МакI личIаву

МакI личIаву

Идавсшиву къуртал хьуну махъ дунияллийсса инсантуран аллагь тааьланал цалва чулухату ххаришиву бусайсса зад – макIри. Муъминсса, салихIсса заннал лагънан ккарксса тIайласса макI – Идавсшиврул мукьцIаллий ряхва бутIул ца бутIар.

Инсаннал чурххаву кIира рухI дикIайссар. Ца ивчIайний дуккайссар, ца шанан ивкIукун дуккайссар. ИвкIукун дурккумурдив кIура къадаянтIиссар Кьиямасса кьини изан уваннин. Шанан ивкIукун дуккаймур рухI дурккун лагайссар макIлил ялув ацIан увсса малаикнащал, цуппа ссавруннай буна чани-нур лухччинийн багьайсса бургъил масалларай. Мукунма, чурх дунияллий буна мунил рухI му малаикнащал ЛавхIул-МахIфузрайн дуркIун, Жанабил-Кьудусрайн дурургун, мунал цалва, оьрчIалсса, агьулданулсса, хъуслилсса, гьарца цалва дакIнил щугълурдалсса, иширтталсса, бучIанмур, хьунмур, хьуна бакьинмур, суратру, масаллу, ахIваллу ккаккайссар. Яла чантI увкуну му рухI чурххавун кIура дарукун, га цинма ккавкмур дакIнин багьайссар, янин ккавксса кунма.

Инсан марцIну чаклингу ивссуну, циняв утту ишаврил адабругу дурурччуну утту ивхьукун, мунал рухI аруллагу ссавнил ялун лархъун, Аллагь Тааьланал хьхьичI дарцIуну сужда байссар, ххарину махъуннай кIурагу даяйссар. Му чIумал ккарксса макIгу ххуйсса, салихIсса, тIайласса, Аллагьнал ﷻ чулухатусса дикIайссар.

МакI мукьра куццуй ккаккайссар. Ца цилла дучIантIисса куццуй ккаккайссар, личIаннарагу аьркин дакъассар, Ибрагьим  идавсин цала арс Исмаил  ккавк-сса куна, яла га кьурбан уллай ивкIсса. Цагу чан-кьансса личIаву аьркинсса макIри, Юсуп  идавсин баргъ, барз, цIуртти цайнма суждалийн багьну ккавксса кунма, цалва нину-ппу уссурвал цайнма суждалийн багьаврийну лирчIусса. КIай кIирагу идавстуран дакъа къаккаккайссар. Цагу щалла личIин аьркин шайсса макIри, Юсуп идавсил  паччахIнан ккарксса макI кунна, арулва илтIасса оьлил арулва бучсса оьл канай ккавккун, яла Юсуп идавсил  му лирчIуссар арулла шинай каши багьанссар, куну. Мурив бусурманчунангу, чапурчунангу ккаккайсса макIри. Цагу – личIиннарагу аьркин дакъасса щяйтIаннул макIри. Чапалну, аьсивну, баччи бакъасса хияллащал оьккисса, аьсивсса пикрирдащал, вагьмурдащал, мий дакIнийну утту ивхьусса чIумал ккарксса макI куннасса.

Инсаннан чIявуну цалва пикри буллалимунияту, цалва пиша-иширттаятур макI ккаккайсса. Масала, ккашилну утту ивхьуманан цува канай ккаккайсса куна.

Ккарксса макIгу хъинсса, салихIсса духьурча, ччяни къадучIайссар, дучIаннин ххарину, тирх тIий икIаншиврул. Оьсса духьурча, ччяни дучIайссар, буруккинттарай къаикIан.

Цанна ккарксса макIгу ххуйсса, цува рязий хьунсса духьурча, Аллагьнаха ﷻ санаъ-щукругу бувну, цана ччисса аькьлу бусса, хIалимсса адиминахь бувсун, личIан дувайссар. Оьккисса, нигь дусса макI духьурча, щихьчIаввагу къабусанссар, ккаккайхту шамийлва куямур чулухунмай пув-пувгу увкуну, щяйтIаннуя ххассалшивугу чIа куну тамур чулухунай кIура авну утту ишинссар, ягу изанссар. МакI личIайналгу хъинмунийну дакъа къаличIинссар. ЧIярумур лирчIусса куццуй тIайла дацIайссар. Хъамитайпалухьгу, дукъарккусса жагьилнахьгу, цува къаччисса цама оьсса инсаннахьгу бусавугу къахъинссар, миннал пикрибакъулшиву дурну оьмунийну къаличIин.

«НасихIатуль-аьвам» («ГьунчIукьатIан»)

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...