МакI личIаву

МакI личIаву

Идавсшиву къуртал хьуну махъ дунияллийсса инсантуран аллагь тааьланал цалва чулухату ххаришиву бусайсса зад – макIри. Муъминсса, салихIсса заннал лагънан ккарксса тIайласса макI – Идавсшиврул мукьцIаллий ряхва бутIул ца бутIар.

Инсаннал чурххаву кIира рухI дикIайссар. Ца ивчIайний дуккайссар, ца шанан ивкIукун дуккайссар. ИвкIукун дурккумурдив кIура къадаянтIиссар Кьиямасса кьини изан уваннин. Шанан ивкIукун дуккаймур рухI дурккун лагайссар макIлил ялув ацIан увсса малаикнащал, цуппа ссавруннай буна чани-нур лухччинийн багьайсса бургъил масалларай. Мукунма, чурх дунияллий буна мунил рухI му малаикнащал ЛавхIул-МахIфузрайн дуркIун, Жанабил-Кьудусрайн дурургун, мунал цалва, оьрчIалсса, агьулданулсса, хъуслилсса, гьарца цалва дакIнил щугълурдалсса, иширтталсса, бучIанмур, хьунмур, хьуна бакьинмур, суратру, масаллу, ахIваллу ккаккайссар. Яла чантI увкуну му рухI чурххавун кIура дарукун, га цинма ккавкмур дакIнин багьайссар, янин ккавксса кунма.

Инсан марцIну чаклингу ивссуну, циняв утту ишаврил адабругу дурурччуну утту ивхьукун, мунал рухI аруллагу ссавнил ялун лархъун, Аллагь Тааьланал хьхьичI дарцIуну сужда байссар, ххарину махъуннай кIурагу даяйссар. Му чIумал ккарксса макIгу ххуйсса, салихIсса, тIайласса, Аллагьнал ﷻ чулухатусса дикIайссар.

МакI мукьра куццуй ккаккайссар. Ца цилла дучIантIисса куццуй ккаккайссар, личIаннарагу аьркин дакъассар, Ибрагьим  идавсин цала арс Исмаил  ккавк-сса куна, яла га кьурбан уллай ивкIсса. Цагу чан-кьансса личIаву аьркинсса макIри, Юсуп  идавсин баргъ, барз, цIуртти цайнма суждалийн багьну ккавксса кунма, цалва нину-ппу уссурвал цайнма суждалийн багьаврийну лирчIусса. КIай кIирагу идавстуран дакъа къаккаккайссар. Цагу щалла личIин аьркин шайсса макIри, Юсуп идавсил  паччахIнан ккарксса макI кунна, арулва илтIасса оьлил арулва бучсса оьл канай ккавккун, яла Юсуп идавсил  му лирчIуссар арулла шинай каши багьанссар, куну. Мурив бусурманчунангу, чапурчунангу ккаккайсса макIри. Цагу – личIиннарагу аьркин дакъасса щяйтIаннул макIри. Чапалну, аьсивну, баччи бакъасса хияллащал оьккисса, аьсивсса пикрирдащал, вагьмурдащал, мий дакIнийну утту ивхьусса чIумал ккарксса макI куннасса.

Инсаннан чIявуну цалва пикри буллалимунияту, цалва пиша-иширттаятур макI ккаккайсса. Масала, ккашилну утту ивхьуманан цува канай ккаккайсса куна.

Ккарксса макIгу хъинсса, салихIсса духьурча, ччяни къадучIайссар, дучIаннин ххарину, тирх тIий икIаншиврул. Оьсса духьурча, ччяни дучIайссар, буруккинттарай къаикIан.

Цанна ккарксса макIгу ххуйсса, цува рязий хьунсса духьурча, Аллагьнаха ﷻ санаъ-щукругу бувну, цана ччисса аькьлу бусса, хIалимсса адиминахь бувсун, личIан дувайссар. Оьккисса, нигь дусса макI духьурча, щихьчIаввагу къабусанссар, ккаккайхту шамийлва куямур чулухунмай пув-пувгу увкуну, щяйтIаннуя ххассалшивугу чIа куну тамур чулухунай кIура авну утту ишинссар, ягу изанссар. МакI личIайналгу хъинмунийну дакъа къаличIинссар. ЧIярумур лирчIусса куццуй тIайла дацIайссар. Хъамитайпалухьгу, дукъарккусса жагьилнахьгу, цува къаччисса цама оьсса инсаннахьгу бусавугу къахъинссар, миннал пикрибакъулшиву дурну оьмунийну къаличIин.

«НасихIатуль-аьвам» («ГьунчIукьатIан»)

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


Лакрал миллатрал мажлис

Март зурул 18-нний Дагъусттаннал Муфтиятрал сипталийну МахIачкъалаливсса «Европа» тIисса залдануву хьунни чIявусса лак гьурттусса зумаритавал мажлис – ифтIар. Зал щапI куну бувцIуну бия, аьдатрайн бувну, мажлис байбивхьуна Мубараксса Кьуръандалул аятирттая, ккалаккиману ия...


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....