ДакIнихтуну дурмур

ДакIнихтуну дурмур

Бюхттулсса табиин (асхIабтурал хъиривсса ник) Абу АьбдурахIман ал-Ансари ивкIссар хъинну дакI марцIсса, мисал ласун лайкьсса адимина. Му увну ур Маккалив, Абубакр халифсса заманнай, дуклай ивкIун ур тамансса машгьурсса асхIабтурачIа.

 

Абу АьбдурахIманнун гужну кIулну диркIун дур Кьуръандалул элму. МуначIан чIявуну бучIайсса бивкIун бур цIа дурксса хIафизтал (Кьуръан дакIних кIулми). Му куццуй Кьуръан ккалай, диндалия ихтилат буллай чIун гьан дувайсса диркIун дур.

Абу АьбдурахIманнул чакру буллай хьхьурду уттара дувайсса диркIун дур. Амма мукун чакру буллай унува цачIана цу-унугу увххун нанисса щуркIал хьурча, гассят шаний утту ивхьуну, шанаши мишан дувайсса диркIун дур. БувкIминналгу учайсса бивкIун бур: «Ва мудан шанайна икIай!» - куну. Му куццуй, Абу АьбдурахIманнул цала дуллалисса эбадат щинчIав кIул къадувайсса диркIун дур.

 

Исламрал аьлимчу, суфий Бишр ал-Хафи ивкIун ур хъинну ялув авцIуну дин-эбадат дувайсса инсан. ХIамзат ибн ДахIкан тIисса адиминал укунсса хавар бувсун бур: «Ца чIумал на увкуссия Бишрдухь: «Вила чIун хьувкун на кьамул увакьай, вищал бувансса ихтилат бурча!», - куну. Бишр рязи хьуну, пулансса кьини ухьхьу увкуна.

Икьрал дурсса кьини на ганал къатлувун увкIун, хIисав къахьунну уруглан ивкIра. Га ия чак буллай. Бишрдул ххишала дакъа исвагьину мукьра ракааьт чаклилгу дурну, укунсса дуаь дуруна: «Я Аллагь! Вин кIулссар ттун машгьуршивунияр машгьур акъашиву ххирашиву. Я Аллагь! Вин кIулссар ттун аваданшивунияр мискиншиву ххирашиву. Вин кIулссар Вила рязишивунияр ттун ххирасса цичIав дакъашиву». Вай махъру бавукун ттуща аьтIаву духIан къавхьуна. Яла Бишрдул увкуна: «Я Аллагь! Вин кIулссар та инсан ттула махъ авцIуну ушиву кIулссания на кIай махъру къаучинтIий бивкIшиву».

 

Ибрагьим Нахаи – Иракьнаву фикьгь элмулул гьану бивзману ккаллиссар. Муная чIявусса аьлимтурал хIадисру лавсъссар.

Аъмашлул бувсун бур укунсса иширая: «Ца чIумал на уссияв Ибрагим Нахаил чIарав. Га ия цалва хьхьичIсса Кьуръан ккалай. Му чIумал ца инсаннал нузайн кьутI куну, уххан ихтияр цIувххуна. Ибрагьимлул ихтияр дулуннин цал Кьуръан бувкьуна, цала дуллалисса эбадат халкьуннан кIул къахьуншиврул.

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Дяъвигу, дингу

Аьрай, ярагъ бакъассагу, аьркинни дакIнил кьянкьашивугу, гуманитар кумаграцIун рувхIаниймур кумаггу. Ва кIанттул агьамшиву чIалай, жулва аьралийтурал чIарав бацIан, дакIниймур ласун 2024-ку шиная шинмай диндалул къуллугъчиталгу заназиссар СВО-райн. Мукунминнавасса ца ур 5-мур армиялул...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...