ДакIнихтуну дурмур

ДакIнихтуну дурмур

Бюхттулсса табиин (асхIабтурал хъиривсса ник) Абу АьбдурахIман ал-Ансари ивкIссар хъинну дакI марцIсса, мисал ласун лайкьсса адимина. Му увну ур Маккалив, Абубакр халифсса заманнай, дуклай ивкIун ур тамансса машгьурсса асхIабтурачIа.

 

Абу АьбдурахIманнун гужну кIулну диркIун дур Кьуръандалул элму. МуначIан чIявуну бучIайсса бивкIун бур цIа дурксса хIафизтал (Кьуръан дакIних кIулми). Му куццуй Кьуръан ккалай, диндалия ихтилат буллай чIун гьан дувайсса диркIун дур.

Абу АьбдурахIманнул чакру буллай хьхьурду уттара дувайсса диркIун дур. Амма мукун чакру буллай унува цачIана цу-унугу увххун нанисса щуркIал хьурча, гассят шаний утту ивхьуну, шанаши мишан дувайсса диркIун дур. БувкIминналгу учайсса бивкIун бур: «Ва мудан шанайна икIай!» - куну. Му куццуй, Абу АьбдурахIманнул цала дуллалисса эбадат щинчIав кIул къадувайсса диркIун дур.

 

Исламрал аьлимчу, суфий Бишр ал-Хафи ивкIун ур хъинну ялув авцIуну дин-эбадат дувайсса инсан. ХIамзат ибн ДахIкан тIисса адиминал укунсса хавар бувсун бур: «Ца чIумал на увкуссия Бишрдухь: «Вила чIун хьувкун на кьамул увакьай, вищал бувансса ихтилат бурча!», - куну. Бишр рязи хьуну, пулансса кьини ухьхьу увкуна.

Икьрал дурсса кьини на ганал къатлувун увкIун, хIисав къахьунну уруглан ивкIра. Га ия чак буллай. Бишрдул ххишала дакъа исвагьину мукьра ракааьт чаклилгу дурну, укунсса дуаь дуруна: «Я Аллагь! Вин кIулссар ттун машгьуршивунияр машгьур акъашиву ххирашиву. Я Аллагь! Вин кIулссар ттун аваданшивунияр мискиншиву ххирашиву. Вин кIулссар Вила рязишивунияр ттун ххирасса цичIав дакъашиву». Вай махъру бавукун ттуща аьтIаву духIан къавхьуна. Яла Бишрдул увкуна: «Я Аллагь! Вин кIулссар та инсан ттула махъ авцIуну ушиву кIулссания на кIай махъру къаучинтIий бивкIшиву».

 

Ибрагьим Нахаи – Иракьнаву фикьгь элмулул гьану бивзману ккаллиссар. Муная чIявусса аьлимтурал хIадисру лавсъссар.

Аъмашлул бувсун бур укунсса иширая: «Ца чIумал на уссияв Ибрагим Нахаил чIарав. Га ия цалва хьхьичIсса Кьуръан ккалай. Му чIумал ца инсаннал нузайн кьутI куну, уххан ихтияр цIувххуна. Ибрагьимлул ихтияр дулуннин цал Кьуръан бувкьуна, цала дуллалисса эбадат халкьуннан кIул къахьуншиврул.

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Мюнпатсса дуаьрду

Мудан заралунния бурувччуну бикIаншиврул   КIюрххил ва гьанттайннай шамилла дуккайссар ва дуаь: باسْمِ اللَّهِ الَّذي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأرْضِ وَلا في السَّماءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيمٌ «БисмиЛля́гьи ллязи́ ля́ язурру мааьсмигьи́ шай’ун филь-арзи ва ля́...


СсахI бичаву

Хъус марцI дуван хъуслий закат ялув бувсса кунма, чурх марцI буван, зумалувусса диялдакъашивуртту кIучI дуван, зума АллагьначIа ﷻ кьамулну лякъин, зумаритавал ссахIгу ялув бувссар. Инсаннал дургьусса зума лухччи-ссавнил дянив дарцIуну дикIайссар, ссахI букканнин ссавруннайн...


ЩяйтIан бахIаймур

Бюхттулсса Аллагь тIий ур (мяъна): «Я Идавс, Кьуръан буклай айишиннин чIа уча Аллагьнахь, инава щяйтIаннуя уручча куну: «Аьузу би-Ллагьи мина-шшайтIани-р-раджим» увкуну, цилгу мяъна хъанахъисса – «на Аллагьнахь ﷻ чIа тIий ура щяйтIаннул оьсса тIуллая уручча тIий нава,...


“Хайр бакъасса инсантал...”

Инсаннал дакIнил азардавасса ца азар – дакIхъуншивури. Му чIалан дикIайссар, инсантурал тIимур сан къабаврийну. ДакIхъуншиврул дайдихьу – цува цайминнаяр лахъну чIалачIаву. Му иширайн Идавсил ﷺ увкуссар: «КъауххантIиссар Алжаннавун чанссарагу дакI хъун дувайма». Му...


Суал-жаваб

ЧIявуну баяй имам Магьди уккавай уссар тIисса хаварду. Му имамная кутIану бусарча ччива. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Имам Магьдинал цIа ттул цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар, ганал буттал цIагу ттул буттал цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар». Имам Магьди икIантIиссар Идавсил ﷺ...