Иманыны јандырма, баҹы!

Иманыны јандырма, баҹы!

Муһәммәд Пејғәмбәр ﷺ һәдисләриндән бириндә дејилмишдир:

 

“Ики нәфәрдән башга һеч кимә гибтә, һәсәд етмәк лазым дејил: Аллаһ мал-дөвләт вә ону лазыми дәрәҹәдә хәрҹләмәк, ишләтмәк имканы вермиш шәхсә, вә Аллаһ мәрифәт, һикмәт, билик вермиш вә бу мәрифәтә, һикмәтә, билијә мүвафиг олараг фикир сөјләјән, мүлаһизә јеридән, һөкм верән вә ону (мәрифәти, һикмәти, билији) башгаларына өтүрән шәхсә”. (Бухари, Мүслим).

Вә бу ҝүн дә, мәним зәннимҹә, бу сөзләр ҝөрүнмәјән дәрәҹәдә актуалдыр (ваҹиб, зәруридир). Чүнки, мәнә елә ҝәлир ки, һәр бир баҹы өмрүндә һеч олмаса бир дәфә гибтә (пахыллыг, һәсәд) кими һадисәјә раст ҝәлмишдир.

Пахыл инсанлар чохдан артыг һеч кими тәәҹҹүбләндирмир вә ҹәмијјәтимиз үчүн таныш бир шејә чеврилдиләр. Лакин әҝәр һеч дә ән јахшы олмајан бу ҹәһәтин јаранма көкләриндән данышсаг, онда биз ону һәлә илк инсан – Адәм Пејғәмбәрин јарадылмасы вахтында ҝөрәрик.

Билдијимиз кими, о вахтлар Аллаһ-Тәаланын ән һөрмәтли гулларындан бири олмуш иблиси Она ﷻ аси олмаға мәһз пахыллыг, һәсәд вадар етмишди. Сон нәтиҹәдә иблисин једди ҝөјүн һамысындан говулмасынын вә Уҹа Аллаһын әбәди ләнәтинин сәбәби дә елә бу олмушду.

Јер үзүндә илк дәфә адам өлдүрмәк дә пахыллыгдан олмушдур. Пејғәмбәрләр тарихиндән бизә ҝәлиб чатмышдыр ки, Адәм Пејғәмбәрин оғланларындан Габил адлы бириси неҹә өз кичик гардашы Һабили истәмәмишдир. Чүнки Аллаһ-Тәала Һабилдән гурбаны гәбул етмиш, Габилдән исә гәбул етмәмишди, вә бу сәбәбдән Габил гардашыны өлдүрмүшдүр.

Мәһз буна ҝөрә дә Муһәммәд Пејғәмбәр ﷺ ҝүҹлү, гаршысыалынмаз, шиддәтли пахыллығын, һәсәдин горхулу нәтиҹәләрини биләрәк бизи белә тез-тез бу гәлб хәстәлијиндән чәкиндирәрди.

Пахыллыг, һәсәд нә илә белә тәһлүкәлидир вә нијә ондан чәкинмәк лазымдыр? Ҝәлин буну билмәјә чалышаг.

 

Пахыллыг јахшы әмәлләри корлајыр

Пејғәмбәр ﷺ һәдисләриндән бириндә дејилмишдир: “Пахыллыгдан, һәсәддән чәкинин, чүнки доғрудан да, од одунлары (вә ја оту) ашырдығы (једији, уддуғу) кими пахыллыг да јахшы әмәлләри ашырыр, јејир”. (Әбу ДауД, 4903).

Бахын ҝөрүн неҹә бәзән пахыллыг инсанларын һәтта јахшы әмәлләрини корлаја биләр. Башга адама көмәк етмәк үчүн шәхс чох бөјүк сәј ҝөстәрә, сонра исә архада онун барәсиндә пис данышыб јахшы әмәлинә ҝөрә мүкафатдан тамамилә мәһрум ола биләр.

Белә мәнзәрәни тез-тез гоһумлар арасында ҝөрмәк олар ки, нәдәсә дәстәкләјиб адамлар јахынларынын һәрәкәтләрини мүзакирә етмәјә өзләрини һаглы сајырлар. Бу, көкүндән динимизин гајда-ганунларына зиддир вә иманымызын зәифлијини ҝөстәрир.

