Циняв рязи бан къашайссар

Циняв рязи бан къашайссар

Ца кIирисса кьини бутта ва арс най бивкIун бур ххиттул бувцIусса шагьрулул кIичIирттавух. Ппу ивкIун ур ттуккуй буртти, арс – хьхьури дургьуну ахьтта.

 

– Агь мискин оьрчI, – увкуну бур гай ккавксса машачинал. – Бургияра буттах цува рахIатну буртти ивкIун, чIивисса арс ххиттувух ахьтта ачин увсса!

МурцIнихун кIура баяйхту, гай махъру дакIнивун кьувтIусса ппу ттуккуя ливккун, арс буртти ивтун ур.

Цаппара ххуллу битайхту ппу ва арс цама инсаннан ккавккун бур:

– Агь нач дакъуй! – вев куну бур ганал. – Угьарасса ппу ахьтта ачин увну ттуккуй буртти икIан бучIиссарив!

ОьрчIан нач хьуну дур:

– Буттай, ачу жува кIивагу буртти бикIаннуча, – куну бур.

Бавчуну бур кIивагу ттуккуй буртти.

– Гьуя гъарин, ва ишри, – тIисса хъамитайпалул чIу бавну бур, - ХIайвандалий мукссава зулму мабулларди, язухъ къашайрив?! Пакьирсса ттуккул бурхIал ттаркIру гъагъавай дурхха! Зува тахлий щябивкIун бусса ххай бурув!

ХIая хьусса ппу ва арс ттуккуя бувчIун, бахьтта бавчуну бур. Ца-кIива ша баннинма чIарах нанисса ца инсаннал хъяхъисса чIу бавну бур:

– Вайнна зунма ахIмакьтал: угьараманангу, жагьилманангу кIулну бакъар ттукку цукун ишла буван аьркинссарив. Муний буртти циван къабачару?!

Халкьуннал аьй-бювкьурдая бизар хьусса адиминал арснал хъачIрай кагу дирхьуну увкуну бур:

– Ттул арс, халкь рязи буван къашайссар, му бакъар жула мурад. Ци дулларчагу, рязи акъасса инсан уккантIиссар. Ттиния тинмай жула бакIрал пикри бувну къуццу булланну!

 

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...