Идавс ﷺ ссал ялув аьтIий ивкIссар?

Идавс ﷺ ссал ялув аьтIий ивкIссар?

Идавс ﷺ ссал ялув аьтIий ивкIссар?

ХIасан Аль-Басрил увкуну бур: «Яттил хIайван бур инсаннаяр ччяни увкумур бакIравун ласайсса. Цанчирча, хIухчил оьвкукун, гацIана дукрагу кьариртун мунах къулагъас дай. Заннал оьвчаврихьхьун жаваб къадуллалисса инсанная цир учинтIисса!».

 

Ца чIумал Идавсил ﷺ цIувххуну бур Жабраил малаикнахь Дужжагьрая. Муналгу муния гьарзад биялну бувсун бур. Му хаварданух вичIи дирхьувкун Идавсища ﷺ кьянкьа дуван къавхьуну, кIулшилуя лавгун ур. Цайна цува увкIсса чIумал цIувххуну бур:

– Ттул умматрава цу-унугу му оьккисса, мурдалсса кIанттайн агьантIиссарив?

– Тивун вил умматинная хъуни бунагьру буллалимий багьантIиссар, – увкуну бур Жабраиллул.

Укунсса жаваб бавукун, Идавс ﷺ аьтIунгу ивкIун цала къатлувун увххун, мива так ца чак бан акъа къауклай ивкIун ур, щищалчIав ихтилатгу къабуллай.

Шанма гьантта лавгукун, Абу Бакр Идавсил ﷺ къатлул нузачIангу гъан хьуну, цIувххуну бур:

– БучIирив ттун Идавс ﷺ ккаккан?

Жаваб къадуллувкун, аьтIунгу ивкIун, махъунай лавгун ур.

Яла увкIун ур Оьмар. Мува суал буллуну, мукунна жаваб къадуллуна, мугу яругу мукьал бувцIуну лавгун ур.

Яла мува куццуй увкIун ур Салман Фариси, мунал бувсун бур гьарзад Аьлихь. Аьлил кулпат ФатIима, цинма му зат бавукун, левчунма лавгун бур цила буттал барачатсса къатлучIан. Нузахгу бавцIун увкуну бур:

– Я Аллагьнал Идавс ﷺ, на вил душ, ФатIима бура.

Му чIумал Идавс ﷺ суждалингу агьну цалва умматрал ялу аьтIий ивкIун ур. Махъва-махъгу, нуз тIиртIувкун, ФатIиман ххал хьуну дур дардирдал ва макьлил хъахъигу ларгсса, чIаврдугу вивннай ларгсса цила буттал лажин. ЦIувххуну бур:

– Я ттул ппу, вин цивхьур?

Идавсил ﷺ жаваб дуллуну дур:

– Ттул душ, ттучIан Жабраил малаик увкIун, Дужжагьрая бувсунни. Ттул умматиннаятусса бунагькартал гивун бичинтIишиву баян бувунни. Муниятур ттул пашманшиву ва аьтIаву.

ФатIимал цIувххуну бур:

– Цукунни му иш хьунтIисса?

МухIаммад Идавсил ﷺ бувсун бур укунсса зад:

– Бунагькартал бувцуну Дужжагьравун бакьин нанисса чIумал, халкь леххаву тIунтIиссар, – «Я МухIаммад, я МухIаммад», – тIий, ттуятусса кумаг чIа тIий. Мий ДужжагьрачIан гъан хьуну, аьзав дулайсса малаиктал чIалан бивкIукун, гайннан на хъама итантIиссара. Малаиктурал цIуххинтIиссар:

– Зу цару?

Гайннал жаваб дулунтIиссар:

– Жу Кьуръангу ккалай бивкIсса, Рамазан зуруй зумардугу дугьлай бивкIсса халкьру.

Малаиктурал учинтIиссар:

– Кьуръан МухIаммад Идавсил ﷺ умматиннайнни ливксса.

Му бавукун миннан на гацIана дакIнин агьну учинтIиссар:

– Жу мунал умматиннавассару.

Малаиктурал цIуххинтIиссар:

– Зун къабавнав Аллагьнал ﷻ амрулийн къарши бувкминнан ци хьунтIиссарив, къабуккардув муния Кьуръандалуву?

Миннал жаваб дулунтIиссар:

– Жу буккарду муния Кьуръандалул аятирттаву, аммарив, баччибакъулшиву дурну, щяйтIаннул хъирив лавгру.

Миннал цалва бувмуний хъинну хIайп учинтIиссар, макьгу духларгун, иттату оь бачиннин агьи тIий аьтIунтIиссар.

Малаиктурал учинтIиссар:

– Шикку аьтIий пайда бакъассар. Зу мукун аьтIий бивкIния дунияллийва уттавасса чIумал, зун мюнпат муниву бикIантIиссия, зу шиккугу аькъатIунтIиссияв.

Яла малаиктурайн буюр бантIиссар мий Дуржагьравун бичара тIисса.

Ва Идавсил ﷺ оьрмулувасса ца иш на халкьуннал дакIурдивун ццах бутан, ягу Аллагьу Тааьланал цIимилийнсса махъва-махъсса хьул лещан бан бакъар бусласисса. Чичлай ура умудрай ва макьала ккалаккиманавун пикри багьан: кIай Дужжагьравун бичлачисса агьалинавух цувагу къахьун цира на дуллалисса?! Нава ци аьмал буллалиссар Аллагьнал ﷻ цIимилийну Алжаннул багъирдавун уххан уваншиврул?!

 

Аьли Мусаев

 

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Вихьлив оьрчIру ттуплий бувккунни

Вихьлив хьунни Ккуллал райондалий дарсирдайн мизитирттавун бучIайсса оьрчIал дянивсса футболданул турнир.   Ванил агьаммур мурад бия оьрчIал дянивсса дусшиву цIакь даву ва спортрах гъира бутаву. Турнирданул сиптачиталну бувккунни «Ккуллал райондалул жагьилтал» тIисса ккурандалул каялувчи...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....