Зунтталчунал кодекс
Зунтталчунал кодекс
«Намус» тIисса махъ жува ишла бувару «нач», «кьирият» тIисса мяъналий, аммарив ва мукъул мяъна хъиннура куртIссар. Шивун бухлахиссар ас-ламус, чувшиву, узданшиву, хIурмат, сий ва цаймигу бусурмансса инсаннаву дикIан аьркинсса хасиятру.
Намусрал лахьхьин буллалиссар оьрмулуву хьун бюхъайсса гьарца ишираву инсаннал багьубизу цукунсса бикIан аьркинссарив. Сайки жула буттахъал заманнай зунтталчунан кIулну бивкIссар ци чIумал ци махъ ишла буван аьркинссарив. Аьркин бакъасса махъ къаучайсса бивкIссар, канил ишара къадувайсса диркIссар. Зунттал халкьуннал узданшиврул кодексраву царагу мяъна дакъасса низам къадиркIссар. Щукру Заннайн, гайннувасса циняр къаличIарчагу, тамансса жучIаннагу дирну дур:
- Нину-ппу рязи бувайма – талихIрайн увкмари.
- Оьна ацIаву, кIичIиртту батлатаву – аьвамсса, ссанчIав акъасса инсаннал лишаннур.
- Буттахъая дирмунир хIурмат лахъссар.
- Душманнащал иттату иттав хьуна авкьукун, хIучI къаувкуну къуццу бува.
- Хъамаличунал кьадру цимурцаннуяр лавайссар.
- Нитти-буттай аякьа даву – оьрчIал буржри.
- Халкьуннащал дакI тIиртIуну, аьчухну икIу.
- Вила дуснал къатлучIансса ххуллу урттухьхун гьан мабитара (чIявуну ганачIан улухху).
- Махъ буллухьурча – бугьи.
- Вила нину ххирахьурча, цаманал ниттийн оьккисса махъ маучав.
- ОьрчIний лавхьхьумур – чарий дурсса накьич куннассар.
- ДухIин-инсап дакъасса тIуллая архну ацIу.
- Ас-ламус цинияргу лавайну бити.
- ЩяикIан авккунугу бучIиссар, амма махъ тIайласса бакъа учин къабучIиссар.
- ТалихIрайн увкма – тIайлашиврул ва аьдлулул ххуллу бувгьумари.
- Супралух дукиялул дазу-зума дуван кIулма, лякълун къадагъа дувайма – аькьлу бусса инсанни.
- Хъинбаларду буллан анавар укку.
- Кулпатрал ас, сий дуручча.
- Халкьуннал, миллатрал гуж – цачIуншиврувур.
- ХIакьину дуван аьркинмур гьунттинин макьадитав, хIакьину дукан нанимур гьунттинин дити.
- Инсап дуний хIаягу дуссар, хIая дуний нургу дуссар.
- Нигьаусуйн ккаччил кьацI учинтIиссар, му бурттий ухьурчагума.
- Инава зунтталчура тIий ухьурча, ци хьурчагу цIуру-кIуру, аьрзри мабулларда, яхI буну къуццу бува.
- Гъинттул ня щаращи къадурманал кIункIур кIинттул щаран къабикIайссар.
- Оьсса инсаннал кулпатраву барачатшиву къадикIайссар.
- Шяраву ца диндалул дурккучу ухьурча, мунал барачат щалла шяраваллийн бияйссар.
- Ссавур дакъама цала мурадрайн къаиянтIиссар.
- Дарцуманан – ца бунагь, дацин кабавкьуманан – азарва.
- Ххуйсса инсантурал цIарду вила дуаьрдавух диша.
- Узданма – щялмахъ къабусайма ва сситтучIа ссавур дувайма.
- Хъинсса тарбия – яла ххуймур ирс.
МУСЛИМ АЬБДУЛЛАЕВ
