Иманыны јандырма, баҹы!

Иманыны јандырма, баҹы!

Муһәммәд Пејғәмбәр ﷺ һәдисләриндән бириндә дејилмишдир:

 

“Ики нәфәрдән башга һеч кимә гибтә, һәсәд етмәк лазым дејил: Аллаһ мал-дөвләт вә ону лазыми дәрәҹәдә хәрҹләмәк, ишләтмәк имканы вермиш шәхсә, вә Аллаһ мәрифәт, һикмәт, билик вермиш вә бу мәрифәтә, һикмәтә, билијә мүвафиг олараг фикир сөјләјән, мүлаһизә јеридән, һөкм верән вә ону (мәрифәти, һикмәти, билији) башгаларына өтүрән шәхсә”. (Бухари, Мүслим).

Вә бу ҝүн дә, мәним зәннимҹә, бу сөзләр ҝөрүнмәјән дәрәҹәдә актуалдыр (ваҹиб, зәруридир). Чүнки, мәнә елә ҝәлир ки, һәр бир баҹы өмрүндә һеч олмаса бир дәфә гибтә (пахыллыг, һәсәд) кими һадисәјә раст ҝәлмишдир.

Пахыл инсанлар чохдан артыг һеч кими тәәҹҹүбләндирмир вә ҹәмијјәтимиз үчүн таныш бир шејә чеврилдиләр. Лакин әҝәр һеч дә ән јахшы олмајан бу ҹәһәтин јаранма көкләриндән данышсаг, онда биз ону һәлә илк инсан – Адәм Пејғәмбәрин јарадылмасы вахтында ҝөрәрик.

Билдијимиз кими, о вахтлар Аллаһ-Тәаланын ән һөрмәтли гулларындан бири олмуш иблиси Она ﷻ аси олмаға мәһз пахыллыг, һәсәд вадар етмишди. Сон нәтиҹәдә иблисин једди ҝөјүн һамысындан говулмасынын вә Уҹа Аллаһын әбәди ләнәтинин сәбәби дә елә бу олмушду.

Јер үзүндә илк дәфә адам өлдүрмәк дә пахыллыгдан олмушдур. Пејғәмбәрләр тарихиндән бизә ҝәлиб чатмышдыр ки, Адәм Пејғәмбәрин оғланларындан Габил адлы бириси неҹә өз кичик гардашы Һабили истәмәмишдир. Чүнки Аллаһ-Тәала Һабилдән гурбаны гәбул етмиш, Габилдән исә гәбул етмәмишди, вә бу сәбәбдән Габил гардашыны өлдүрмүшдүр.

Мәһз буна ҝөрә дә Муһәммәд Пејғәмбәр ﷺ ҝүҹлү, гаршысыалынмаз, шиддәтли пахыллығын, һәсәдин горхулу нәтиҹәләрини биләрәк бизи белә тез-тез бу гәлб хәстәлијиндән чәкиндирәрди.

Пахыллыг, һәсәд нә илә белә тәһлүкәлидир вә нијә ондан чәкинмәк лазымдыр? Ҝәлин буну билмәјә чалышаг.

 

Пахыллыг јахшы әмәлләри корлајыр

Пејғәмбәр ﷺ һәдисләриндән бириндә дејилмишдир: “Пахыллыгдан, һәсәддән чәкинин, чүнки доғрудан да, од одунлары (вә ја оту) ашырдығы (једији, уддуғу) кими пахыллыг да јахшы әмәлләри ашырыр, јејир”. (Әбу ДауД, 4903).

Бахын ҝөрүн неҹә бәзән пахыллыг инсанларын һәтта јахшы әмәлләрини корлаја биләр. Башга адама көмәк етмәк үчүн шәхс чох бөјүк сәј ҝөстәрә, сонра исә архада онун барәсиндә пис данышыб јахшы әмәлинә ҝөрә мүкафатдан тамамилә мәһрум ола биләр.

Белә мәнзәрәни тез-тез гоһумлар арасында ҝөрмәк олар ки, нәдәсә дәстәкләјиб адамлар јахынларынын һәрәкәтләрини мүзакирә етмәјә өзләрини һаглы сајырлар. Бу, көкүндән динимизин гајда-ганунларына зиддир вә иманымызын зәифлијини ҝөстәрир.

