврул нахIушивугу. Ми махъругу:

  • Ци-дунугу дуллай айивхьусса чIумал «Бисмиллагьи-р-рахIмани-р-рахIим» учаву.
  • Дуллалимур къуртал дувайхту хъирив «АльхIамдулиллагь» учаву.
  • Аьркин бакъасса махъ мазрайн бучIайхту «Астагъфируллагь» учаву.
  • Ци-дунугу дуван дакIнин багьсса чIумал «Иншааллагь» учаву.
  • Хъин бакъасса заращал хьуна акьирча «Ла хIавла ва ла кьуввата илла биллагьил аьлийил аьзим» учаву.
  • Цала ялун бала бучIарча «Инна лиллагьи ва инна илайгьи ражиоьн» учаву.
  • Хьхьувай бикIу, дяхтта бикIу цалва маз «Ла илагь илла Ллагь, МухIаммад расулуллагь» тIий вардиш баву.

Ялагу аьлимтурал увкуну бур: «Арулва аьмал буссар инсаннал гьав чанна лахъан дувайсса:

  • Эбадатраву дакI марцIшиву;
  • Нитти-буттайн мютIийну, вичIи дирхьуну икIаву.
  • Мачча-гъаннащал авкьуну икIаву, миннал хьхьичIсса буржру биттур баву.
  • Бунагьру буллай цала оьрму зия къабаву.
  • Цала гьавасрал хъирив къаачаву.
  • Дуллалисса тIааьт-эбадат хъинну ялув авцIуну даву.
  • ЧIявуну Аллагьнал ﷻ цIа кIицI лагаву».

 

Инсаннал хъус-маэшатраву барачат чан байсса тIуллу:

Бунагьру баву, щялмахъ бусаву, кIюрххил баргъ букканнин шанашаву, кIачIану шанан утту ишаву, кIачIану хIажатханттувун уххаву, щин ялув хьуну унува дукра дукаву, щяв багьсса ччатIул касакирттах баччибакъашиву даву, лаччул ва чимусрал ккиртту ччуччаву, аццух цIинцI дахьлахьаву, хьхьувай цIуши буклакаву, хъунив хьуминал хьхьичI хIурмат-адав дакъа ачаву, нитти-буттайн цIанийну оьвчаву, дархьусса цIинцI къатлувура кьадитаву, дири-дирирмуних ягу кьяртрах ккарччив марцI дуллалаву, бухкIуллуву щяикIаву, аьрщарай кару шюшлашаву, бухкIуллуйн чул бивщуну ацIаву, чурххай дунура янна дуруххаву, чурххайсса янналух лажин лишаву, къатлуву ххялцул чухъри кьадитаву, чаклил хIакъираву баччибакъашиву даву, хIажатханттуву чаклин иссаву, кIюрххил чаклил хъирив ччяни мизитрава увккун лагаву, кIюрхил ччяни базаллувун лагаву ва махъ чIалну базаллува зана икIаву, цала оьрчIан къаххуйсса дуаь даву, уф увкуну чирахъ лещан баву, дукра дусса тахIни-кIичIу ялун зад диян къадурну кьадитаву, нитти-буттаха ххуйсса дуаь къадаву, гъавгъсса кьаламрах чичлачаву, лялуя ларайсса янна щяивкIун лаххаву, лялуя яларайсса янна авцIуну лаххаву.

 

«Тяълимул мутааьлим» тIисса луттирава

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...