Хьхьувай бувккума кIюрххилнин багъишла итайссар

Хьхьувай бувккума кIюрххилнин багъишла итайссар

Кьуръан буккаву – эбадатирттава ца яла ххирамур ва чири гьарзамурди. Кьуръан мудан ккалай хъинссар – дяхтта ва хьхьувай, сапарданий ва ичIува, мизитраву ва даврий. Жулва салихIсса буттахъалгу мукун буккайсса бивкIссар. Миннал хIарачат бувайсса бивкIссар Аллагьнал Лу бюхъайкун чIявуну ккалан.

 

Абу Давудлул бувсун бур Рамазан зуруй Муджагьидлул щалва Кьуръан буккайва тIий ахттакьун чаклия маркIачIан бизаннин. БивкIссар чаклил ца ракааьтраву щалва Кьуръан бувккусса асхIабталгу: Оьсман ибн Аьффан, Тамим Ад-Дари, Саид ибн Джубайр ва тамансса цаймигу.

Цумацагу бусурманчунангу лайкьссар цаннасса низам дирхьуну, къакIулманал лахьхьин, кIулмананаллив чIявуну ккалан. Тай асхIабтурал кунма ца чакливу, ца ракааьтраву къахьурчагу, гьарца кьини чан-чанну тIий ккалаккаву лайкьссар. Цаннал зурул мутталий къуртал буванссар, цаманал дачIи шинава, ваманал шинава, таманал цалва оьрмулул мутталий цал буккинссар. Щалва буккинсса сант хъанай дакъахьурча, цаппара сурарду язи бувгьуну ккалан бучIиссар. Ца мукунсса сурану ккаллиссар «Ясин».

Абу Гьурайрал бувсун бур Идавсил ﷺ увкумур: «Гьарца задрал циннасса къюкI дикIайссар, Кьуръандалул къюкI – «Ясин» хъанахъиссар» (Баззар).

Анаслул бувсмур хIадисраву кIанил ялун ххи бувну увкуну бур: «… Кьуръандалул дакI – «Ясинни», му сура буккайма – щалва Кьуръан ацIилва бувккума кунассар».

ЦIанасса заманнаву танмалсса жунма ва суравагу ккалан аьркинни, чиригу мукун хъунмасса бухьувкун.

Абу Гьурайрал хIадисраву бувсун бур Идавсил ﷺ махъру: «Хьхьувай "Ясин" бувккума кIюрххилнин багъишла итантIиссар (бунагьру багъишла битантIиссар). Мува куццуй, хьхьувай «Духан» («ХIа-Мим») бувккумагу кIюрххилнин багъишла итантIиссар» (Абу Яъла).

Джундаб ибн Аьбдуллагьлул бувсъсса хIадисраву Идавс ﷺ тIий ур: «Так Заннал рязишиву тIалав дуллай хьхьувай «Ясин» бувккуманал бунагьру багъишла битантIиссар». (Ибн ХIиббан)

Вай хIадисирттава жунма бувчIлай бур «Ясин» буккайманал бунагьругу багъишла битайшиву.

 

Муслим Аьбдуллаев

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....