Һәлә үстәлик, сән демә пахыл хасијјәтли адамларын дуалары һәтта гәбул олунмаја да биләр.

Мәшһур “Минһаҹ әл-абидин” китабында бөјүк алим Һәтәм Әл-Әсәмин сөзләри ҝәтирилир ки, о демишдир: “Инсанлара јахшылыг арзуламајан мөмин адам дејилдир. Инсанлары гынајан абид, әмәли салеһ дејилдир. Инсанларын ардынҹа сөз ҝәздирән гејбәтчи етибарлы шәхс дејилдир. Пахыл исә Аллаһын көмәјиндән мәһрум галар”.

Танынмыш сәләф Әбу Ләјс Әс-Сәмәргәнди исә демишдир: “Үч нәфәрин дуасы гәбул олунмур: 1) һарам бујурулмушу јејәнин; 2) чох гејбәт едәнин; 3) үрәјиндә мүсәлманлара һәсәд оланын”.

Тәсәввүр един ки, пахыллыг кими “әһәмијјәтсиз” ҝөрүнән гүсурун мигјасыны вә о, бизи о бири дүнјада нәләрдән мәһрум едә биләр. Анҹаг ахирәтдән әввәл дә пахыл инсанын һәјаты ширинликдән узагдыз.

давамы вар

 

Әлфијә Синај

2026-10-01 (Рабиул ахир 1448 г) №10.


Һəр ҝүн дишлəрини тəмизлə

Мəрaт дoстунун aд ҝүнүндəн гaјытды. Ҝүн чox шəн кeчмишди. Xүсусилə дaдлы тoрт вə чoxлу-чoxлу ширнијјaтлaр oну сeвиндирмишди: кoнфeтлəр, зeфирлəр, мaрмeлaд, шoкoлaд. Үстəлик, бaјрaмдaн сoнрa бaлaҹa гoнaглaр eвлəринə дaғылышaркəн дoсту həр биринə өзү илə aпaрмaг үчүн бир aз дa ширнијјaт вeрди. Мəрaт...


Günah edirik və yenidən günaha qayıdırıq…

(Davamı. Başlanğıcı əvvəlki nönrəmizdə).   Tövbə haqqında   İnsan hansısa evdə günah işlədikdə, həmin evin damının Yaradanından onu uçurub həmin insanın üzərinə düşməsinə icazə verməsini istədiyi bildirilir. Əgər insan açıq səma altında...


Нијə aнa aтaдaн дaһa чox јaxшылығa лaјигдир?

(Давaмы. Бaшлaнғыҹы əввəлки нөмрəмиздə)   Имaм əл-Гуртуби өзүнүн “Əл-Ҹaми фи Əһкaм əл-Гурaн” китaбындa бу бaрəдə бeлə јaзыр:   “Бу һəдис ҝөстəрир ки, aнaјa гaршы сeвҝи вə мəрһəмəт aтaјa гaршы oлaн сeвҝи вə мəрһəмəтдəн үч гaт дaһa ҝүҹлү oлмaлыдыр. Чүнки Пeјғəмбəр ﷺ...


Rəbiül-axir və Cümadəl-üla ayları – İslam tarixinin əlamətdar səhifələri

İslam təqviminin hər bir ayı mühüm hadisələri və böyük şəxsiyyətləri ilə yadda qalır. Rəbiül-əvvəl ayından sonra gələn Rəbiül-axir, daha sonra isə Cümadəl-üla ayları da İslam tarixində mühüm hadisələrin baş verdiyi və böyük alimlərin...


İbadətdə süstlük

Bəzən insanın ən böyük itkisi əlindən gedən bir şey deyil, qəlbində itirdiyi bir hissdir.   Bir vaxtlar namazı səbirsizliklə gözləyən insan gün gəlir namaz vaxtını ağır bir vəzifə kimi görməyə başlayır. Quran oxuyur, amma ayələr əvvəlki kimi qəlbinə toxunmur. Dua...