Пејғәмбәр Шәбан ајында оруҹ тутурдуму?
Һәр бир мүсәлман Пејғәмбәрин Сүннәтинә максимал сурәтдә риајәт етмәјә вә Танры Елчисинин бүтүн сөзләрини вә әмәлләрини һәјата кечимәјә чалышыр. Диндара билмәк ваҹибдир ки, Пејғәмбәр ﷺ арзуолунан оруҹа неҹә риајәт едирди, һансы ҝүнләрә үстүнлүк верирди, ајры-ајры ајлара Пејғәмбәр ﷺ әһәмијјәт верирдими, хүсуси олараг Шәбан ајына, әҝәр верирдисә, онда нијә.
Нәгл олунур ки, “Рәббин Рәсулу бәзән фасиләсиз оруҹ тутмаға башлајарды ки, биз фикирләшмәјә башлајардыг ки, о һеч вахт оруҹ тутмагдан галмаз, бәзән исә о, оруҹуну дајандырмаға адәт едәрди ки, биз фикирләшмәјә башлајырдыг ки, о һеч вахт оруҹ тутмајаҹагдыр. Мән һеч вахт Пејғәмбәри бүтүн ај әрзиндә оруҹ тутан ҝөрмәмишәм, Рамазан ајы мүстәсна олмагла, вә мән һеч вахт ону Шәбан ајындан даһа тез-тез оруҹ тутан ҝөрмәмишәм” (имамлар әл-Бухари вә Мүслим). Имам Мүслимин вариантында әлавә олунур: “Мән һеч вахт ону белә боллуҹа оруҹ тутан ҝөрмәмишәм, неҹә ки о буну Шәбан ајында едирди. Онун, демәк олар ки,бүтүн бу ајы оруҹ тутмаг адәти варды, даһа доғрусу, онун бу ајда бир нечә ҝүнү гојмагла оруҹ тутмаг адәти варды”. Аллаһ Рәсулу ﷺ Шәбан ајында оруҹ тутмағын бир сыра сәбәбләрини ҝөстәрмишдир.
1.Адамлар Шәбан ајына лагејдлик ҝөстәрирләр
Шәбан ајы – һәр кәс ҹәлалыны билән һарам ајы Рәҹәблә фәзиләтләри һәмчинин ҝениш мәлум олан Рамазан ајынын арасына дүшүр. Буна ҝөрә дә адамлар Шәбан ајына мәһәл гојмур, етинасызлыг едир вә ибадәтдә сәј ҝөстәрмирләр. Анҹаг бу ај Рәббин јанында чох һөрмәтли, әзиздир вә Онун Рәсулу ﷻ бу ајда оруҹ тутурду ки, ҹамаат ибадәтдә сәј ҝөстәрмәјән вахтда Аллаһа ﷻ ибадәт етсин. Чүнки мәлумдур ки, Аллаһ ﷻ ибадәтин елә нөвүнү севир, һансы ки адамлар унутмада олан заманда јеринә јетирилир, вә онун үчүн мүкафаты ади ҝүнләрдә вердијиндән даһа чох верир. Вә буна ҝөрә дә адамлар сәс-күј салыб тиҹарәтлә мәшғул оланда Рәббин базарларда зикри даһа чох тәшвиг едилән вә өјүләндир, вә адамларын һамысы јатанда, ҝеҹә јары едилән дуа сутканын башга вахтындакылардан даһа фәзиләтлидир. Үсамә бин Зејд t мәлумат вермишдир ки, о, Пејғәмбәрдән ﷺ сорушмушдур: “Ја Рәсулүллаһ, мән сәни Шәбан ајында һеч бир башга ајда олмадығы кими тез-тез оруҹ тутан ҝөрмүшәм”. Она Пејғәмбәр ﷺ ҹаваб вермишдир: “Бу, Рәҹәб вә Рамазан арасындакы ајдыр ки, бир чох адамлар она лагејд јанашырлар...”.
2. Шәбан – Һаким гаршысында һесабат верилән ајдыр
Танры бәндәләри әмәлләринин һесабаты Рәбби гаршысында һәр ҝүн верилир, һәфтәлик һесабат базар ертәси вә ҹүмә ахшамы верилир, иллик исә – Шәбан ајында, вә бүтүн бунларда Бөјүк Аллаһын ﷻ нә исә бир һикмәти вар (һалбуки һеч бир әмәл Аллаһдан ҝизли дејил). Вә Сәма Елчиси дә Шәбанда тезтез оруҹ тутурду ки, онун әмәлләри Аллаһ ﷻ гаршысында онун оруҹ тутдуғу мәгамда тәгдим едилсин, бунунла белә бағышлама вә илтифата сәбәб олсунлар. Буна ҝөрә дә јухарыда ҝәтирилән һәдисин давамына Пејғәмбәр ﷺ дејир: “Вә бу о ајдыр ки, инсанларын ишләринин һагг-һесабы каинатын Рәбби гаршысында тәгдим олунур, буна ҝөрә мән истәјирәм ки, мәним ишләрим оруҹ тутдуғум заман тәгдим олунсун” (имамлар әт-Тирмизи вә әнНәсаи).
Биз билирик ки, оруҹ бәндә үчүн сипәр вә Рәббин ﷻ ҹәзасындан сәддир. Аллаһ ﷻ оруҹ тутанлара боллуҹа мүкафат вә Онунла ҝөрүш заманы онлары севиндирмәји вәд етмишдир. Јахшы билән алимләр Шәбан ајында оруҹун даһа бир фајдасыны гејд едирләр: бу ајда оруҹ Рамазан ајына һазырлыг кимидир ки, организм (бәдән) оруҹа вәрдиш олсун вә шәхс Рамазан ајына ҝәрҝинлик вә чәтинликлә дахил олмасын.
Рамазан ајына мүнасибәтдә Шәбан ајында оруҹун даһа бир һикмәти ондадыр ки, Шәбанда оруҹлар фәрз намазлардан габаг едилән сүннәт намазлары кими чыхыш едир, Шәввал ајынын о алты арзуолунан оруҹу исә фәрз намаздан сонра сүннәт намазлар кими чыхыш едир. Аллаһ Рәсулунун ﷺ Сүннәтинә риајәт едәрәк мүбарәк Шәбан ајында оруҹ тутмагда Аллаһ бизә көмәк олсун ки, бу ҝүнләрдә оруҹ бизә Рамазан ајына һазырлыг кими хидмәт еләсин.
РӘҺМӘТУЛЛА АБДУЛКӘРИМОВ
