Циняв рязи бан къашайссар

Циняв рязи бан къашайссар

Ца кIирисса кьини бутта ва арс най бивкIун бур ххиттул бувцIусса шагьрулул кIичIирттавух. Ппу ивкIун ур ттуккуй буртти, арс – хьхьури дургьуну ахьтта.

 

– Агь мискин оьрчI, – увкуну бур гай ккавксса машачинал. – Бургияра буттах цува рахIатну буртти ивкIун, чIивисса арс ххиттувух ахьтта ачин увсса!

МурцIнихун кIура баяйхту, гай махъру дакIнивун кьувтIусса ппу ттуккуя ливккун, арс буртти ивтун ур.

Цаппара ххуллу битайхту ппу ва арс цама инсаннан ккавккун бур:

– Агь нач дакъуй! – вев куну бур ганал. – Угьарасса ппу ахьтта ачин увну ттуккуй буртти икIан бучIиссарив!

ОьрчIан нач хьуну дур:

– Буттай, ачу жува кIивагу буртти бикIаннуча, – куну бур.

Бавчуну бур кIивагу ттуккуй буртти.

– Гьуя гъарин, ва ишри, – тIисса хъамитайпалул чIу бавну бур, - ХIайвандалий мукссава зулму мабулларди, язухъ къашайрив?! Пакьирсса ттуккул бурхIал ттаркIру гъагъавай дурхха! Зува тахлий щябивкIун бусса ххай бурув!

ХIая хьусса ппу ва арс ттуккуя бувчIун, бахьтта бавчуну бур. Ца-кIива ша баннинма чIарах нанисса ца инсаннал хъяхъисса чIу бавну бур:

– Вайнна зунма ахIмакьтал: угьараманангу, жагьилманангу кIулну бакъар ттукку цукун ишла буван аьркинссарив. Муний буртти циван къабачару?!

Халкьуннал аьй-бювкьурдая бизар хьусса адиминал арснал хъачIрай кагу дирхьуну увкуну бур:

– Ттул арс, халкь рязи буван къашайссар, му бакъар жула мурад. Ци дулларчагу, рязи акъасса инсан уккантIиссар. Ттиния тинмай жула бакIрал пикри бувну къуццу булланну!

 

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...