Чурх ва рухI

Чурх ва рухI

Чурх ва рухI

Аллагь Тааьланал гьарца инсаннан чурх ва рухI дуллуну дур. Инсаннал чурх лащан буван бучIир дунияллийсса аьркиншивуртту биттур дувансса ярагъунниха. Му «ярагъ» цания-ца диялдакъашиву дусса бухьурчагу, мунийну мунал рухI ва дакIгу мукуннасса дусса ххай бикIан къабучIиссар. Инсаннал цаманан кьимат бищайссар так ялун чIалачIимунийн бувну, дакIнивумур так Заннан чIалачIиссар.

Чурх къашавайсса, мушакъатсса буминнай аьй дуван, ккалли къабан къабучIиссар, цанчирча, миннай аьй даву – ми мукун ляхъан бувсса Заннай аьй даву хъанахъиссар.

Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса даража цуманалсса лахъссарив жунма къакIулссар. Имам Байгьакьил луттираву бур укунсса бусала. МухIаммад ИдавсичIан ﷺ ца хъамитайпа бувкIун бур цила мушакъатсса оьрчIащал. Ганил увкуну бур:

– Я Расулуллагь! Ва ттул оьрчIал чурх цала оьрмулуха лавхьхьуну хъунма хъанай бакъар. ЧIа уча Аллагьнал ﷻ ванава рухI ларсун ивчIан аву, халкьуннаву ва кьюкьалану къаличIаншиврул. Идавсил ﷺ увкуну бур:

– Юх! На мунан бивкIу чIа къаучиннача, цIуллушиву дула, хъин ува увкуну Аллагьнайн ﷻ дуаь дуванна! Вил арсная ххуйсса инсан хьунтIиссар. Мунал бивкIугу Аллагьнал ﷻ ххуллийсса хьунтIиссар. Му Алжаннавун уххантIиссар!» Цукунсса мяъна ласун бюхълай бур ва хIадисрава? Къашавайсса, мушакъаттсса инсанная ка гьаз дуллан, ми ккалли къабуллан ихтияр дакъассар. Ялунгу, мушакъатминнал оьрму бигьа хьунсса сантру даву чири хъунмасса, Аллагь ﷻ рязисса давури. Ялагу диялдакъашиву думиннах бурувгукун щукру буван аьркинссар, жунма буллусса циняв неъматирттайн.

Мушакъатминнан какумаг баву – Заннайн эбадат даву ва цадакьа хъанахъиссар: «МурчIиминнан кумаг баву, мазкъакIулнащал гайннан бувчIинсса куццуй яхшихаш баву, мюхтажшиву дума ганал иширттай тIайла уккаву, азаруннил увгьуманан дарман лякъин кабакьаву, заэвма ка дургьуну ачин аву – цадакьари», - увкуну бур хIадисраву. (АхIмад).

Мушакъатми жунма щаллу бакъасса инсантал кунма чIаларчагу, Кьиямасса кьини миннал тагьар вайминнаяр ххуйну дикIан бюхъайссар. Цанчирча, мазкъакIулманал бугьтангъибат къабувайссар, оьккисса махъ къаучайссар; мурчIима хIараммуних къауругантIиссар; къюкIма аькрин бакъасса хавардах вичIи къадихьлантIиссар; кару дакъаманал цаманан зарал къабувантIиссар, ччан бакъама хIарамсса кIанттайн къагьантIиссар Мунияту, ва дунияллий Заннал ляхъан дурмунил куртIсса мяъна душиву хъама битан къабучIиссар.

ПАТIИМАТ АХIМАДОВА

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


ХIурмат бушиву – Заннайн мютIишивур

Аллагьнайн ﷻ икрам-эбадат дуваву къуртал къашайссар так ца чак баврийну, зума дугьаврийну, Кьуръан буккаврийну ягу зикрирду буллалаврийну. Аллагьнайн ﷻ эбадат дуваву – му хъанахъиссар инсаннал оьрмулуву буллалисса, хъанахъисса цимурца ишру Аллагьнайн мютIину баву. Дукра дукаву бикIу,...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...