Марьям – идавснал нину

Марьям – идавснал нину

Марьям – идавснал нину

Кьуръандалуву кIицI ларгун дуссар так ца хъамитайпалул цIа. Мугу – Иса идавсил нину Марьям. Ганил цIа дур зувиллихъайсса аятирттаву. Му бакъассагу, Кьуръандалул 19-мур суралун «Марьям» тIисса цIа дирзун дур.

 

Имам МухIаммад ибн АхIмад аль-КьуртIубил «Аль-Джа́миъ ли ахIка́м аль-Куръа́н» тIисса луттираву чивчуну бур: «Аллагьу Тааьланал цала Луттираву (Кьуръандалуву) цавагу хъамитайпалул цIа кIицI ларгун дакъар, так ца Имраннул душнил (Марьямлул) цIа дакъа. Мяйжаннугу, ганил цIа Кьуръандалуву зувиллихъайсса кIанттурдаву дуссар».

Марьям яхъанай бивкIссар буркIунттайн (идол) икрам байсса халкь бусса билаятрай, амма ганил Аллагьу Тааьланайн бакъа щийнчIав икрам къабувссар. Муниятур га халкьунная арх хьуну, цуппалу яхъанай бивкIсса.

ДакIнихтуну эбадат дуллай Марьям хъинну гъан хьуссар ЗанначIан. Сайки ца хьхьуну Аллагьнал ﷻ ганичIан инсаннал суратрай Жабраил малаик гьан увссар. Жабраиллул Марьямлун баян бувссар ганил арсная бюхттулсса идавс хьунтIишиву.

Марьямлул оьрчI баву – ляличIисса караматри, цанчирча, ганил арс увссар ппу акъанува, га хъинну салихIсса, Аллагьная ﷻ нигь дусса хъамитайпа бивкIссар. Цила циняв иширттаву умуд так Заннайн бивхьуну, дуаьрттаву лабизлай, кумаг чIа учайсса бивкIссар.

Уздансса Имраннул наслу Аллагьнал ﷻ хъун бувссар салихIшиврул, мяърипатрал ва инсапрал эбратну хьун бувну. Имраннул наслулува Марьям язи бувгьуну, циняв бунагьирттая марцIну хъун бувну, Аллагьнал ﷻ га абадул абадлий циняв хъаннинсса мисалну хьун бувссар. Мунияту жунма, бусурмансса хъаннин, га хъанахъиссар салихIшиврул, мяърипатрал, дакI тIайлашиврул ва Аллагьнайн ﷻ мютIишиврул эбрат ласун лайкьмур.

ДакIнивусса куртIсса имандалия Марьямлун кумаг хьуссар оьрмулуву тамансса захIматшивурттава буккан. ЗахIматшивурттал га ЗанначIан хъиннува гъан бувссар, дакIниву иман цIакь дурссар.

Марьям Алжаннаву щил кулпатну бикIантIиссар куну цIуххирча, мунил хIакъиравусса хIадис буссар. Абу Умамал бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ Аьишахь увкумур: «Вин кIуллив Алжаннаву Аллагьнал ﷻ ттун Марьям щар булунтIишиву?» (ТIабарани).

Цамур хIадисраву бувсун бур Идавсил ﷺ укуннасса мяъна дусса махъру Хадижатлул хIакъиравугу увкуну бивкIшиву.

 

ФатIима Аьлиева

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...


ХIурмат бушиву – Заннайн мютIишивур

Аллагьнайн ﷻ икрам-эбадат дуваву къуртал къашайссар так ца чак баврийну, зума дугьаврийну, Кьуръан буккаврийну ягу зикрирду буллалаврийну. Аллагьнайн ﷻ эбадат дуваву – му хъанахъиссар инсаннал оьрмулуву буллалисса, хъанахъисса цимурца ишру Аллагьнайн мютIину баву. Дукра дукаву бикIу,...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...