Арулва махъ

Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.

 

Вай махъру лавхьхьуманан кIул хьунтIиссар Заннайн ﷻ мютIийшиврул нахIушивугу. Ми махъругу:

  • Ци-дунугу дуллай айивхьусса чIумал «Бисмиллагьи-р-рахIмани-р-рахIим» учаву.
  • Дуллалимур къуртал дувайхту хъирив «АльхIамдулиллагь» учаву.
  • Аьркин бакъасса махъ мазрайн бучIайхту «Астагъфируллагь» учаву.
  • Ци-дунугу дуван дакIнин багьсса чIумал «Иншааллагь» учаву.
  • Хъин бакъасса заращал хьуна акьирча «Ла хIавла ва ла кьуввата илла биллагьил аьлийил аьзим» учаву.
  • Цала ялун бала бучIарча «Инна лиллагьи ва инна илайгьи ражиоьн» учаву.
  • Хьхьувай бикIу, дяхтта бикIу цалва маз «Ла илагь илла Ллагь, МухIаммад расулуллагь» тIий вардиш баву.

Ялагу аьлимтурал увкуну бур: «Арулва аьмал буссар инсаннал гьав чанна лахъан дувайсса:

  • Эбадатраву дакI марцIшиву;
  • Нитти-буттайн мютIийну, вичIи дирхьуну икIаву.
  • Мачча-гъаннащал авкьуну икIаву, миннал хьхьичIсса буржру биттур баву.
  • Бунагьру буллай цала оьрму зия къабаву.
  • Цала гьавасрал хъирив къаачаву.
  • Дуллалисса тIааьт-эбадат хъинну ялув авцIуну даву.
  • ЧIявуну Аллагьнал ﷻ цIа кIицI лагаву».

 

Инсаннал хъус-маэшатраву барачат чан байсса тIуллу:

Бунагьру баву, щялмахъ бусаву, кIюрххил баргъ букканнин шанашаву, кIачIану шанан утту ишаву, кIачIану хIажатханттувун уххаву, щин ялув хьуну унува дукра дукаву, щяв багьсса ччатIул касакирттах баччибакъашиву даву, лаччул ва чимусрал ккиртту ччуччаву, аццух цIинцI дахьлахьаву, хьхьувай цIуши буклакаву, хъунив хьуминал хьхьичI хIурмат-адав дакъа ачаву, нитти-буттайн цIанийну оьвчаву, дархьусса цIинцI къатлувура кьадитаву, дири-дирирмуних ягу кьяртрах ккарччив марцI дуллалаву, бухкIуллуву щяикIаву, аьрщарай кару шюшлашаву, бухкIуллуйн чул бивщуну ацIаву, чурххай дунура янна дуруххаву, чурххайсса янналух лажин лишаву, къатлуву ххялцул чухъри кьадитаву, чаклил хIакъираву баччибакъашиву даву, хIажатханттуву чаклин иссаву, кIюрххил чаклил хъирив ччяни мизитрава увккун лагаву, кIюрхил ччяни базаллувун лагаву ва махъ чIалну базаллува зана икIаву, цала оьрчIан къаххуйсса дуаь даву, уф увкуну чирахъ лещан баву, дукра дусса тахIни-кIичIу ялун зад диян къадурну кьадитаву, нитти-буттаха ххуйсса дуаь къадаву, гъавгъсса кьаламрах чичлачаву, лялуя ларайсса янна щяивкIун лаххаву, лялуя яларайсса янна авцIуну лаххаву.

 

«Тяълимул мутааьлим» тIисса луттирава

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Заннайн мютIисса кулпат

Кулпатрал оьрмулуву хъунмасса кIану бугьлагьиссар ласнал ва щарссанил дянивсса дакьаврил (гармониялул). Мунил хъунмур биялагу хъаннихьри. Ва макьалалуву бусанну цаппара маслихIатру, кулпат дакьаврил хIалданийн бучIан баву бигьа дуллалисса, цанчирча, мукунсса кулпатраву паракьатшиву, рахIатшиву ва...


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...