Йеменнавусса парснал Ислам кьамул дурсса куц

Йеменнавусса парснал Ислам кьамул дурсса куц

Гьижралул 6-мур шинаву Аьбдуллагь ибн ХIузайфа тIисса асхIабнайн буюр бувну бивкIссар Парснал паччахI ХосровлучIан МухIаммад Идавсиясса ﷺ чагъар биян буван насу куну. Аьбдуллагь ивкIссар та заманнул паччахIтурачIан Идавсил чагъарду биян бувайсса асхIабтуравасса ца.

Аьбдуллагь Парснавун ивукун, ихтияргу ларсун ХосровначIан увхссар. ПаччахIнал чIарав бивкIссар мунал вазиртал ва аькьлукартал. Чагъар булун нанисса чIумал, паччахIнал ишара дурссар цала инсаннайн ласи куну. Аьбдуллагьлул чагъар къабуллуссар, тIайланма паччахIнал канихьхьун булун амру бувуна Идавсил ﷺ куну. Аьбдуллагь цува паччахIначIан гъан хьуну, буллуссар чагъар. Хосровлул чагъар лавсун, аьраб маз кIулсса таржумачинахь буккин бувссар. Чагъардануву чивчуну бивкIссар: «Бисмиллагьи р-рахIмани-ррахIим. Аллагьнал ﷻ гьан увсса Идавсия МухIаммадлуя, Парснал паччахI ХосровлучIан. Ссалам хьуннав тIайласса ххуллу бувгьуну наниминнайн…»

Вай махъру бавукун, паччахIнан сси бивзссар, цала цIанияр хьхьичI цамур цIа чирчуну ккарккукун. Хосровлул га чагъар ххя бувккун ппив бувссар, Аьбдуллагьгу цала къалалува уккан увссар. Цайва бивхьусса амругу биттур бувну, Абдуллагь ибн ХIузайфа лавгссар махъунай Мадиналив. ИдавсичIан ﷺ увкIун, бувсъссар Хосровлул къалалуву хьумур. Аьбдуллагьлул бувсмуних вичIигу дирхьуну, Идавсил ﷺ увкуссар: «Танал паччахIшивугу Аллагьнал ﷻ ппив дурссар!», – куну. Га иш хьуну махъ сситтувусса Хосровлул Йеменнал бакIчину ивтсса БазаннучIан чагъар чивчуссар, кIия загълунсса инсан гьан увну, МухIаммад Идавс ﷺ цачIана иян ува, тIий. Базаннулгу гава ссят гьан бувссар кIия инсан Мадиналив, Идавс ﷺ увгьуну, ХосровначIан увцуну бучIан. Мадиналив бивукун, миннал МухIаммад Идавс ﷺ лявкъуну, ХосровначIан ачу тIисса Базаннуясса чагъар ккаккан бувссар. Гайннал увкуссар: «Ина жущал ачин рязи хьурча, бюхъайссар Хосровлул вин зарал къабувангу, жугу вин кумаг буванну. Ина рязи къахьурча – вин кIулссар Хосровлул цуксса гуж буссарив – мунал инагу вил миллатгу бухлаган бувантIиссар!», – куну.

МухIаммад Идавсил ﷺ миннахь увкуссар: «Зува хьхьу рутан бавцIусса кIанайн насича, гьунтти бухьхьияра ттучIан», – куну. Гай лавгссар, Идавс ﷺ гьунттимур кьини цащала ачин хIадур хьунсса ххай. Гьунттимур кIюрххил Идавсил ﷺ гайннан баян бувссар Хосров ивкIушиву ганала арснал ШурайхIлул. МахIатталгу хьуну, вай анаварну махъунмай Йеменнавун бавчуссар. Баян бувссар Базаннун Хосров цала арснал ивкIуссар тIисса хавар бувсунни МухIаммадлул, куну. Базаннулгу пикри хьуссар, МухIаммадлул ﷺ бувсмур тIайласса бухьурча, та мяйжаннугу идавс икIантIиссар, танал махъру тасттикь хьурча, навагу Ислам кьамул дуванна тIисса.

Цаппара хIаллава ШурайхIлуя БазаннучIан чагъар бувкIссар, буттагу ивкIуну цува паччахIшиврий авцIушиву бусласисса. Чагъар буккайхту, Базаннул гьарцаннал хьхьичI баян бувссар цува бусурман хьушиву, Ислам кьамул дуршиву. Мунал хъирив Йеменнавусса циняв парсналгу Ислам кьамул дурссар.

«Идавсил ﷺ асхIабтураясса хаварду» тIисса луттирава

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...