Хьхьувай бувккума кIюрххилнин багъишла итайссар

Хьхьувай бувккума кIюрххилнин багъишла итайссар

Кьуръан буккаву – эбадатирттава ца яла ххирамур ва чири гьарзамурди. Кьуръан мудан ккалай хъинссар – дяхтта ва хьхьувай, сапарданий ва ичIува, мизитраву ва даврий. Жулва салихIсса буттахъалгу мукун буккайсса бивкIссар. Миннал хIарачат бувайсса бивкIссар Аллагьнал Лу бюхъайкун чIявуну ккалан.

 

Абу Давудлул бувсун бур Рамазан зуруй Муджагьидлул щалва Кьуръан буккайва тIий ахттакьун чаклия маркIачIан бизаннин. БивкIссар чаклил ца ракааьтраву щалва Кьуръан бувккусса асхIабталгу: Оьсман ибн Аьффан, Тамим Ад-Дари, Саид ибн Джубайр ва тамансса цаймигу.

Цумацагу бусурманчунангу лайкьссар цаннасса низам дирхьуну, къакIулманал лахьхьин, кIулмананаллив чIявуну ккалан. Тай асхIабтурал кунма ца чакливу, ца ракааьтраву къахьурчагу, гьарца кьини чан-чанну тIий ккалаккаву лайкьссар. Цаннал зурул мутталий къуртал буванссар, цаманал дачIи шинава, ваманал шинава, таманал цалва оьрмулул мутталий цал буккинссар. Щалва буккинсса сант хъанай дакъахьурча, цаппара сурарду язи бувгьуну ккалан бучIиссар. Ца мукунсса сурану ккаллиссар «Ясин».

Абу Гьурайрал бувсун бур Идавсил ﷺ увкумур: «Гьарца задрал циннасса къюкI дикIайссар, Кьуръандалул къюкI – «Ясин» хъанахъиссар» (Баззар).

Анаслул бувсмур хIадисраву кIанил ялун ххи бувну увкуну бур: «… Кьуръандалул дакI – «Ясинни», му сура буккайма – щалва Кьуръан ацIилва бувккума кунассар».

ЦIанасса заманнаву танмалсса жунма ва суравагу ккалан аьркинни, чиригу мукун хъунмасса бухьувкун.

Абу Гьурайрал хIадисраву бувсун бур Идавсил ﷺ махъру: «Хьхьувай "Ясин" бувккума кIюрххилнин багъишла итантIиссар (бунагьру багъишла битантIиссар). Мува куццуй, хьхьувай «Духан» («ХIа-Мим») бувккумагу кIюрххилнин багъишла итантIиссар» (Абу Яъла).

Джундаб ибн Аьбдуллагьлул бувсъсса хIадисраву Идавс ﷺ тIий ур: «Так Заннал рязишиву тIалав дуллай хьхьувай «Ясин» бувккуманал бунагьру багъишла битантIиссар». (Ибн ХIиббан)

Вай хIадисирттава жунма бувчIлай бур «Ясин» буккайманал бунагьругу багъишла битайшиву.

 

Муслим Аьбдуллаев

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Дяъвигу, дингу

Аьрай, ярагъ бакъассагу, аьркинни дакIнил кьянкьашивугу, гуманитар кумаграцIун рувхIаниймур кумаггу. Ва кIанттул агьамшиву чIалай, жулва аьралийтурал чIарав бацIан, дакIниймур ласун 2024-ку шиная шинмай диндалул къуллугъчиталгу заназиссар СВО-райн. Мукунминнавасса ца ур 5-мур армиялул...


Алфу ссалам хьуннав...

ТIабибнаха - назму, Заннаха - хIамди, Бунагьрал аьпвуну тIайла дацIаннав. Гъарибсса дакIнива бувккун лавгцири МустIафа Идавсил салават хьуннав.   ХIамдирал Залуннах ХIабибнал иман, ХIимаятраяту цIимилул бутIа – На бигьай ccиxIpyгy циняв санаъри, Аьрщарал Залуннайн ссаламну...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...