Бархъаллал шяравунсса аьрххи

Бархъаллал шяравунсса аьрххи

Дагъусттаннал ттеркьукьи хьусса Бархъаллал шяравалу щаллагу дунияллийх художествалул сянатирттал центр хIисаврай машгьурну дур. Цикссагу шиннардий даргиял дянив яхьуну бунугу, аслийсса лакку аьдатру лахъсса кьадрулий дуручлачисса шяравун ххуллу багьуна жул редакциялул зузалтрал май зурул ахирданий. Ва кьини шяравалу кIюрххияцIа ляличIинура щарай дия, школалий махъва-махъсса гюнгютIи бищаврил байран савав хьуну. Дуклаки оьрчIал хьхьичI махъ лахъан, насихIат бусан жущал Бархъарав увкIуна Ахъушиял райондалий зузисса Дагъусттаннал Муфтиятрал просвещениялул отделданул каялувчи Мурад МухIаммадов.

ХIакьинусса кьини Бархъаллал шяравун нех дирхьуну щалагу Аьрасатнавасса туристал занай бур, цанна тамашасса тахIунтту ласун, ми дувайсса куц ккаккан. Жунгу бакIрайн багьуна Аьрасатнава бувкIсса хъамал. Дагъусттанная, хаснува Бархъаллал шяраваллия, шиккусса халкьунная, зунттурдал исвагьшивруя ва тIахунтту дувултрал ккаккан бувсса мастер-классрая хIайран хьуну, дакIурдивун асар бивну бия туристал.

Дяшяраву жун хьуна бавкьуна мизит цIубуккан буллай зузисса усттартал. Вайннал бувсуна ва хьхьичIазаманнул мизит бушиву, Совет ХIукуматрал чIумал клубрайн кIура баен бувну бивкIун, утти махъсса шиннардий махъунмай мизитну зузи буллалисса. Ва бакъасса, шяраву бур цамургу мизит – Нюжмар-мизит.

Бархъарав жу цалчинма-цалчин бувхру тамансса шиннардий диндалул ххуллий цащава бюхъайсса кумаг-кабакьаву дуллай хIарачат буллалисса МухIаммадаьлиев МухIаммадаьлил ва ванал кулпатрал Кисараннул къушлийн. МухIаммадаьлил цанма чирилун бакIрайн лавсун, Ахъушиял райондалийсса мукьрагу лакрал шяраву Ас-салам кказит чичин ва биян буван хъунмасса захIмат бивхьуссар, цIанагу угьарасса оьрмулух къаурувгун кумаг буван учIайссар. Мунийн хъунмасса барчаллагьрай ия Ахъушиял райондалийсса Ас-саламрал вакил МахIмуд Рабаданов. Барчаллагь дахьва мукъурттийну къаличIаншиврул, ванал МухIаммадаьлин буллуна цала отделданул каялувчинал чулухасса барчаллагьрал чагъар ва дакIний личIансса бахшиш.

МухIаммадаьли увну ур Бархъаллал шяраву. Ванал нитти-буттал тIахIунтту дурну, лакрал, яруссаннал, даргиял ва цаймигу шяраваллавусса базардаву маша бувайсса бивкIун бур. ОьрчIний МухIаммадаьлигу лагайсса ивкIун ур буттащал тIахIунтту даххан. Буслай ур бахьтта, ттукрай цала кьайгу дирхьуну зунттавух занан багьлай бивкIсса куц. Ванал бувккуну бур политехнический техникум. Зий ивкIун ур Лакрал, Ккуллал ва Ахъушиял районнай промышленный холодильникру, хъунисса пачру бакьин бувайсса усттарну, профтехучилищелий муаьлимну, райпорай электрикну ва цаймигу давурттай. ХIакьинусса кьинигу МухIаммадаьлил цIа щалва райондалий бусравну дур.

МухIаммадаьлил кулпат Кисаран 50 шинай зий бур школалий библиотекарьну, арснал Сайфуллагьлул бувккуну бур Дагъусттаннал Исламрал Университет, зий ур цала буттал шяраву имамну.

Бархъарав жу хьуна бавкьуру 94 шинавусса ЯрахIмадов Сулайманнущал. Ванал угьарасса оьрмулуву Ас-салам кказитрал гьарца номер буккайсса бур. Ва хъанай ур лакку мазрайсса Ас-саламрал подписчиктурава оьрмулул яла хъунама. Ванал бувсуна цала оьрчIнийсса оьрму захIматсса бивкIшиву. КказитрайхчIин цIанасса жагьилтуран насихIат бувуна укун буллугъсса замана бувкIунтIий Заннайн щукрулий бикIан аьркиншиву.

И. ОЬМАРОВ

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...