Ән ҹәсур вә садиг мүсәлман гадын
Ән ҹәсур вә садиг мүсәлман гадын
Наилә, әл-Фәрасиф бин әл-Әһвас бин Әмр бин Сәлаабәт бин әл-Һарис әл-кәлбијәнин гызы (Рәбб ондан разы олсун) Куфәдә (Ирагын бир шәһәри) христиан аиләсиндә анадан олмушдур. Аишәнин тәсири илә һиҹри 28-ҹи илиндә Исламы гәбул етмиш вә Пејғәмбәрин сәһабәси Осман бин Әффана әрә ҝетмишдир.
Османын өлдүрүлмәсиндән сонра Наилә әринә гаршы чыхан үсјанчылары сәрт тәнгид етди. О, мүгавимәтләриндә руһдан дүшмүш Мәдинә сакинләрини дә гынады вә Әбу Сүфјанын оғлу Мүавијәјә Шам һөкмдарына (индики Сурија, Иорданија, Ливан вә Фәләстин әразиси, о ҹүмләдән Исраилин ишғал етдији бүтүн Фәләстин әразиси) вә Османа јахын олан адама мәктуб јазды. Бу мәктубда о, Османы мүһасирәдә ән чох дәстәјә еһтијаҹ дујдуғу заман хилас етмәкдә һәрәкәтсизлијини гынады.
Наилә онунла бирликдә мөһкәм дајанныр вә ону горумаг үчүн өзүнү гылынҹ зәрбәләри алтына гојурду. Рәгибләр һасардан дырмашыб евә ҝирмәјә башлајанда о, гачыр вә онун сачлары ачылыр. Буну ҝөрән Осман она гышгырыр: “Өртүјү башына сал, мәни һәјатымдан даһа чох сәнин шәрәфин нараһат едир!”
Дүшмәнләрдән бири Османа һүҹум едиб гылынҹыны онун үстүнә галдыранда Наилә әлини гојду вә нәтиҹәдә бармагларынын уҹларыны итирди. Көмәк үчүн чағырдығы гул Рәбаһ о адамын үстүнә ҹумуб ону өлдүрдү. Бу вахт Наилә икинҹи гатилин гылынҹыны тутмаға тәләсди, анҹаг гатил онун о бири әлинин бармагларыны кәсиб гылынҹы Османа санҹа билди.
Бәдхаһлар онун әринин ҹәсәдинин башыны кәсмәк нијјәтиндә олдугда, ону өзү илә өртдү, лакин бу, онларын планларыны јеринә јетирмәјә мане олмады, онлар османын башыны кәсиб парчаладылар. Буну ҝөрәндә Наилә гышгырды: “Мөминләрин һөкмдары өлдүрүлдү!” Онун әлләри ган ичиндә иди.
Бу заман башга бир адам Османын евинә ҝирди, ев саһибинин башынын арвадынын палтарынын әтәјинә бүкүлдүјүнү ҝөрдү вә ону ҝөстәрмәји тәләб етди. Бу нәјинә лазымдыр суалына о, она силлә вураҹағына анд ичдијини сөјләди. Буну ешидән Наилә сорушду: “Сән Аллаһ Рәсулунун онун һаггында дедији илә разы дејилсәнми?!” О адам јенидән башы ҝөстәрмәји тәләб етди, сонра гадына һүҹум етди, Османын башыны гапыб алды вә үзүнә вурду. Онда Наилә (Рәбби ондан разы олсун) ҹанини ләнәтләди: “Сәнин әлләрин гурусун, ҝөзләрин кор олсун!” О адам евин астанасыны кечмәмишди ки,, әлләри гуруду,ҝөзләри исә кор олду.
Османын ҹәсәди узун мүддәт һәмин јердә галды, һеч ким дәфн мәрасими кечирмәјә ҹәсарәт етмирди. Наилә Һүвејтиб бин әбд әл-Үзз вә Ҹүбејр бин Мүтимә, Әбу Ҹәһм бин Һүзејф вә Һаким бин Һизама мүраҹиәт етди ки, ҹәсәди јујуб дәфн үчүн һазырласынлар. Она дедиләр ки, ҝүндүз буну етмәк мүмкүн дејил. Гаранлыг дүшәндә, ҝеҹәнин өртүјү алтында, ахшам вә ҝеҹә намазлары арасында Османын ҹәсәдини әл-Бәги гәбристанлығына апардылар. Наилә јолу лампа илә ишыгландырараг габагда ҝедирди. Орада Османын ҹәсәди торпаға тапшырылды, Ҹүбејр бин Мүтим вә бир нечә башга мүсәлман ҹәназә намазы гылдылар. Наилә әринә јас тутду: “Малым үчүн ағламырам, гоһумларымдан өтрү ағлајырамм, чүнки бизи Әбу Әмрә лајиг оланлар тәрк етдиләр”.
