Чаклил чIунну кIул дайсса куц

Чаклил чIунну кIул дайсса куц

Чаклил чIунну кIул дайсса куц

Фаризасса чак баврил ца шартI хъанай дур ганил чIун дуркIшиву мяълумну кIул баву. КIул къабувну бувсса чак ккалли бакъассар. Цукунни кIул дувайсса чаклил чIун?

 

Ахттайн чаклил чIун духхайссар баргъ завал хьусса ссятрай. Му завал шавугу – Кьиблалийн лажин тIайлану авцIуну, баргъ ссавнил дянивату киямур чулуха урчIамур чулухун баччаврийнур. Мунил чIумул ахиргу – кьасса кIанай тIайлану дацIан дурсса задрал ххют шавури цурдаксса, баргъ ссавнил дянивун бивсса чIумалсса ххют дакъасса, гания шихуннай дурцуну. Му чIумал ахттакьун чаклил чIунгу дучIайссар. Мунилсса чIумул ахиргу баргъ гьаннинни. Баргъ лавгукун маркIачIан чаклил чIунгу дучIайссар. Мунилсса чIумул ахиргу "шафакьуль-ахIмар» дахьлаганнинни. «Шафакьуль-ахIмар» – бургъил хъиривсса ятIулшивур. Му дахьлагаврийну хъатIан чаклил чIунгу дучIайссар. Мунил чIунгу дуссар чани аьлтту хьуннин. Му чани аьлтту шаврийну кIюрххил чаклил чIунгу дучIайссар. Баргъ зунттайн аьлтту хъананнин мунил чIунгу дуссар.

Гьарца чак цилла чIун дучIайхту баву суннатссар. Ахирданийн бутаву карагьатссар (къахъинссар). ХъатIан чакрив, хьхьунил шанма бутIул ца бутIа гьаннин битаву хъинни тIиссагу аьлимтал бур. Гьарца чак чIумул аввалданий бан къахьурча, чIун дукканнин бан ният дикIан аьркинссар. Сайки, ахирданий бан къахьунссар, ца оьзру хьунссар, ягу шанай личIанссара тIий дакIнин багьарча, чIун духхайхту бан ялувссар (чара бакъа бан аьркинссар).

Ибну Масъоьдлул бусаврийн бувну: «На Идавсихь ﷺ цIуххав яла хъинмур аьмал цумурди, куну. Ганал жаваб дуллуна: "Ккаккан дурсса чIумул дайдихьулий бувсса чакри"».

 

«НасихIатуль-аьвам» (“ГьунчIукьатIан”)

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....