Йеменнавусса парснал Ислам кьамул дурсса куц

Йеменнавусса парснал Ислам кьамул дурсса куц

Гьижралул 6-мур шинаву Аьбдуллагь ибн ХIузайфа тIисса асхIабнайн буюр бувну бивкIссар Парснал паччахI ХосровлучIан МухIаммад Идавсиясса ﷺ чагъар биян буван насу куну. Аьбдуллагь ивкIссар та заманнул паччахIтурачIан Идавсил чагъарду биян бувайсса асхIабтуравасса ца.

Аьбдуллагь Парснавун ивукун, ихтияргу ларсун ХосровначIан увхссар. ПаччахIнал чIарав бивкIссар мунал вазиртал ва аькьлукартал. Чагъар булун нанисса чIумал, паччахIнал ишара дурссар цала инсаннайн ласи куну. Аьбдуллагьлул чагъар къабуллуссар, тIайланма паччахIнал канихьхьун булун амру бувуна Идавсил ﷺ куну. Аьбдуллагь цува паччахIначIан гъан хьуну, буллуссар чагъар. Хосровлул чагъар лавсун, аьраб маз кIулсса таржумачинахь буккин бувссар. Чагъардануву чивчуну бивкIссар: «Бисмиллагьи р-рахIмани-ррахIим. Аллагьнал ﷻ гьан увсса Идавсия МухIаммадлуя, Парснал паччахI ХосровлучIан. Ссалам хьуннав тIайласса ххуллу бувгьуну наниминнайн…»

Вай махъру бавукун, паччахIнан сси бивзссар, цала цIанияр хьхьичI цамур цIа чирчуну ккарккукун. Хосровлул га чагъар ххя бувккун ппив бувссар, Аьбдуллагьгу цала къалалува уккан увссар. Цайва бивхьусса амругу биттур бувну, Абдуллагь ибн ХIузайфа лавгссар махъунай Мадиналив. ИдавсичIан ﷺ увкIун, бувсъссар Хосровлул къалалуву хьумур. Аьбдуллагьлул бувсмуних вичIигу дирхьуну, Идавсил ﷺ увкуссар: «Танал паччахIшивугу Аллагьнал ﷻ ппив дурссар!», – куну. Га иш хьуну махъ сситтувусса Хосровлул Йеменнал бакIчину ивтсса БазаннучIан чагъар чивчуссар, кIия загълунсса инсан гьан увну, МухIаммад Идавс ﷺ цачIана иян ува, тIий. Базаннулгу гава ссят гьан бувссар кIия инсан Мадиналив, Идавс ﷺ увгьуну, ХосровначIан увцуну бучIан. Мадиналив бивукун, миннал МухIаммад Идавс ﷺ лявкъуну, ХосровначIан ачу тIисса Базаннуясса чагъар ккаккан бувссар. Гайннал увкуссар: «Ина жущал ачин рязи хьурча, бюхъайссар Хосровлул вин зарал къабувангу, жугу вин кумаг буванну. Ина рязи къахьурча – вин кIулссар Хосровлул цуксса гуж буссарив – мунал инагу вил миллатгу бухлаган бувантIиссар!», – куну.

МухIаммад Идавсил ﷺ миннахь увкуссар: «Зува хьхьу рутан бавцIусса кIанайн насича, гьунтти бухьхьияра ттучIан», – куну. Гай лавгссар, Идавс ﷺ гьунттимур кьини цащала ачин хIадур хьунсса ххай. Гьунттимур кIюрххил Идавсил ﷺ гайннан баян бувссар Хосров ивкIушиву ганала арснал ШурайхIлул. МахIатталгу хьуну, вай анаварну махъунмай Йеменнавун бавчуссар. Баян бувссар Базаннун Хосров цала арснал ивкIуссар тIисса хавар бувсунни МухIаммадлул, куну. Базаннулгу пикри хьуссар, МухIаммадлул ﷺ бувсмур тIайласса бухьурча, та мяйжаннугу идавс икIантIиссар, танал махъру тасттикь хьурча, навагу Ислам кьамул дуванна тIисса.

Цаппара хIаллава ШурайхIлуя БазаннучIан чагъар бувкIссар, буттагу ивкIуну цува паччахIшиврий авцIушиву бусласисса. Чагъар буккайхту, Базаннул гьарцаннал хьхьичI баян бувссар цува бусурман хьушиву, Ислам кьамул дуршиву. Мунал хъирив Йеменнавусса циняв парсналгу Ислам кьамул дурссар.

«Идавсил ﷺ асхIабтураясса хаварду» тIисса луттирава

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...