Чаклил чIунну кIул дайсса куц

Чаклил чIунну кIул дайсса куц

Чаклил чIунну кIул дайсса куц

Фаризасса чак баврил ца шартI хъанай дур ганил чIун дуркIшиву мяълумну кIул баву. КIул къабувну бувсса чак ккалли бакъассар. Цукунни кIул дувайсса чаклил чIун?

 

Ахттайн чаклил чIун духхайссар баргъ завал хьусса ссятрай. Му завал шавугу – Кьиблалийн лажин тIайлану авцIуну, баргъ ссавнил дянивату киямур чулуха урчIамур чулухун баччаврийнур. Мунил чIумул ахиргу – кьасса кIанай тIайлану дацIан дурсса задрал ххют шавури цурдаксса, баргъ ссавнил дянивун бивсса чIумалсса ххют дакъасса, гания шихуннай дурцуну. Му чIумал ахттакьун чаклил чIунгу дучIайссар. Мунилсса чIумул ахиргу баргъ гьаннинни. Баргъ лавгукун маркIачIан чаклил чIунгу дучIайссар. Мунилсса чIумул ахиргу "шафакьуль-ахIмар» дахьлаганнинни. «Шафакьуль-ахIмар» – бургъил хъиривсса ятIулшивур. Му дахьлагаврийну хъатIан чаклил чIунгу дучIайссар. Мунил чIунгу дуссар чани аьлтту хьуннин. Му чани аьлтту шаврийну кIюрххил чаклил чIунгу дучIайссар. Баргъ зунттайн аьлтту хъананнин мунил чIунгу дуссар.

Гьарца чак цилла чIун дучIайхту баву суннатссар. Ахирданийн бутаву карагьатссар (къахъинссар). ХъатIан чакрив, хьхьунил шанма бутIул ца бутIа гьаннин битаву хъинни тIиссагу аьлимтал бур. Гьарца чак чIумул аввалданий бан къахьурча, чIун дукканнин бан ният дикIан аьркинссар. Сайки, ахирданий бан къахьунссар, ца оьзру хьунссар, ягу шанай личIанссара тIий дакIнин багьарча, чIун духхайхту бан ялувссар (чара бакъа бан аьркинссар).

Ибну Масъоьдлул бусаврийн бувну: «На Идавсихь ﷺ цIуххав яла хъинмур аьмал цумурди, куну. Ганал жаваб дуллуна: "Ккаккан дурсса чIумул дайдихьулий бувсса чакри"».

 

«НасихIатуль-аьвам» (“ГьунчIукьатIан”)

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...