Элмулул мюнпат

Элмулул мюнпат

ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал райондалул имамтурал советрал каялувчи Хаваев Мансурдул сипталийну, мажлисру бувайсса «Европа» тIисса залдануву хьунни «Ислам: элмулул мюнпат» тIисса цIанилусса батIаву.

Мажлис бачин бувна цIа дурксса журналист ва режиссер Аьлишаев АхIмадлул. Ванал дакIнин бувтуна укунсса кIанттурдайн цачIун шаву, элму кIул даву – гьарцагу бусурманчунан чара бакъасса иш бушиву.

 

 

 

 

 

 

Цалчин махъ лавхъуна МахIачкъалаливсса Сайфуллагь-кьади Башларовлул цIанийсса мизитрал имам Аьбдуллагь МухIаммадовлул.

– Идавсил хIадисраву укунсса махъру бур: «Инсан дунияллия лавгукун, ганал аьмаллу кьуртал шайссар, так шанма личIаннин: бухлагаву дакъасса цадакьа (цадакьа аль-джа́рия), ганаха дуаь дуллалисса салихIсса оьрчI ва цаярда махъ кьадиртсса мюнпатсса элму». Бухлагаву дакъасса цадакьа цири учирча, мивун багьайссар масала ламу, ххуллу, мизит, мадраса, щин дуцаву ва цаймигу халкьуннан хайр бусса давуртту. Ганал дурмуния халкьуннал мюнпат ласласиссаксса, наниссар чири, ивкIуну махъгу. СалихIсса оьрчI тарбия увманангу ганал дуллалисса дуаьлия мюнпат биллалиссар. Мюнпатсса элмулия тIурча, масала жущава хьурча ца инсаннан чак баву, Кьуръан буккаву лахьхьин буван, ганал дуллалисса эбадатрая жунмагу бутIа биллантIиссар.

Гьарцаманал Алжаннавунсса ххуллу личIи-личIиссар: цаннал диндалул элму лархьхьуну, цайминангу лахьхьин дувайссар. Мукун къабюхъайманал кумаг бувайссар диндалуха зузиминнан арцуйну, канийну, мазрайну. Яла́ кьимат лаваймур цадакьагу – дин-ислам лахьлахьиминнан буллумурди куну бур диндалул луттирдаву. Каши дусса, мукунсса кIанттурдаву кумаг бувайсса инсантал – Заннал язи бувгьумири, цанчирча, буссар цикссагу, каши дунугу щинчIав кумаг къабуллалиссагу. Мунияту, кумаг буллалиманал Аллагьнайн ﷻ щукру буллан аьркинссар, мюхтажминнайн кумаг цува сававну биллай бушиврийн. Кьуръандалувугу Аллагь ﷻ тIий ур: «Щукру бувайминнан На булунна хъиннува чIявусса неъматру, – насихIат бувуна имамнал.

Хъирив ккаккан дуруна Новостройрай зузисса «Инсан» фондрая бусласисса видеоролик. Фондрал каялувчи Гъафуров АбутIалиблул бувсуна цала кумаграйну кIива кулпатрансса къатри щаллу бувшиву, чIун-чIумуй дуланмагърайну кумаг бувайшиву, закат булун ччиминная кьамул бувну, миски-гъаривнайх бачIайшиву, къашавайминнан арцуйну ва дарурттайну чIарав бацIаву дайшиву, гьарца Рамазан зуруй зума ритансса дукра хIадур дувайшиву ва Кьурбан-байрандалул гьантрай дикI дачIайшиву.

– Жу цуксса хIарачат булларчагу, жуща царагу даву щаллу дуван къахьунссия, зул – жяматрал кумаг бакъассания, - увкунни А. Гъафуровлул.

 

 

 

 

 

 

ЦIуссалакрал райондалул элму-кIулши дулаврил управлениялул зузала Мисиду Шагьмардановал бувсуна цивппа имамтуращал хъинну хIалану зий бушиву.

