Абубакрдул душ Аьиша

Абубакрдул душ Аьиша

Абубакрдул душ Аьиша

Абубакрдул душ Аьиша бивкIссар МухIаммад Идавсил ﷺ кулпатирттавасса ца. Гания жучIанма бивну бур чIявусса тIайласса хIадисру, хIакьинусса кьинигу циняв бусурманнал ишла буллалисса. Аьиша лайкь хьуну бур «Уммуль-муъминин» – муъминтурал нину» – тIисса цIанин ва бухлай бивкIссар та заманнайсса арула яла лахъмий элму думиннал кьюкьлувун. Аллагьнал ﷻ цIимилийну ва бивкIун бур МухIаммад Идавсил ﷺ яла хьхьичIунми асхIабтуравасса ца ва ваниву чIярусса лайкьсса тIуллу диркIун дур.

 

 

Аьишал бусравшиву тасттикь бувну бур ваний бакъу бивхьусса чIумал Аллагьнал ﷻ Цалва луттираву (Кьуръандалуву) Аьиша тIайласса, марцIсса бушиву чIалачIи бувну. Ялагу ванил бусравшиву чIалай бур ва МухIаммад Идавсил ﷺ яла ххирамур кулпат бивкIшиврийну.

Ца чIумал Идавсихь ﷺ цIувххуну бивкIун бур: «Цу ххирар вин яла гужну?» – куну. Ванал жаваб дуллуну дур: «Аьиша », – куну. «Хъирив цу ххирар?» – цIувххуну бур ялагу. «Ганил ппу», – куну бур Идавсил ﷺ. (Бухари). Му бакъассагу, МухIаммад ИдавсичIан ﷺ хьхьугу кьинигу Занная Кьуръандалул аятру (вахIъю) ликкайсса бивкIун бур Аьишал къатлуву. Мунин барашиву дуллай бур хIадисрал: «Мяйжаннугу тачIав Занная вахIъю къалиркссар ттучIан цавагу кулпатрал къатлуву, так Аьишал къатлуву дакъа» (Бухари, Муслим).

Му ппурттуву яхъанахъисса хъаннияр Аьишал лахъшиврия бувчIлай бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса мукъурттива: «Аьиша вайми хъаннияр лахъссар, сарид (Идавсил ﷺ яла ххирамур дукра) ххуйсса кунна вайми дукрардаяр». (Бухари, Муслим)

Тамансса асхIабтал цанма цумур бунугу хIадис къабувчIлайсса чIумал лагайсса бивкIун бур Аьишан, бувчIин ба учин. Ганил бувчIингу бувну, тIайла бацIангу байсса бивкIун бур. Халифатрал заманнай ванил кумаг байсса бивкIун бур жагьилсса бусурман хIукуматрал бакI дургьуминнан тIайласса, агьамсса хIукмурду буван.

Аьиша хьуну бур ккаккияну дакIнихтуну, марцIну лас ххирасса, ганал чIарав бацIайсса кулпатрал. ЦIанасса чIумуву чIявусса бусурман хъаннин ччай бур муниха лавхьхьусса хьун, ласная личIи къахъанахъисса, ганан шайссаксса хIурмат бусса.

ХIакьинусса кьини чIявусса тIайла бакъасса инсантал бур бусурман хъамитайпалун элмулуха зун къабучIиссар, къааьркинссар тIий. Лавай кIицI бувмунил ккаккан буллай бур му къатIайласса бушиву. Бусурмансса хъамитайпалун хъинну гужну аьркинссар лахьхьин цинмагу цайминнангу хайр бусса кIулшивуртту, аькьлу-кIулшилул бувччусса бикIаншиврул гьарца ишираву, мукунсса бивкIссар Аьиша – МухIаммад Идавсил ﷺ кулпат. Хъамитайпалун бакъа щинни аьркинсса кIулшиву, мурихха хъанахъисса цилва оьрчIансса цалчинмур мактаб. БикIуча Аьишал тарих жунма цинявннан эбратну.

 

ФатIима Аьлиева

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Лакрал миллатрал мажлис

Март зурул 18-нний Дагъусттаннал Муфтиятрал сипталийну МахIачкъалаливсса «Европа» тIисса залдануву хьунни чIявусса лак гьурттусса зумаритавал мажлис – ифтIар. Зал щапI куну бувцIуну бия, аьдатрайн бувну, мажлис байбивхьуна Мубараксса Кьуръандалул аятирттая, ккалаккиману ия...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...