«Щинни ччисса цува увсса мина кьаритан?»

«Щинни ччисса цува увсса мина кьаритан?»

Ччясса оьрмулий захIматрал кьимат ккаккан кьисмат хьусса, ккаши-мякь бувхIусса, дяъвилул шиннардийн оьрчIшиву тIайла дарцIусса жула хьхьичIмур никирал бувсса захIмат багьа бакъасса бур.

Оьрмулул 11 шин диркIун дур МахIаммадов Абакардун буттал шяравалу кьаритан бувну, Ккуллал шярава вайннал кулпат ЦIуссалакрал райондалийн бизан бувсса чIумал. Ккуллал шярава цала минарду кьаритан дуллалисса 103 инсан усса цалчинмур сияхIравун багьну бивкIун бур Абакархъал кулпатгу. Мяйва оьрчIащал, ласгу яла лавгун вайннал ниттин Нужабатлунгу багьну бур тай чIуннардийсса захIматшивуртту духIин.

«ДакIний бур цалчин бизан буллалиминнал сияхIравун багьну, цимурца ду-дуний кьариртун бачин буллай бивкIсса куц. Шяраваллил дянив ниц бивххун, цанма-цанмасса бутIри бачIлай, зун цIусса миналий бигьану бикIантIиссар, аьсив махъанарду тIий тIайла бувккунав. Ряхва-арулва гьантлий най бивкIру ххуллийх. Цалчинсса хьхьу дурссия Щарав, хъирив бигьалаган бавцIуру ЦIахъарав. КIива къатлун ца пургун дуллуну бачин бувну бивкIру. Зува пикри бувара: пургундалий буза бишинссияв, мюрщисса янна-ус дакъасса оьрчIру щябитанссияв, ялавай наниссаксса хIаллай хIайвантран дукан дулунмур дишинтIиссияв?!

Щурагьун бияйхту лахъан бувнав кьайлул поездрайн. Мюрщисса жун щалва бувчIлай бакъая жува циван бачин бувну най бивкIссарив. Щин ччиссар цува увсса кIану кьабитан?» - тIий буслай ур Абакар. ЦIуссаккулун бивзун махъгу зунттал кIанттай ялапар хъанай бивкIсса инсантуран, гьава баххана хьуну, къашавай хъанай, лагьнийсса оьрмулийн аьдат хьун захIматну бивкIссар. «Жу, мюрщисса оьрчIру, дарсирая махъ колхозрал хъурунная чIаллу батIлан гьан бувайвав. АцIра кило чIаллал датIирча, ца кило багьлун хIисав дурну дулайва. Жугу шаймур буллай хIарачат буллан бикIайссияв ссурвавран хъис-бунугу кумаг хьуншиврул», – тIий буслай ур Абакар. ЦIусса миналийн бивзун, шин хьуннинна диркIуну дур вайннал нину.

Нужабат дин дусса, Кьуръан буккин кIулсса, канил пагьму-гьунар бусса хъамитайпа бивкIун бур. Ванил усттарну щащайсса диркIун дур хъаттирду, буруххайсса бивкIун бур бартукьру. Абакардун цала буттал лажин ххал хьун нясив хьуну бакъар. Ва ниттил увну ур бутта ивкIуну ряххилчинсса кьини. Абакар ивкIун ур кулпатраву чIана-чIивима. Хъуними ссурваврал хьхьу-кьини дакъа колхозраву зий, ванан нину дакъашиву ккаккан къадиртун дур. Абакардул аьралуннаву къуллугъ бувну зана хьуну махъ бувну бур кулпат. Ванал захIматрал ххуллугу байбивхьуну бур ЦIуссалакрал райондалийсса ЦIуссаккуллал шяраву. 64 шин дурну дур колхозраву механизаторну зий.

«Жу шиккун бивзсса чIумал колхозрал дия дахьра 270 гектар дугьайсса аьрщарал. ЧиваркIуннал, хъаннил, хIатта мюрщисса оьрчIал захIматрайну 1700 гектар дугьайсса аьрщарал хьун дурссия. ЦIана куннасса техника дакъая жучIа. Ницай хъуру гъай тIий, каруннах зий рухIирацIа хъанай бивкIссару», - тIий цала захIматрая буслай ур Абакар. Буххву къакIулну захIмат буллай, цIусса миналий цала захIматрайну ххаллилсса къатта-къушгу бувну, цала кулпатращал Кьурбанатлущал хъуни бувну, чивун буккан бувну бур мяйва оьрчI. Абакардул захIматран лавайсса кьимат бивщуну бур хIукуматралгу. Лайкь хьуну ур ва «Дагъусттаннал лайкь хьусса механизатор» тIисса бусравсса цIанин, «Знак почета» орденналун, медальлан, наградарттан ва барчаллагьрал чагъардан. Ванал сурат мудангу диркIссар ЦIуссалакрал райондалул передовиктурал «ХIурматрал улттуй».

ХIакьинусса кьинигу Абакар, цала угьарасса оьрмулух къаурувгун, зий-захIмат буллай ур цала ахъуву. Ва ур чIаххучIарахнангу акъа-чарабакъасса, насихIат бусан, маслихIат буван кIулсса инсан. «Уттигу мина даххана къадуванна, на шиккува ацIанна ттула кулпат бувччусса аьрщарай», - тIий Новостройрайсса цIуминалийн изангу кIункIу тIий акъар.

ИМАРА САИДОВА

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...