Идавс ﷺ ссал ялув аьтIий ивкIссар?

Идавс ﷺ ссал ялув аьтIий ивкIссар?

Идавс ﷺ ссал ялув аьтIий ивкIссар?

ХIасан Аль-Басрил увкуну бур: «Яттил хIайван бур инсаннаяр ччяни увкумур бакIравун ласайсса. Цанчирча, хIухчил оьвкукун, гацIана дукрагу кьариртун мунах къулагъас дай. Заннал оьвчаврихьхьун жаваб къадуллалисса инсанная цир учинтIисса!».

 

Ца чIумал Идавсил ﷺ цIувххуну бур Жабраил малаикнахь Дужжагьрая. Муналгу муния гьарзад биялну бувсун бур. Му хаварданух вичIи дирхьувкун Идавсища ﷺ кьянкьа дуван къавхьуну, кIулшилуя лавгун ур. Цайна цува увкIсса чIумал цIувххуну бур:

– Ттул умматрава цу-унугу му оьккисса, мурдалсса кIанттайн агьантIиссарив?

– Тивун вил умматинная хъуни бунагьру буллалимий багьантIиссар, – увкуну бур Жабраиллул.

Укунсса жаваб бавукун, Идавс ﷺ аьтIунгу ивкIун цала къатлувун увххун, мива так ца чак бан акъа къауклай ивкIун ур, щищалчIав ихтилатгу къабуллай.

Шанма гьантта лавгукун, Абу Бакр Идавсил ﷺ къатлул нузачIангу гъан хьуну, цIувххуну бур:

– БучIирив ттун Идавс ﷺ ккаккан?

Жаваб къадуллувкун, аьтIунгу ивкIун, махъунай лавгун ур.

Яла увкIун ур Оьмар. Мува суал буллуну, мукунна жаваб къадуллуна, мугу яругу мукьал бувцIуну лавгун ур.

Яла мува куццуй увкIун ур Салман Фариси, мунал бувсун бур гьарзад Аьлихь. Аьлил кулпат ФатIима, цинма му зат бавукун, левчунма лавгун бур цила буттал барачатсса къатлучIан. Нузахгу бавцIун увкуну бур:

– Я Аллагьнал Идавс ﷺ, на вил душ, ФатIима бура.

Му чIумал Идавс ﷺ суждалингу агьну цалва умматрал ялу аьтIий ивкIун ур. Махъва-махъгу, нуз тIиртIувкун, ФатIиман ххал хьуну дур дардирдал ва макьлил хъахъигу ларгсса, чIаврдугу вивннай ларгсса цила буттал лажин. ЦIувххуну бур:

– Я ттул ппу, вин цивхьур?

Идавсил ﷺ жаваб дуллуну дур:

– Ттул душ, ттучIан Жабраил малаик увкIун, Дужжагьрая бувсунни. Ттул умматиннаятусса бунагькартал гивун бичинтIишиву баян бувунни. Муниятур ттул пашманшиву ва аьтIаву.

ФатIимал цIувххуну бур:

– Цукунни му иш хьунтIисса?

МухIаммад Идавсил ﷺ бувсун бур укунсса зад:

– Бунагькартал бувцуну Дужжагьравун бакьин нанисса чIумал, халкь леххаву тIунтIиссар, – «Я МухIаммад, я МухIаммад», – тIий, ттуятусса кумаг чIа тIий. Мий ДужжагьрачIан гъан хьуну, аьзав дулайсса малаиктал чIалан бивкIукун, гайннан на хъама итантIиссара. Малаиктурал цIуххинтIиссар:

– Зу цару?

Гайннал жаваб дулунтIиссар:

– Жу Кьуръангу ккалай бивкIсса, Рамазан зуруй зумардугу дугьлай бивкIсса халкьру.

Малаиктурал учинтIиссар:

– Кьуръан МухIаммад Идавсил ﷺ умматиннайнни ливксса.

Му бавукун миннан на гацIана дакIнин агьну учинтIиссар:

– Жу мунал умматиннавассару.

Малаиктурал цIуххинтIиссар:

– Зун къабавнав Аллагьнал ﷻ амрулийн къарши бувкминнан ци хьунтIиссарив, къабуккардув муния Кьуръандалуву?

Миннал жаваб дулунтIиссар:

– Жу буккарду муния Кьуръандалул аятирттаву, аммарив, баччибакъулшиву дурну, щяйтIаннул хъирив лавгру.

Миннал цалва бувмуний хъинну хIайп учинтIиссар, макьгу духларгун, иттату оь бачиннин агьи тIий аьтIунтIиссар.

Малаиктурал учинтIиссар:

– Шикку аьтIий пайда бакъассар. Зу мукун аьтIий бивкIния дунияллийва уттавасса чIумал, зун мюнпат муниву бикIантIиссия, зу шиккугу аькъатIунтIиссияв.

Яла малаиктурайн буюр бантIиссар мий Дуржагьравун бичара тIисса.

Ва Идавсил ﷺ оьрмулувасса ца иш на халкьуннал дакIурдивун ццах бутан, ягу Аллагьу Тааьланал цIимилийнсса махъва-махъсса хьул лещан бан бакъар бусласисса. Чичлай ура умудрай ва макьала ккалаккиманавун пикри багьан: кIай Дужжагьравун бичлачисса агьалинавух цувагу къахьун цира на дуллалисса?! Нава ци аьмал буллалиссар Аллагьнал ﷻ цIимилийну Алжаннул багъирдавун уххан уваншиврул?!

 

Аьли Мусаев

 

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...