Чаклил хъирив дуккаймур

Чаклил хъирив дуккаймур

Фаризасса чаклил хъирив азкарду, дуаьртту дуккаву хъинссар, суннатссар. Чаклил хъирив дайсса азкардал чирилуя хIадисирттаву бувсун бур.

 

Идавсил ﷺ увкуссар: «Чаклил хъирив 33-ва «СубхIаналлагь», 33-ва «АльхIамдулиллагь», 33-ва «Аллагьу акбар» увкуну, хъирив «Ля илягьа илля Ллагьу вахIдагьу ля шарика лягьу, лягьул мульку ва лягьул хIамду ва гьува аьля кулли шайин кьадир» увкуманал бунагьру шюшайссар хьхьиривусса хьама кунма чIявусса бухьурчагу». (Тирмизи). Цамур хIадисраву увкуну бур: «Гьарца фаризасса чаклил хъирив «Аятуль-Курси» («Аллагьу ла илагьа…») дуккайманахун Алжаннавун уххан дахчинсса цичIав дакъассар, так бивкIу бакъа». Ца чIумал Идавсихь ﷺ цIувххуну бивкIссар: кьамулсса дуаь цумурди, куну. «Хьхьуниву дурмур ва чаклил хъирив дурмурди», - увкуссар Расулуллагьнал ﷺ. Азкарду бувккуну махъ дуаь дайссар, Аллагьнахь ﷻ вила дакIнин ччисса зад чIа учайссар, чакру, цайми эбадатру кьамул даннав, Аллагьнал ﷻ цIими бишиннав, циняв бусурманнал – уттаваминнал ва ливтIуминнал – бунагьру багъишла битаннав, ахир хайр даннав, куну.

 

Чаклил хъирив дуккайсса дуаьрду (азкар)

اَسْتَغْفِرُ الله

«Астагъфирулла́гь» (3-ва).

Мяъна: «На Аллагьнахь ﷻ чIа тIий ура ттула бунагьру багъишла битаву»

اَسْتَغْفِرُ اللهَ الْعَظِيمَ الَّذِى لَا اِلَهَ اِلَّا هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومَ وَأَتُوبُ اِلَيْهِ

«Астагъфирулла́гь-аль-аьзи́ма л-лязи́ ля́ иля́гьа илля́ гьуваль хIайяль кьаййю́ма ва ату́бу иляйгьи» (3-ва).

Мяъна: «На чIа тIий ура цувалусса, мудан уттавасса, гьарзадрай каялувшиву дусса Аллагьнахь ﷻ. ттула бунагьру багъишла битаву. На Аллагьнал ﷻ хьхьичI тавба дуллай ура».

اَللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبارَكْتَ يَا ذا الْجَلالِ وَالْاِكْرَامِ

«Алла́гьумма анта ссалям ва минка ссалям, таба́ракта я заль-джаля́ли валь-икра́м»

Мяъна: «Я Аллагь, Инара саламатшиву ва тIайлабацIушиву Дулайма, так Виятури саламатшиву, Ина Бюхттулмара, я Хъуншиврул Заллуй, я икрам бан Лайкьма».

 

БакIрайх кахгу куну учайссар

بِسْمِ اللهِ الَّذِى لاَ اِلَهَ اِلَّا هُوَ الرَّحْمَن الرَّحِيمِ

«БисмиЛля́гьи ллязи́ ля́ иля́гьа илля́ гьува р-рахIма́ну р-рахIи́м».

Мяъна: «Аллагьнал ﷻ цIанищал, Цув акъа цама зал акъасса, дунияллий гьарцаннай цIими бишайсса, ахиратлуву так иман дирхьуминнай цIими бишайсса».

اَللَّهُمَّ أَعِنَّا عَلَى دَوَامِ ذِكُرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ

«Алла́гьумма аьэнна́ аьля́ дава́ми зикрика ва шукрика ва хIусни эба́датик».

Мяъна: «Я Аллагь! Жун кумаг бува мудан Инава кIицI лаглан (зикри буллан), мудан щукрулий бикIан, ва ххуйсса куццуй эбадат дуллан».

اَللَّهُمَّ اَذْهِبْ عَنِّى الْهَمَّ وَالْغَمَّ وَالْحَزَنْ

«Алла́гьумма азгьиб аьнниль гьамма валь гъамма валь хIазан».

Мяъна: «Я Аллагь, ттуяту арх дува нигь, пашманшиву ва дардру.

لا اِلَهَ اِلا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

«Ля́ иля́гьа илля-Ллагьу вахIдагьу́ ля́ шари́ка лягьу, лягьуль мульку ва лягьуль хIамду ва гьува аьля́ кулли шайин кьади́р» (КIюрххил чаклил ва маркIачIан чаклил хъирив 10-лла дуккайссар).

