МакI личIаву

МакI личIаву

Идавсшиву къуртал хьуну махъ дунияллийсса инсантуран аллагь тааьланал цалва чулухату ххаришиву бусайсса зад – макIри. Муъминсса, салихIсса заннал лагънан ккарксса тIайласса макI – Идавсшиврул мукьцIаллий ряхва бутIул ца бутIар.

Инсаннал чурххаву кIира рухI дикIайссар. Ца ивчIайний дуккайссар, ца шанан ивкIукун дуккайссар. ИвкIукун дурккумурдив кIура къадаянтIиссар Кьиямасса кьини изан уваннин. Шанан ивкIукун дуккаймур рухI дурккун лагайссар макIлил ялув ацIан увсса малаикнащал, цуппа ссавруннай буна чани-нур лухччинийн багьайсса бургъил масалларай. Мукунма, чурх дунияллий буна мунил рухI му малаикнащал ЛавхIул-МахIфузрайн дуркIун, Жанабил-Кьудусрайн дурургун, мунал цалва, оьрчIалсса, агьулданулсса, хъуслилсса, гьарца цалва дакIнил щугълурдалсса, иширтталсса, бучIанмур, хьунмур, хьуна бакьинмур, суратру, масаллу, ахIваллу ккаккайссар. Яла чантI увкуну му рухI чурххавун кIура дарукун, га цинма ккавкмур дакIнин багьайссар, янин ккавксса кунма.

Инсан марцIну чаклингу ивссуну, циняв утту ишаврил адабругу дурурччуну утту ивхьукун, мунал рухI аруллагу ссавнил ялун лархъун, Аллагь Тааьланал хьхьичI дарцIуну сужда байссар, ххарину махъуннай кIурагу даяйссар. Му чIумал ккарксса макIгу ххуйсса, салихIсса, тIайласса, Аллагьнал ﷻ чулухатусса дикIайссар.

МакI мукьра куццуй ккаккайссар. Ца цилла дучIантIисса куццуй ккаккайссар, личIаннарагу аьркин дакъассар, Ибрагьим  идавсин цала арс Исмаил  ккавк-сса куна, яла га кьурбан уллай ивкIсса. Цагу чан-кьансса личIаву аьркинсса макIри, Юсуп  идавсин баргъ, барз, цIуртти цайнма суждалийн багьну ккавксса кунма, цалва нину-ппу уссурвал цайнма суждалийн багьаврийну лирчIусса. КIай кIирагу идавстуран дакъа къаккаккайссар. Цагу щалла личIин аьркин шайсса макIри, Юсуп идавсил  паччахIнан ккарксса макI кунна, арулва илтIасса оьлил арулва бучсса оьл канай ккавккун, яла Юсуп идавсил  му лирчIуссар арулла шинай каши багьанссар, куну. Мурив бусурманчунангу, чапурчунангу ккаккайсса макIри. Цагу – личIиннарагу аьркин дакъасса щяйтIаннул макIри. Чапалну, аьсивну, баччи бакъасса хияллащал оьккисса, аьсивсса пикрирдащал, вагьмурдащал, мий дакIнийну утту ивхьусса чIумал ккарксса макI куннасса.

Инсаннан чIявуну цалва пикри буллалимунияту, цалва пиша-иширттаятур макI ккаккайсса. Масала, ккашилну утту ивхьуманан цува канай ккаккайсса куна.

Ккарксса макIгу хъинсса, салихIсса духьурча, ччяни къадучIайссар, дучIаннин ххарину, тирх тIий икIаншиврул. Оьсса духьурча, ччяни дучIайссар, буруккинттарай къаикIан.

Цанна ккарксса макIгу ххуйсса, цува рязий хьунсса духьурча, Аллагьнаха ﷻ санаъ-щукругу бувну, цана ччисса аькьлу бусса, хIалимсса адиминахь бувсун, личIан дувайссар. Оьккисса, нигь дусса макI духьурча, щихьчIаввагу къабусанссар, ккаккайхту шамийлва куямур чулухунмай пув-пувгу увкуну, щяйтIаннуя ххассалшивугу чIа куну тамур чулухунай кIура авну утту ишинссар, ягу изанссар. МакI личIайналгу хъинмунийну дакъа къаличIинссар. ЧIярумур лирчIусса куццуй тIайла дацIайссар. Хъамитайпалухьгу, дукъарккусса жагьилнахьгу, цува къаччисса цама оьсса инсаннахьгу бусавугу къахъинссар, миннал пикрибакъулшиву дурну оьмунийну къаличIин.

«НасихIатуль-аьвам» («ГьунчIукьатIан»)

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Барча баву

  Ас-саламу аьлайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, ххирасса уссурвал ва ссурвал, хIурмат лавайсса жямат!   ДакIнихтунусса ххаришиврущал барча тIий ура жула ялун нанисса Рамазан барз – зума дугьаврил, Кьуръандалул, цIимилул ва ялтту бучIаврил барз. Ва Заннал Цала лагътуран буллусса ляличIисса...


Бувккума багъишла итайссар

Кьуръан буккаву – эбадатирттава ца яла ххирамур ва чири гьарзамурди. Кьуръан мудан ккалай хъинссар – дяхтта ва хьхьувай, сапарданий ва ичIува, мизитраву ва даврий. Жулва салихIсса буттахъалгу мукун буккайсса бивкIссар. Миннал хIарачат бувайсса бивкIссар Аллагьнал Лу бюхъайкун чIявуну...


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...


Цаппара хъуни бунагьру

Нитти-буттан аькьува дулаву Нитти-буттан зарал буван, къаччан бикIан буван я мазрайну, я канийну цукунчIав къабучIиссар. ХIатта, ми чапурну буну, цува бусурманну ухьурчагу, миннай рахIму-цIими, хIурмат буван, хъун буван, хъинмала буван, ябуван оьрчIай ялувссар. Нитти-буттан аькьува дулайсса...


Аькьлукарнал насихIатру

Ттизаманнул Сириянал диндалул аьлимчу АхIмад Шарифлул бувсун бур укунсса бусала.   Ца инсаннал цIувххуну бур аькьлукарнахь: «Инсантураву яла махIатталмур цумур хасиятри?» Аькьлукарнал жаваб дуллуну дур: Инсантуран оьрчIшиву бизар хьуну, анаварну хъуни хьун ччан бикIай, амма...