Хъинсса тIул-тIабиаьтрал даража

Хъинсса тIул-тIабиаьтрал даража

Хъинсса тIул-тIабиаьтрал даража

Хъинсса тIултIабиаьт, ххуйсса хасият душиву – инсаннал яла узданмур даражари. Мяйжаннугу чувшиву дусса инсантал мунилли чIалачIи бувайсса. Аллагьнал ﷻ Идавсин ﷺ чIярусса хъиншивуртту дуллуссар, амма Заннал яла-яла цIа дурссар Идавсил ﷺ тIабиаьт-хасиятрая. Аллагьнал увкуссар (мяъна): «Мяйжаннугу ина (МухIаммад Идавс e) бюхттулсса тIабиаьтирттал заллура». («Ал-Кьалам» суралул 4-мур аят).

Аьлимтурал увкуну бур: «Уздансса тIабиаьт – мукунсса тIабиаьтри, мунил заллуннал щищалчIав душманшиву къадувайссар, ва мунайн щилчIав сси, энад къабикIайссар. Му дикIайссагу Аллагь Тааьла кIул шаврил лавайсса даражалул цIанийри. Цайми аьлимтурал увкуну бур: «Уздансса хасият цири учирча, му – цайминнал вила чулухуннайсса адав дакъашиву так Аллагьнал ﷻ чичрулийну хъанахъишиву кIулну икIавури». Укунгу увкуну бур: «Уздансса хасият – так Аллагьнах ﷻ дакъа щихчIав къулагъас къадавури».

Ялагу аьлимтурал кIа аят укун бувчIин бувну бур: «Ина, Идавс e, бюхттулсса, ларайсса, уздансса тIабиаьтрал заллура. Мукунсса даражалийн цучIав цама къаиянтIиссар. Мунияту, винма халкьунная биллалисса зарал ина яхI буну, цайминнаща къашайсса куццуй бухIлахIиссара». Цама аьлимчунал кIа аят укун бувчIин бувну бур: «Аллагьнал ина чIюлу увссара бюхттулсса тIул-тIабиаьт дуллуну, мунияту цайминнал вияту буллалисса мазрал, гайннаясса оьшиврул вин зарал къабувайссар.

Цанчирча вин кумаг Аллагьнаятур, вила гужрайну бакъар. Аллагьнал ﷻ увкусса куццуй (мяъна): «ЯхI (ссавур) бува, вил ссавургу так Аллагьнал ﷻ кумаграйнури». («Ан-Нагьл» суралул 127-мур аят). Аллагьнаяр ссавур дусса цучIав акъассар. Мукунма, «бюхттулсса тIабиаьтрал заллу» тIисса мукъурттил чIалачIи дуллалиссар Идавсил ﷺ узданшиву ва ххаллилшиву, бусласиссар Идавсил ﷺ так цIа дувансса хасиятру ва Аллагь ﷻ рязисса тIуллу душиву, цанчирча, мукунсса иш Идавсил ﷺ тIабиаьтрацIун бавкьуссар.

Муниятур Аллагь Тааьланал увкусса (мяъна): «Уча, я Идавс: «ЗучIан Кьуръан лавсун учIаврихлу на зуяту цукунчIавсса бахшиш тIалав дуллай акъара, ттувура дакъасса хасият ккаккан дуван хIарачат буллайгу акъара». («Сад» суралул 86-мур аят). Цамур куццуй учин, ххуйсса хасият ккаккан дуллай Идавс ﷺ мишан дуллай къаивкIссар, цанчирча, мишан дувайманал иш лахъи къалагайссар, табунугу ашкара хьуну, цила аслу-гьанулийн зана бикIантIиссар.

Аьлимтурал бувсун бур инсаннал хасият, тIабиаьт даххана шайшиву, мунал лагма-ялттусса, чIаравсса, дусшиву дуллалисса инсантураясса асарданийну. ХIадисраву увкуну бур: «Инсан икIантIиссар цала дуснал диндалуву. Мунияту гьарцама ххуйну урувгун икIуча щищал дусшиву дуллай урив». Цамур хIадисраву тIий бур: «Бяйкьуминнал ва диндалувун аьркин дакъасса аьдатру духхан дуллалиминнал чIарах мабацIару. ХIакьну, му азар цанная цаннайн лахъайссар».

(гихунмайгу буссар)

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....


Вихьлив оьрчIру ттуплий бувккунни

Вихьлив хьунни Ккуллал райондалий дарсирдайн мизитирттавун бучIайсса оьрчIал дянивсса футболданул турнир.   Ванил агьаммур мурад бия оьрчIал дянивсса дусшиву цIакь даву ва спортрах гъира бутаву. Турнирданул сиптачиталну бувккунни «Ккуллал райондалул жагьилтал» тIисса ккурандалул каялувчи...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...