Хош нијјәтләрлә дөшәнмиш Ҹәһәннәм јоллары
Хош нијјәтләрлә дөшәнмиш Ҹәһәннәм јоллары
Ушагларымызы сев-дијимизи, гајғы ҝөстәрдијимизи дүшүнәрәк нә гәдәр тез-тез онлар үчүн Ҹәннәти дејил, Ҹәһәннәми сечирик? Анҹаг өвлада олан севҝи ону Ҹәһәннәмә апаран јола истигамәтләндирә билмәз. Онда бу, севҝи дејил.
Ушагларымыз сечимләримизә ҝөрә әзијјәт чәкирсә, бу севҝидирми? Лакин ушаглыгдан өвладларымыза јол ачан мәһз биз валидејнләрик.
Бу јахынларда бир гадын мәнә өз тарихчәсини данышды. О, ушагларыны сәһәр намазына ојатмырды. Бир чох аналар кими, бунун онлар үчүн јахшы олдуғуну дүшүнәрәк онлара јазығы ҝәлирди. Анҹаг бир нәфәр она деди: “Бах ҝөр, биз билирик ки, Ҹәннәт вә Ҹәһәннәм вар. Һамымыз да өләҹәјик. Вә сән өз өвладларын үчүн Ҹәһәннәм сечдин”.
Һәр шеј белә бајағыдыр... Һәјатымызда сәһв сечим едәрәк биз нечә белә сәһвә јол веририк? Биз өз өвладларымыз үчүн Ҹәһәннәм әзабы сечәрәк онлары јанлыш јола јөнәлдирик. Гызлара һиҹаб ҝејинмәји өјрәтмирик. Оғланлара иш өјрәтмәдән онлара јазығымыз ҝәлир. Бөјүдүкләри заман ишләмәләринә иҹазә вермирик. Гызлара дадлы хөрәкләр биширмәји, ев тәсәррүфатыны гәнаәтлә идарә етмәји, гајғыкеш һәјат јолдашы вә ана олмағы өјрәтмирик. Оғланлара арвадларыны гијмәтләндирмәји вә һөрмәт етмәји өјрәтмирик. Онлара садиг, севән әр вә ата олмағы өјрәтмирик.
Јахшы, онлар ким олаҹаглар? Аиләләринә нә верә биләҹәкләр?
Әввәлләр хөрәк биширә билмәјән гызы әрә вермәјә утанырдылар. Гыза јахшы евдар гадын олмағы өјрәтмәк – ади бир һал иди. Оғлан исә аиләсинин чөрәкчиси олмалы иди вә ону буна һазырлајырдылар, чүнки алфонс (гадынын хәрҹи илә доланан киши, ојнаш) олмаг һәгарәт (алчаглыг) иди.
Индисә һәр шеј дәјишиб. Гызлар уҹадан дејирләр ки, онлар хөрәк биширә билмирләр, демәли биширмәјәҹәкләр, ҝәнҹ оғланлар исә гадын тәминатында олмагдан гүрур дујурлар. Тәсәввүр един, о, нә аиләни, нә дә өзүнү тәмин едә билмир вә бунунла фәхр едир! Сән ишә бах, һеч нә етмәмәк – неҹә дә бөјүк баҹарыг имиш!
Бәс ону ким белә бөјүдүб? Ана вә атасы.
Әлбәттә, әтрафдакылар, достлар да ушаглара тәсир ҝөстәрир, лакин бир чох аиләләрдә буну дәстәкләјир вә өзләри севимли оғулларыны бу јола јөнәлдирләр. Мән гајнанасы оғлунун мүмкүн гәдәр аз ишләмәли олдуғуну вә ҝәлинин даһа чох нөвбә алмалы олдуғуну сөјләјән гыз таныјырам. Онун оғлу тојдан сонра узун мүддәт һеч ишләмирди. Јекәпәр оғлан евдә отуруб иш ҝүнүндән сонра ону једирмәли, палтарыны јумалы вә с. етмәли арвадынын ишдән ҝәлмәјини ҝөзләјирди.
Һаны бурада ананын оғлуна севҝиси? Гијамәт ҝүнү аиләсини тәмин етмәдији үчүн ҹаваб вермәли олдугда (бу исә онун вәзифәсидир), өзүнә бәраәт газандырмаг үчүн о, нә дејәҹәкдир? Мәҝәр биз Јер үзүндә јашајараг буну анлаја билмирикми? Ушагларымыз үчүн Ҹәһәннәмә ҝедән јолу сечдијимизи анлаја билмирикми? Ахы, бу севҝи дејил, бу онун јохлуғудур.