 

Мяъна: «Аллагь ﷻ акъа цама зал акъассар, Ца цувалуссар, гьалмахчу, кумагчи акъассар. Гьарца задрал Заллури, Цайнни щукру ва цIа даву, гьарзадрал ялув Кьудрат думагу Цуври».

اَللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ، لَاحَوْلَ وَلَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللهِ

«Алла́гьумма ля́ ма́ниаь лима́ аътIайта ва ля́ муътIия лима́ манаъта ва ля́ янфаоь заль жадди минкаль жадду. Ля́ хIавля ва ля́ кьу́ввата илля́ биЛля́гь».

Мяъна: «Я Аллагь, Ина дуллумуний къадагъа дайма акъассар, ва Ина къадагъа дурмур дулаймагу акъассар, хъуншиву думанал хъуншивруягу мюнпат бакъассар Вил хьхьичI.

 

 لَا اِلَهَ اِلَّا اللهُ وَلا نَعْبُدُ اِلَّا اِيَّاهُ، لَهُ النِّعْمَةُ وَلَهُ الْفَضْلُ وَلَهُ الثَّنَاءُ الْحَسَنُ، لَا اِلَهَ اِلَّا اللهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْكَرِهَ الْكَافِرُونَ

«Ля́ иля́гьа илля-Лла́гьу ва ля́ няъбуду илля́ иййя́гьу лягьу-нниъмату ва лягьуль фазлу ва лягьу ссанауль хIасан. Ля́ иля́гьа илля-Лла́гьу мухлиси́на лягьу-дди́на валяв каригьаль ка́фирун».

Мяъна: «Бунагьмуния арх хьунсса гуж ва эбадат дуллансса кьу́ват так Аллагьнаятури ﷻ. Аллагь ﷻ акъа цама зал акъассар, так Аллагьнайн ﷻ бакъа жу лагъшиву къадару. Аллагьналли ﷻ циняв неъматру ва хъуншиву, Аллагьнаха цIа даву лайкьссар. Аллагь ﷻ акъа цама зал акъассар. Жугу дакI марцIну Заннайн леххаву тIий буру, чапуртуран къаччарчагу».

 

Хъирив буккайссар сура «аль-Фа́тихIа» («АльхIам»), «а́ятуль-Курси́», «аль-Ихля́с» («Кьулгьу»), «аль-Фалякь», «ан-На́с».

Яла учайссар:

اَسْتَغْفِرُ الله

«АстагъфируЛла́гь» (10-ва).

سُبْحانَ الله

«СубхIа́наЛлагь» (33-ва).

اَلْحَمْدُ للهِ

«АльхIамдулиЛля́гь» (33-ва).

اَللهُ أَكْبَرُ

«Алла́гьу Акбар (33-ва).

 

Хъирив ва дуаь дуккайссар:

لَا اِلَهَ اِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ

«Ля́ иля́гьа илля-Лла́гьу вахIдагьу́ ля́ шари́ка лягьу, лягьуль мульку ва лягьуль хIамду ва гьува аьля́ кулли шайин кьади́р».

Мяъна: «Аллагь ﷻ акъа цама зал акъассар, Ца цувалуссар, гьалмахчу, кумагчи акъассар. Гьарца задрал Заллури, Цайнни щукру ва цIа даву, гьарзадрал ялув Кьудрат думагу Цуври».

 

Яла дуаь дуллалисса чIумал гьаз дайсса куццуй каругу дургьуну ххюйлва учайссар:

رَبِّ اغْفِرْلِى وَلِوَالِدَىَّ وَلِمَنْ لَهُ حَقٌّ عَلَيَّ

«Рабби-гъфирли́ ва ли-ва́лидаййа ва лиман лягьу́ хIакъун аьляйя».

Мяъна: «Я Аллагь, ттул ва ттул нитти-бутталгу, на буржлувсса инсантуралгу бунагьру багъишла бити».

КIюрххил ва маркIачIан чаклил хъирив арилва учайссар:

اَللَّهُمَّ اَجِرْنِى مِنَ النَّارِ

«Алла́гьумма ажирни́ мина-нна́р».

Мяъна: «Я Аллагь, на ххассал ува (бува) дужжагьрал цIараща».

لَا اِلَهَ اِلَّا الله

«Ля́ иля́гьа илля-Лла́гь»

Мяъна: «Акъассар цама зал так ца Аллагь ﷻ акъа».

اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آَلِ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَسَلِّمْ

«Алла́гьумма салли аьля́ саййидина́ МухIаммадин ва аьля́ а́ли саййидина́ МухIаммадин ва саллим».

«Я Аллагь, саля́т-ссалам хьуннав МухIаммад Идавсийн ﷺ ва мунал агьлу-авладрайн».

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....