Къумасса мусиват
Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса жазаъ булун, оьманан оьсса жазаъ булун. ЦичIав бакъа, аьбасну цичIар ляхъан къадурссар. БивкIунияр инсаннан къаччисса зад бакъассар, амма мунияр хъинсса задгу бакъассар. БивкIу бакъасса дуниял даникьрал багьа дакъассар. Му бакъассания дунияллий халкьуннаву низам къадикIантIиссия. Мунивусса мюнпатру, маслихIатру, хIикматру чIяруссар. Муъминчувнал ххирашиву дусса мунивур.
Инсан дунияллий цукун, ци суратрай, ци тагьарданий ухьурчагу, му ссанчIав хIисав дакъассар. ИвкIуну махъри мунал Ахират дайдирхьуну я неъматраву, я аьзабраву икIантIисса. Мукун бухьувкун, гьарца аькьлу бусса инсаннай ялувссар бивкIулух къаралданий икIан, хIакьину ивчIавивав, гьунттий ивчIавивав, цIанакул ивчIавивав тIий. Нигьал ва хьулданул дянив икIан аьркинссар. Жагьилну ура, сагъну ура, ттива къаивчIанссара тIий, бивкIулия иминну, мунин хIадуршин къадуллай хъяврин машарача. БивкIулун ца мяълумсса чIун, мяълумсса кьини, мяълумсса ссят дакъассар. Хьхьу личIий дакъа, кьини личIий дакъа, гъи личIий дакъа, кIи личIий дакъа хар-хавар бакъа ялун бивну, хIасратну кIиссурайн кьацI тIий личIайссар. ХIатта, къашай къавхьуна, шанийн къаагьна, шанай унагума ивкIуну лякъайссар. Хъунама личIий акъа, чIивима личIий акъа, хъинма личIий акъа, оьма личIий акъа, цанма кьадар бувсса ажал бияйхту ца дакьикьалул махъун къаагьну ивчIайссар.
Инсаннайн ялун бияйсса задирттаву бивкIунияр къумасса мусиват бакъассар. Амма мунияр хъунмассар муния гъапулну икIаву, бивкIу дакIнин къабутаву. ХIатта, хьхьу-кьинилуву кьуния ххюлва ивчIантIишиву дакIнин бувтун, му ххал бигьин, муних пикри бан ялувссар гьарманай. Амма, инсантурал чIявуминнаннив литIайний бакъа бивкIу дакIнинмагу къабагьай. Мунияту гъапулну шанайнма ливчIун бур.
БивкIу чIявуну дакIнин бутаву хъинну ххирассар. Му дакIнин бувтссаксса бунагьру яла лагайссар, дунияллуя тамахI лагайссар, тавба дувайссар, эбадатрайн тирх учайссар. Хьхьу-кьини кьуйлва бивкIу дакIнин бутайма гъазийтуращал изан антIиссар. Му дакIнин къабагьаймарив тавбалуя гъапулссар, эбадатрая курчIилссар, дунияллул мусиват, буруккин, бала ялун багьма куна икIайссар.
Къашавай акъамагума мунияту гъапулну къаикIанссар. Амма, къашайманал цайва Аллагьнал ﷻ рахIму-цIими буванхьуви, аьфву банхьуви, ялтту учIанхьуви, аьзаб аькьувба къадулунхьуви тIисса умуд-хьул хьхьичIун буккан баву хъинссар цуксса оьсса унугу, нава оьсса, аьсивсса ияв, ттулва аьфву къабуванссар, аьзав дулунссар тIисса нигьнияр. Аллагь ﷻ сситтуяр цIими хьхьичIун бувкмари. Хаснува къашайсса хIалатраву хъиннува хьхьичIун буккайссар. Укун къашавай, заэвну хъунав хьуну, оьну оьккину, къуману личIаяр ивкIуния тIий, бивкIулийн хьулгу къабишинссар. Тивугу цукунсса кIану лякъивив къакIулссар. Хаснува, хъинсса аьмаллу буллалисса хъинсса инсан ухьурча, ялунгу оьрмугу зиядассаксса, хъиншивуртту, чирирду чIяву хьунтIиссар. Мий чIяруссаксса Алжаннул неъматругу зиядассар. Инсаннал алши бушивур тIааьтрайсса оьрму лахъишиву. Ягу хъинсса къаикIарча, къумасса хIалгу бухьурча: «Я Раббий на ивчIавриву хъинбала, маслихIат бухьурча ивчIан ува на Аллагь! Уттавашивруву хъинбала бухьурча уттавану ити Аллагь», – чинссар. Хъиннува дин дан къахъанай, оьсса, пасатсса, патратсса замана бухьурчарив, му чIумал имандалийсса бивкIу була учин бучIиссар.
Инсаннал ажал кIива куццуйсса буссар. Ца, лявхъуну махъ ивчIаннинсса, цагу ивкIуну махъ изан уваннинсса. Инсан салихIсса, силатул рахIму бусса (маччашиву дуруччайсса) ухьурча, ивкIуну махъсса ажалданияту лавсун ивчIаннинмур зияда байссар. Оьсса, аьсивсса, рахIму-цIими бакъасса ухьурча, хьхьичIмуния лавсун махъмур зияда байссар. ХIатта, силатул рахIму бусса инсаннал оьрму азалдануву шанма гьантта чивчуну бухьурча, зувира шин зияда дайссар. Силатул рахIму бакъаналсса, зувира шин духьурча, шанма гьантлийн бутайссар.
