«Щинни ччисса цува увсса мина кьаритан?»

«Щинни ччисса цува увсса мина кьаритан?»

Ччясса оьрмулий захIматрал кьимат ккаккан кьисмат хьусса, ккаши-мякь бувхIусса, дяъвилул шиннардийн оьрчIшиву тIайла дарцIусса жула хьхьичIмур никирал бувсса захIмат багьа бакъасса бур.

Оьрмулул 11 шин диркIун дур МахIаммадов Абакардун буттал шяравалу кьаритан бувну, Ккуллал шярава вайннал кулпат ЦIуссалакрал райондалийн бизан бувсса чIумал. Ккуллал шярава цала минарду кьаритан дуллалисса 103 инсан усса цалчинмур сияхIравун багьну бивкIун бур Абакархъал кулпатгу. Мяйва оьрчIащал, ласгу яла лавгун вайннал ниттин Нужабатлунгу багьну бур тай чIуннардийсса захIматшивуртту духIин.

«ДакIний бур цалчин бизан буллалиминнал сияхIравун багьну, цимурца ду-дуний кьариртун бачин буллай бивкIсса куц. Шяраваллил дянив ниц бивххун, цанма-цанмасса бутIри бачIлай, зун цIусса миналий бигьану бикIантIиссар, аьсив махъанарду тIий тIайла бувккунав. Ряхва-арулва гьантлий най бивкIру ххуллийх. Цалчинсса хьхьу дурссия Щарав, хъирив бигьалаган бавцIуру ЦIахъарав. КIива къатлун ца пургун дуллуну бачин бувну бивкIру. Зува пикри бувара: пургундалий буза бишинссияв, мюрщисса янна-ус дакъасса оьрчIру щябитанссияв, ялавай наниссаксса хIаллай хIайвантран дукан дулунмур дишинтIиссияв?!

Щурагьун бияйхту лахъан бувнав кьайлул поездрайн. Мюрщисса жун щалва бувчIлай бакъая жува циван бачин бувну най бивкIссарив. Щин ччиссар цува увсса кIану кьабитан?» - тIий буслай ур Абакар. ЦIуссаккулун бивзун махъгу зунттал кIанттай ялапар хъанай бивкIсса инсантуран, гьава баххана хьуну, къашавай хъанай, лагьнийсса оьрмулийн аьдат хьун захIматну бивкIссар. «Жу, мюрщисса оьрчIру, дарсирая махъ колхозрал хъурунная чIаллу батIлан гьан бувайвав. АцIра кило чIаллал датIирча, ца кило багьлун хIисав дурну дулайва. Жугу шаймур буллай хIарачат буллан бикIайссияв ссурвавран хъис-бунугу кумаг хьуншиврул», – тIий буслай ур Абакар. ЦIусса миналийн бивзун, шин хьуннинна диркIуну дур вайннал нину.

Нужабат дин дусса, Кьуръан буккин кIулсса, канил пагьму-гьунар бусса хъамитайпа бивкIун бур. Ванил усттарну щащайсса диркIун дур хъаттирду, буруххайсса бивкIун бур бартукьру. Абакардун цала буттал лажин ххал хьун нясив хьуну бакъар. Ва ниттил увну ур бутта ивкIуну ряххилчинсса кьини. Абакар ивкIун ур кулпатраву чIана-чIивима. Хъуними ссурваврал хьхьу-кьини дакъа колхозраву зий, ванан нину дакъашиву ккаккан къадиртун дур. Абакардул аьралуннаву къуллугъ бувну зана хьуну махъ бувну бур кулпат. Ванал захIматрал ххуллугу байбивхьуну бур ЦIуссалакрал райондалийсса ЦIуссаккуллал шяраву. 64 шин дурну дур колхозраву механизаторну зий.

«Жу шиккун бивзсса чIумал колхозрал дия дахьра 270 гектар дугьайсса аьрщарал. ЧиваркIуннал, хъаннил, хIатта мюрщисса оьрчIал захIматрайну 1700 гектар дугьайсса аьрщарал хьун дурссия. ЦIана куннасса техника дакъая жучIа. Ницай хъуру гъай тIий, каруннах зий рухIирацIа хъанай бивкIссару», - тIий цала захIматрая буслай ур Абакар. Буххву къакIулну захIмат буллай, цIусса миналий цала захIматрайну ххаллилсса къатта-къушгу бувну, цала кулпатращал Кьурбанатлущал хъуни бувну, чивун буккан бувну бур мяйва оьрчI. Абакардул захIматран лавайсса кьимат бивщуну бур хIукуматралгу. Лайкь хьуну ур ва «Дагъусттаннал лайкь хьусса механизатор» тIисса бусравсса цIанин, «Знак почета» орденналун, медальлан, наградарттан ва барчаллагьрал чагъардан. Ванал сурат мудангу диркIссар ЦIуссалакрал райондалул передовиктурал «ХIурматрал улттуй».

ХIакьинусса кьинигу Абакар, цала угьарасса оьрмулух къаурувгун, зий-захIмат буллай ур цала ахъуву. Ва ур чIаххучIарахнангу акъа-чарабакъасса, насихIат бусан, маслихIат буван кIулсса инсан. «Уттигу мина даххана къадуванна, на шиккува ацIанна ттула кулпат бувччусса аьрщарай», - тIий Новостройрайсса цIуминалийн изангу кIункIу тIий акъар.

ИМАРА САИДОВА

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...