– Гьашину Новостройрайсса Гьамиящиял шяраваллил школалийн занази бувссар Палестиннавасса лихъачалтрал оьрчIру. 1-мур сентябрьданий гай щябикIансса 75-ра парта диял хъанай дакъая. Директор ия банмур бакъа, леххаву баян буллай. Ттун пикри хьуна жула райондалул имам Мансурдущал маслихIат ккаккан. КIюрххил ссят мяйнний на ванайн оьвкуссия, гава кьини гьанттайннайн имамнал щаллу дурна аьркинссаксса партарду. Жу ванайн ва ванал чIаравминнайн барчаллагьрай буссару, – баян бувна М. Шагьмардановал.

Ккаккан дуруна Новостройрайсса диндалул оьрмулия, мизитирттая, буллалисса мажлисирттая, хъаннил дянив, школардай ва цаймигу идарарттай дуллалисса давурттая бусласисса видеоролик.

Чапаево шяравасса Мутаев Аьбдурашидлул дакIнин бувтунни жула дингу, мазгу, тарихгу хъамабитала къабувну, лахьлай, кIул буллай хьхьичIунмай бачин аьркиншиву.

 

 

 

 

 

 

– Жунма чара бакъа аьркинссар имамтурал тIимур бувну, вайннал хъирив бачин. Вай жуятува цичIав тIалав дуллай бакъар, ялунгу, аьркиншиву думи гьарзадрал цала щаллу буллай бур. Мунияту, жунма буллугъшиву, барачатшиву, ас-ламус ччай бухьурча, вайннал чIарав бацIан аьркинссару.

Новостройрал имам Хаваев Мансурдул чIурчIав дурунни Совет хIукумат лирну махъ Аллагьнал ﷻ дин хьхьичIуннай дачин дансса чIярусса сантру душиврий.

– Гьарца нитти-буттал мурад цири учирча, цала оьрчIру талихIрайн буккавур учинссар цинявннал. ХIакьинусса кьини ми бяйкьу ххуллийн къалавгун, талихIрайн букканшиврул чара бакъасса зад дур дин-исламрал элмулийнусса гьану бизаву. Так дунъявийсса кIулшивуртту дулаврийну гьашиву даву къатIайлассар, ахиратралмургу мунищалла архIал дачин дуван аьркинссар. Жува хIакьину Исламрал ххуллий цайми миллатирттаяр махъун багьну буру. Му иширах къулагъас дуван аьркинни. Гайннал жула буттал буттахъая лархьхьуну дур Исламрал кIулшивуртту, хIакьинусса кьинигу му ххуллу кIунттихь бувгьуну най бур. ХьхьичIвасса даражалийн зана бикIаншиврул жунма цалчин багьлай бур цачIун хьун. Ссал лагмару цачIун хьунтIисса? Так диндалул! Цамур задрал лагмасса цачIуншивуртту ссайнчIав къадуккантIиссар. Аллагьнал ﷻ ххуллий цачIун хъанахъима ссахчIав къаургайссар, буваймур дакIнихтуну байссар.

 

 

 

 

 

 

Гьарца районнай хIакьину бур дин лахьлахьисса мутааьлимтал дуклакисса мадрасартту. Новостройрайгу, ЦIуссалакрал шяраву, байбивхьуну буссар жула оьрчIансса мадраса буллай. Бачияра гания жула элмулул, диндалул, оьрмулул дязанну дуруну, лагма лавгун, щаллу бувну, зузи баннуча, жула наслу тIайласса тарбиягу, духIингу дусса хьуншиврул. Циняв цачIун хьуну, жяматран мюнпатсса давуртту архIал дулланну! Мадраса щаллу бувну, гиву оьрчIру дуклаки булларча, Аллагьнал ﷻ баххана бантIиссар жула ахIвалгу, тагьаргу, – увкуна имамнал.

 

 

 

ЦIуссалакрал шяраву мизитрачIа буллалисса мадрасалул къатри

 

 

 

Яла бавтIминнан тамашалун ккаккан дуруна Новостройрай буллалисса мадрасалун хас дурсса видеоролик. Миккура ца инсаннал дайдихьу дуруна мадрасалун харж дуван ттуршазарда къуруш дуллуну.

Мадрасалун кумаг бан ччиминнаща бюхъантIиссар ва номердануцIун дарзусса карталийн арцу тIайла дуккан: 8-988-222-33-61.

Мажлис ххал бан хьунтIиссар интернетраву «Ислам в Лакии» тIисса порталданий.

 

Арсланаьли Сулайманов

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....