Бархъаллал шяравунсса аьрххи

Бархъаллал шяравунсса аьрххи

Дагъусттаннал ттеркьукьи хьусса Бархъаллал шяравалу щаллагу дунияллийх художествалул сянатирттал центр хIисаврай машгьурну дур. Цикссагу шиннардий даргиял дянив яхьуну бунугу, аслийсса лакку аьдатру лахъсса кьадрулий дуручлачисса шяравун ххуллу багьуна жул редакциялул зузалтрал май зурул ахирданий. Ва кьини шяравалу кIюрххияцIа ляличIинура щарай дия, школалий махъва-махъсса гюнгютIи бищаврил байран савав хьуну. Дуклаки оьрчIал хьхьичI махъ лахъан, насихIат бусан жущал Бархъарав увкIуна Ахъушиял райондалий зузисса Дагъусттаннал Муфтиятрал просвещениялул отделданул каялувчи Мурад МухIаммадов.

ХIакьинусса кьини Бархъаллал шяравун нех дирхьуну щалагу Аьрасатнавасса туристал занай бур, цанна тамашасса тахIунтту ласун, ми дувайсса куц ккаккан. Жунгу бакIрайн багьуна Аьрасатнава бувкIсса хъамал. Дагъусттанная, хаснува Бархъаллал шяраваллия, шиккусса халкьунная, зунттурдал исвагьшивруя ва тIахунтту дувултрал ккаккан бувсса мастер-классрая хIайран хьуну, дакIурдивун асар бивну бия туристал.

Дяшяраву жун хьуна бавкьуна мизит цIубуккан буллай зузисса усттартал. Вайннал бувсуна ва хьхьичIазаманнул мизит бушиву, Совет ХIукуматрал чIумал клубрайн кIура баен бувну бивкIун, утти махъсса шиннардий махъунмай мизитну зузи буллалисса. Ва бакъасса, шяраву бур цамургу мизит – Нюжмар-мизит.

Бархъарав жу цалчинма-цалчин бувхру тамансса шиннардий диндалул ххуллий цащава бюхъайсса кумаг-кабакьаву дуллай хIарачат буллалисса МухIаммадаьлиев МухIаммадаьлил ва ванал кулпатрал Кисараннул къушлийн. МухIаммадаьлил цанма чирилун бакIрайн лавсун, Ахъушиял райондалийсса мукьрагу лакрал шяраву Ас-салам кказит чичин ва биян буван хъунмасса захIмат бивхьуссар, цIанагу угьарасса оьрмулух къаурувгун кумаг буван учIайссар. Мунийн хъунмасса барчаллагьрай ия Ахъушиял райондалийсса Ас-саламрал вакил МахIмуд Рабаданов. Барчаллагь дахьва мукъурттийну къаличIаншиврул, ванал МухIаммадаьлин буллуна цала отделданул каялувчинал чулухасса барчаллагьрал чагъар ва дакIний личIансса бахшиш.

МухIаммадаьли увну ур Бархъаллал шяраву. Ванал нитти-буттал тIахIунтту дурну, лакрал, яруссаннал, даргиял ва цаймигу шяраваллавусса базардаву маша бувайсса бивкIун бур. ОьрчIний МухIаммадаьлигу лагайсса ивкIун ур буттащал тIахIунтту даххан. Буслай ур бахьтта, ттукрай цала кьайгу дирхьуну зунттавух занан багьлай бивкIсса куц. Ванал бувккуну бур политехнический техникум. Зий ивкIун ур Лакрал, Ккуллал ва Ахъушиял районнай промышленный холодильникру, хъунисса пачру бакьин бувайсса усттарну, профтехучилищелий муаьлимну, райпорай электрикну ва цаймигу давурттай. ХIакьинусса кьинигу МухIаммадаьлил цIа щалва райондалий бусравну дур.

МухIаммадаьлил кулпат Кисаран 50 шинай зий бур школалий библиотекарьну, арснал Сайфуллагьлул бувккуну бур Дагъусттаннал Исламрал Университет, зий ур цала буттал шяраву имамну.

Бархъарав жу хьуна бавкьуру 94 шинавусса ЯрахIмадов Сулайманнущал. Ванал угьарасса оьрмулуву Ас-салам кказитрал гьарца номер буккайсса бур. Ва хъанай ур лакку мазрайсса Ас-саламрал подписчиктурава оьрмулул яла хъунама. Ванал бувсуна цала оьрчIнийсса оьрму захIматсса бивкIшиву. КказитрайхчIин цIанасса жагьилтуран насихIат бувуна укун буллугъсса замана бувкIунтIий Заннайн щукрулий бикIан аьркиншиву.

И. ОЬМАРОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...