Идавсил ﷺ душ ФатIима

Идавсил ﷺ душ ФатIима

Идавсил ﷺ душ ФатIима

ФатIима – МухIаммад Идавсил яла ххирамур душри, ганил нину – Идавсил ﷺ кулпат Хадижатри . ФатIима – Исламрал тарихраву ца яла бюхттулсса хъамитайпар, га бивкIссар цIими бушиврул, дакI тIайлашиврул, марцIшиврул, кьянкьашиврул ва вихшала душиврул мисалну.

 

ФатIима бивкIссар эбадатраву чялишсса, бала-апатIирттачIа ссавур дусса, Идавсил ﷺ хъуншиву ва бюхттулшиву кIулсса хъамитайпа. Ганил Идавсияту ﷺ хъинну чIярусса хасиятру ларсъссар, сайки Аьишал увкуну бур: «Ттун цама инсан къаккавкссар такссава гужну МухIаммад Идавсиха лархьхьусса занакьалашин, тIул-тIабиаьт, хасият ва багьу-бизу бусса» (Тирмизи).

ФатIима бивкIссар цила буттал чул бищайсса цIакьсса ттарцIну, сайки ганийн «цила буттал нину» учайсса бивкIун бур. Ганил циняв иширттаву гьурттушин дайсса диркIун дур: бусурманнал гъазаватирттаву – санитаркану, диндалул иширттаву – дурккучу-аьлимчуну ва м.ц.

ФатIима бивкIун бур эмаратсса, чIалачIин лап ххуйсса, дакI хъинсса, кIукIлусса, хIалимсса, иминсса инсан. Мудан тIайламунил чул бугьайсса бивкIун бур, тачIав щялмахъ бувсун бакъар.

Идавсин ﷺ ФатIима хъинну ххирасса бивкIун бур, га ялун буххайхту лавай ивзун, душнил ненттабакIрайн ппай учайсса бивкIун бур. ХIадисраву увкуну бур: «ФатIима ттул чурххал касак кунмассар, ванин къаччан бикIан бувманал ттун къаччан бикIан бувссар» (Аль-Бухари). Гагу цила бутта ххирану, мудан ганахлу буккан хIадурну бивкIссар.

Ца кьини Идавс ﷺ чакливу сужда буллай унува ца диндакъул ганайн бивкIусса хIайвандалул вихссака дирчуссар, гай дукьан аьтIий левчунма ФатIима бувкIссар. Ганил иттав макь ккарккукун, Идавсил душ паракьатгу бувну, баян бувссар Заннал цанна ххувшаву дулунтIишиву.

Аллагь Тааьланал амрулийну Идавсил ﷺ ФатIима щар буллуссар цала ссурахъин Аьли-асхIаблун . Мискинну бунугу, ФатIимал ва Аьлил цачIусса оьрму талихIсса бивкIссар.

ФатIимал тIабиаьтравусса яла бюхттулмур хасият диркIссар иминшиву. Ца чIумал Идавсил ﷺ ганихь цIувххуссар хъамитайпалун яла хъинмур цири, куну. «Яла хъинмур – ттун чил инсантал къаккаккаву ва чил инсантуран на къаккаккавур», - увкуссар ФатIимал . Микку Идавсил цала душ ххирагу бувну увкуссар: «Гъансса дакIру кунниха ку лархьхьусса дикIайсса дур», - куну.

Бургияра ФатIимал иминшиву, буттайн ва ласнайн мютIишиву! Гай хасиятру жуннагу лаласун, ххирасса ссурвал!

 

ФатIима Аьлиева

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....