Дәфндән сонра Наилә ҹамаата мүраҹиәт етди: “Мүсәлманлар, мәним наилијјәтләрими вә сөзләрими шиширтмәјин, мән бөјүк сынагдан вәсевимли әрим Осман бин Әффанын,Аллаһ Рәсулунун үчүнҹү салеһ хәлифәсинин бөјүк өлүмүндән кәдәрлијәм. Һәгигәтән, Осман ҝәләндә адамлар фикирләрини вә гәрарларыны дәјиширдиләр, она бәрабәр оланлар јох иди, вә һәтта ҝүнаһкарлар да онун ләјагәтләринә шүбһә етмирдиләр”.
Сонра ҹәсарәтли гадын Мүавијәјә Османын ҹырыг вә ганлы көјнәји илә мәктуб ҝөндәрди. Көјнәјин дүјмәләриндән биринә гатилләриндән бири тәрәфиндән кәсилмиш саггалындан бир нечә түк вә өзүнүн кәсилмиш беш бармағыны бағлады.
Бүтүн бунлары о, Дәмәшг мәсҹидиндә јерләшдирмәји вә ораја ҝәләнләрә мәктубуну охумағы хаһиш етди. Мәктубда белә сөзләр дә вар иди: “Әбу Сүфјанын оғлу Мүавијәјә. Мән сизи Аллаһа итаәтә чағырырам ки, о сизә немәтләр вермиш, Исламы өјрәтмиш вә сизи азмагдан горумуш, күфрдән гуртармыш, дүшмәнләр үзәриндә гәләбә вермиш вә сизә ашкар вә ҝизли олан бир чох немәтләр вермишдир. Бөјүк Аллаһ наминә хаһиш едирәм вә Онун вә хәлифәсинин гаршысында борҹунузу хатырладырам ки, сиз хәлифәјә көмәк едәсиниз. Аллаһ бујурмушдур: “Әҝәр мөминләрин ики иҹмасы бир-бири илә вурушса, онлары барышдырын! Әҝәр онлардан бири диҝәринә һүҹум едиб барышмагдан имтина едәрсә, Аллаһын әмрләринә табе олана гәдәр онларла вурушун. Әҝәр итаәт етсәләр, онлары әдаләтлә гәбул един, барышдырмагда әдаләтли олун, чүнки Аллаһ әдаләтлиләри севир”(“Әл-Һүҹурәт” сурәси, ајә 9).
Бу хүтбәни 50000 нәфәр ешитди, онлар Османын көјнәји вә зөвҹәсинин бармаглары јанында ағлајырдылар.
Наилә бүтүн һәјаты боју мәрһум һәјат јолдашы Осман бин Әффанын хатирәсини сахламыш вә өмрүнүн сонуна гәдәр она садиг галмышдыр. Ҝөзәл олмасына бахмајараг бир даһа әрә ҝетмәди. Һәр дәфә онун јанына елчилијә ҝәләндә о, имтина едирди. Мүавијә ондан арвады олмасыны истәмәјә ҝәләндә она да рәдд ҹавабы верди. О, гадынлардан она нијә бу гәдәр чох елчи ҝәлдијини сорушду. Онлар ҝөзәл дишләринә ҝөрә дедиләр. Онда дишләрини чыхарыб Мүавијәјә ҝөндәрди. Буну нијә етдијини сорушанда, ҹаваб верди: Османдан сонра ону һеч ким истәмәсин дејә.
Әл-Фәрасиф бин әл-Әһвасын гызы Наилә белә гадын иди, - ҹәсарәт вә мөһкәмлик нүмунәси, ҝөзәл тәрбијә, фәсаһәтчилик вә натиглик саһиби. Осман бин Әффан онунла евләнмиш, о да она садиг вә итаәткар, сәмими зөвҹә олмушду. Онун мүдриклијини вә узагҝөрәнлијини билән Осман һәмишә онунла мәсләһәтләширди. Әринин евиндә о, бөјүк нүфуза саһиб иди. Ону әрә мүсәлман гардашы Зәбб вермиш, ону Мәдинәјә Османын јанына ҝәтирән дә мәһз о иди. Онун атасы исә христиан иди.
Наилә Османла издиваҹда Исламы гәбул етмиш вә она үч ушаг доғмушдур: Үмму Халид, Әрва вә Үмму Әбан әс-Суғра (кичији). Наилә Аишәдән бәзи һәдисләр дә вермишдир. О, бөјүк мүһарибәдән сонра Ислама хидмәт едәрәк вәфат етмишдир.
Муһәммәд-Амин Муһәммәдрәсулов