Хьхьувай бувккума кIюрххилнин багъишла итайссар

Хьхьувай бувккума кIюрххилнин багъишла итайссар

Кьуръан буккаву – эбадатирттава ца яла ххирамур ва чири гьарзамурди. Кьуръан мудан ккалай хъинссар – дяхтта ва хьхьувай, сапарданий ва ичIува, мизитраву ва даврий. Жулва салихIсса буттахъалгу мукун буккайсса бивкIссар. Миннал хIарачат бувайсса бивкIссар Аллагьнал Лу бюхъайкун чIявуну ккалан.

 

Абу Давудлул бувсун бур Рамазан зуруй Муджагьидлул щалва Кьуръан буккайва тIий ахттакьун чаклия маркIачIан бизаннин. БивкIссар чаклил ца ракааьтраву щалва Кьуръан бувккусса асхIабталгу: Оьсман ибн Аьффан, Тамим Ад-Дари, Саид ибн Джубайр ва тамансса цаймигу.

Цумацагу бусурманчунангу лайкьссар цаннасса низам дирхьуну, къакIулманал лахьхьин, кIулмананаллив чIявуну ккалан. Тай асхIабтурал кунма ца чакливу, ца ракааьтраву къахьурчагу, гьарца кьини чан-чанну тIий ккалаккаву лайкьссар. Цаннал зурул мутталий къуртал буванссар, цаманал дачIи шинава, ваманал шинава, таманал цалва оьрмулул мутталий цал буккинссар. Щалва буккинсса сант хъанай дакъахьурча, цаппара сурарду язи бувгьуну ккалан бучIиссар. Ца мукунсса сурану ккаллиссар «Ясин».

Абу Гьурайрал бувсун бур Идавсил ﷺ увкумур: «Гьарца задрал циннасса къюкI дикIайссар, Кьуръандалул къюкI – «Ясин» хъанахъиссар» (Баззар).

Анаслул бувсмур хIадисраву кIанил ялун ххи бувну увкуну бур: «… Кьуръандалул дакI – «Ясинни», му сура буккайма – щалва Кьуръан ацIилва бувккума кунассар».

ЦIанасса заманнаву танмалсса жунма ва суравагу ккалан аьркинни, чиригу мукун хъунмасса бухьувкун.

Абу Гьурайрал хIадисраву бувсун бур Идавсил ﷺ махъру: «Хьхьувай "Ясин" бувккума кIюрххилнин багъишла итантIиссар (бунагьру багъишла битантIиссар). Мува куццуй, хьхьувай «Духан» («ХIа-Мим») бувккумагу кIюрххилнин багъишла итантIиссар» (Абу Яъла).

Джундаб ибн Аьбдуллагьлул бувсъсса хIадисраву Идавс ﷺ тIий ур: «Так Заннал рязишиву тIалав дуллай хьхьувай «Ясин» бувккуманал бунагьру багъишла битантIиссар». (Ибн ХIиббан)

Вай хIадисирттава жунма бувчIлай бур «Ясин» буккайманал бунагьругу багъишла битайшиву.

 

Муслим Аьбдуллаев

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...