Аишәдән (Аллаһ ондан разы олсун) нәгл олунур ки, Рәсулүллаһ демишдир:
“Сизләрдән ән јахшысы аиләсинә һамыдан јахшы мүнасибәт ҝөстәрәндир, мән исә өз аиләмә һамыдан јахшы бахырам”. (Тирмизи, 3895)
Мәҝәр бу сөзләр бизимчүн аздырмы?
Һәр бир валидејнә өвлад “сахлама үчүн” (әманәт) верилир вә ону елә тәрбијә едиб бөјүтмәлидир ки, о,ҹәмијјәт вә һәр шејдән әввәл өз аиләси үчүн фајдалы олсун. Чүнки о, аиләсинин үзвләри үчүн мәсулијјәт дашыјыр.
Мән әрим вә ушагларым үчүн јемәк һазырламасам, буну мәним әвәзимә ким едәр? Биз дејә биләрик ки, бу, гадын вәзифәси дејил, амма иш ҝүнүндән сонра әри бош газанла гаршыламаг үчүн нә гәдәр ахмаг олмаг лазымдыр? Бәс ушаглар? Бу бизим вәзифәмиз дејилдир дејиб онлары да аҹ гојмалыјыгмы?
Унутмајын ки, бу дүнјада мәгсәдимиз - нәфсимиз дејил, Уҹа Јараданын ризасыдыр! Вә тәнбәллик инсаны јахшылыға ҝәтирмәз. Бәли, бәзән биз чох јорулуруг, амма јада салын, ахы, инсанларын ән јахшысы, Пејғәмбәримиз Мүһәммәдин гызы Фатимә дә ев ишиндән јорулурду. Атасы она нә олурса олсун әринин разылығына наил олмағы өјрәдирди, чүнки ону севирди. Бах бу, әсл севҝидир - өвладларына Ҹәннәтә апаран јол илә ҝетмәләри үчүн јашамағы өјрәдәндә!
Валидејнләр өвладлары үчүн горхараг, демәк олар ки, гоҹалыға гәдәр онлары һимајә едир вә онлар зәиф ирадәли, мүстәгил гәрар верә билмәјән инсанлар олараг галырлар. Әслиндә, кичик ушаглар кими.
Онлар өмүр боју әзијјәт чәкирләр, чүнки валидејнсиз јашаја билмирләр. Бу исә горхулудур. Ахы, валидејнләр тез-тез даһа әввәл өлүрләр. Онларсыз неҹә јашамағы исә өвладлар билмирләр. Онлар өз потенсиалларыны һәјата кечирмирләр. Онларын габилијјәтләри ачылмамыш галыр. Нијә? Чүнки онларын әвәзинә һәр шеји едиб мави һашијәли нәлбәкидә ҝәтириб верәҹәкләр...
Анҹаг тамдәјәрли өмүр јашамаг, синә долу нәфәс алмаг үчүн инсан өз үзәриндә ишләмәлидир. Пешә алмаг үчүн охумалыдыр. Пешәкар олмаг үчүн чалышмалыдыр. Даим инкишаф етмәлидир. Вә баҹарыгларынын тәләб олунмасыны дәрк етмәк она бөјүк мәмнунлуг верәҹәкдир. Бу о демәкдир ки, - һеч бир буховла бағланмадығын заман учмағы өјрәнмәк, пешәкар олдуғуну баша дүшдүјүн заман өз мәгсәдинә доғру мөһкәм вә ајдын шәкилдә ҝедирсән.
Анҹаг “ана ушағы” вә “өз ишинин пешәкары” анлајышларыны мүгајисә един - онлары нә гәдәр дәрин бир учурум ајырыр. Вә буна тез-тез өзүмүз гәрар веририк! Оғулларымызын ким олаҹағына гәрар верир, онларын ким олаҹағына көмәк едирик. Буну онлара өјрәдирик. Биз, валидејнләр.
Севҝи - өвладларымызы О Дүнјада әбәди хошбәхтлијә апаран шејдир. Һалбуки бу дүнјада да онлар үчүн асан олмаја биләр. Анҹаг ахы бизим үчүн нәтиҹә ваҹибдир вә сечим дә бизимдир. Өвладларынызы һәгигәтән севин! Онлар да өлүмдән сонра Ҹәннәтдә олмаг истәјирләр.
Һамыја сүлһ вә јахшылыг!
