Марьям – идавснал нину

Марьям – идавснал нину

Марьям – идавснал нину

Кьуръандалуву кIицI ларгун дуссар так ца хъамитайпалул цIа. Мугу – Иса идавсил нину Марьям. Ганил цIа дур зувиллихъайсса аятирттаву. Му бакъассагу, Кьуръандалул 19-мур суралун «Марьям» тIисса цIа дирзун дур.

 

Имам МухIаммад ибн АхIмад аль-КьуртIубил «Аль-Джа́миъ ли ахIка́м аль-Куръа́н» тIисса луттираву чивчуну бур: «Аллагьу Тааьланал цала Луттираву (Кьуръандалуву) цавагу хъамитайпалул цIа кIицI ларгун дакъар, так ца Имраннул душнил (Марьямлул) цIа дакъа. Мяйжаннугу, ганил цIа Кьуръандалуву зувиллихъайсса кIанттурдаву дуссар».

Марьям яхъанай бивкIссар буркIунттайн (идол) икрам байсса халкь бусса билаятрай, амма ганил Аллагьу Тааьланайн бакъа щийнчIав икрам къабувссар. Муниятур га халкьунная арх хьуну, цуппалу яхъанай бивкIсса.

ДакIнихтуну эбадат дуллай Марьям хъинну гъан хьуссар ЗанначIан. Сайки ца хьхьуну Аллагьнал ﷻ ганичIан инсаннал суратрай Жабраил малаик гьан увссар. Жабраиллул Марьямлун баян бувссар ганил арсная бюхттулсса идавс хьунтIишиву.

Марьямлул оьрчI баву – ляличIисса караматри, цанчирча, ганил арс увссар ппу акъанува, га хъинну салихIсса, Аллагьная ﷻ нигь дусса хъамитайпа бивкIссар. Цила циняв иширттаву умуд так Заннайн бивхьуну, дуаьрттаву лабизлай, кумаг чIа учайсса бивкIссар.

Уздансса Имраннул наслу Аллагьнал ﷻ хъун бувссар салихIшиврул, мяърипатрал ва инсапрал эбратну хьун бувну. Имраннул наслулува Марьям язи бувгьуну, циняв бунагьирттая марцIну хъун бувну, Аллагьнал ﷻ га абадул абадлий циняв хъаннинсса мисалну хьун бувссар. Мунияту жунма, бусурмансса хъаннин, га хъанахъиссар салихIшиврул, мяърипатрал, дакI тIайлашиврул ва Аллагьнайн ﷻ мютIишиврул эбрат ласун лайкьмур.

ДакIнивусса куртIсса имандалия Марьямлун кумаг хьуссар оьрмулуву тамансса захIматшивурттава буккан. ЗахIматшивурттал га ЗанначIан хъиннува гъан бувссар, дакIниву иман цIакь дурссар.

Марьям Алжаннаву щил кулпатну бикIантIиссар куну цIуххирча, мунил хIакъиравусса хIадис буссар. Абу Умамал бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ Аьишахь увкумур: «Вин кIуллив Алжаннаву Аллагьнал ﷻ ттун Марьям щар булунтIишиву?» (ТIабарани).

Цамур хIадисраву бувсун бур Идавсил ﷺ укуннасса мяъна дусса махъру Хадижатлул хIакъиравугу увкуну бивкIшиву.

 

ФатIима Аьлиева

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...