Чурх ва рухI

Чурх ва рухI

Чурх ва рухI

Аллагь Тааьланал гьарца инсаннан чурх ва рухI дуллуну дур. Инсаннал чурх лащан буван бучIир дунияллийсса аьркиншивуртту биттур дувансса ярагъунниха. Му «ярагъ» цания-ца диялдакъашиву дусса бухьурчагу, мунийну мунал рухI ва дакIгу мукуннасса дусса ххай бикIан къабучIиссар. Инсаннал цаманан кьимат бищайссар так ялун чIалачIимунийн бувну, дакIнивумур так Заннан чIалачIиссар.

Чурх къашавайсса, мушакъатсса буминнай аьй дуван, ккалли къабан къабучIиссар, цанчирча, миннай аьй даву – ми мукун ляхъан бувсса Заннай аьй даву хъанахъиссар.

Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса даража цуманалсса лахъссарив жунма къакIулссар. Имам Байгьакьил луттираву бур укунсса бусала. МухIаммад ИдавсичIан ﷺ ца хъамитайпа бувкIун бур цила мушакъатсса оьрчIащал. Ганил увкуну бур:

– Я Расулуллагь! Ва ттул оьрчIал чурх цала оьрмулуха лавхьхьуну хъунма хъанай бакъар. ЧIа уча Аллагьнал ﷻ ванава рухI ларсун ивчIан аву, халкьуннаву ва кьюкьалану къаличIаншиврул. Идавсил ﷺ увкуну бур:

– Юх! На мунан бивкIу чIа къаучиннача, цIуллушиву дула, хъин ува увкуну Аллагьнайн ﷻ дуаь дуванна! Вил арсная ххуйсса инсан хьунтIиссар. Мунал бивкIугу Аллагьнал ﷻ ххуллийсса хьунтIиссар. Му Алжаннавун уххантIиссар!» Цукунсса мяъна ласун бюхълай бур ва хIадисрава? Къашавайсса, мушакъаттсса инсанная ка гьаз дуллан, ми ккалли къабуллан ихтияр дакъассар. Ялунгу, мушакъатминнал оьрму бигьа хьунсса сантру даву чири хъунмасса, Аллагь ﷻ рязисса давури. Ялагу диялдакъашиву думиннах бурувгукун щукру буван аьркинссар, жунма буллусса циняв неъматирттайн.

Мушакъатминнан какумаг баву – Заннайн эбадат даву ва цадакьа хъанахъиссар: «МурчIиминнан кумаг баву, мазкъакIулнащал гайннан бувчIинсса куццуй яхшихаш баву, мюхтажшиву дума ганал иширттай тIайла уккаву, азаруннил увгьуманан дарман лякъин кабакьаву, заэвма ка дургьуну ачин аву – цадакьари», - увкуну бур хIадисраву. (АхIмад).

Мушакъатми жунма щаллу бакъасса инсантал кунма чIаларчагу, Кьиямасса кьини миннал тагьар вайминнаяр ххуйну дикIан бюхъайссар. Цанчирча, мазкъакIулманал бугьтангъибат къабувайссар, оьккисса махъ къаучайссар; мурчIима хIараммуних къауругантIиссар; къюкIма аькрин бакъасса хавардах вичIи къадихьлантIиссар; кару дакъаманал цаманан зарал къабувантIиссар, ччан бакъама хIарамсса кIанттайн къагьантIиссар Мунияту, ва дунияллий Заннал ляхъан дурмунил куртIсса мяъна душиву хъама битан къабучIиссар.

ПАТIИМАТ АХIМАДОВА

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...