Һәлә үстәлик, сән демә пахыл хасијјәтли адамларын дуалары һәтта гәбул олунмаја да биләр.

Мәшһур Минһаҹ әл-абидинкитабында бөјүк алим Һәтәм Әл-Әсәмин сөзләри ҝәтирилир ки, о демишдир: “Инсанлара јахшылыг арзуламајан мөмин адам дејилдир. Инсанлары гынајан абид, әмәли салеһ дејилдир. Инсанларын ардынҹа сөз ҝәздирән гејбәтчи етибарлы шәхс дејилдир. Пахыл исә Аллаһын көмәјиндән мәһрум галар”.

Танынмыш сәләф Әбу Ләјс Әс-Сәмәргәнди исә демишдир: “Үч нәфәрин дуасы гәбул олунмур: 1) һарам бујурулмушу јејәнин; 2) чох гејбәт едәнин; 3) үрәјиндә мүсәлманлара һәсәд оланын”.

Тәсәввүр един ки, пахыллыг кими “әһәмијјәтсиз” ҝөрүнән гүсурун мигјасыны вә о, бизи о бири дүнјада нәләрдән мәһрум едә биләр. Анҹаг ахирәтдән әввәл дә пахыл инсанын һәјаты ширинликдән узагдыз.

давамы вар

 

Әлфијә Синај

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


ALLAH ELÇİSİNİN ﷺ XARİCİ GÖRKƏMİ, UCA ƏXLAQI VƏ GÖZƏL XARAKTERİ

(Dаvаmı. Bаşlаnğıcı әvvәlki nömrәmizdә).   16. Peyğəmbərin ﷺ yeməkdə və yuxuda mötədilliyi (ölçülü olması).   Hər kəs bilir ki, yeməkdə ifratçılıq və həddindən artıq yuxu — hətta Quranda və hədislərdə pislənilməsəydi belə — insanı...


İMAM, HAFİZ, GÖRKƏMLİ ALİM CƏLALƏDDİN ƏS-SÜYUTİ

İmam, hafiz, mühəddis, fəqih və görkəmli alim Cəlaləddin əs-Süyuti — tam adı ilə Cəlaləddin Əbu əl-Fəzl Əbdürrəhman ibn Kamaləddin ibn Əbu Bəkr ibn Muhəmməd əl-Xuzeyri əs-Süyuti əl-Misri əş-Şafii (Allah ona rəhmət etsin) hicrətin 849-cu ilində, Rəcəb ayının bazar...


УШAГЛAР НƏ ВAXТ ГƏДДAРЛAШЫР: ҜҮНAҺКAР КИМДИР?

Әбу Һүрејрәдән рәвајәт олунур ки, Аллаһ Рәсулу ﷺ демишдир:«Һəр бир ушaг мүсəлмaн (фитрəтəн Ислaм үзрə) дoғулур, дaһa сoнрa вaлидeјнлəри oну јəһуди, xристиaн вə јa aтəшпəрəст eдир». (Имaм Əһмəд, 7712; Буxaри, 1375; Мүслим, 2658)   Бу ҝүнләрдә мән сосиал шәбәкәдә хәбәр...


ТƏЈƏММҮМҮН РҮКУНЛAРЫ (ФƏРЗЛƏРИ)

(Давамы. Башланғыҹы әввәлки нөмрәмиздә).   Тəјəммүмүн бeш рүкнү (тəркиб һиссəси) вaрдыр:   Тoрпaғын сeчилмəси (вə јa һaзырлaнмaсы): Тəјəммүм үзə вə дирсəклəр дə дaxил oлмaглa гoллaрa, јујулмaсы вaҹиб oлaн јeрлəри тaм əһaтə eтмəк шəртилə eдилир. Гүсл aлмaг зəрурəти јaрaндыгдa дa...


СИЗ БИР-БИРИНИЗӘ АРХАСЫНЫЗ

Евлилик (әрәбҹә “никаһ”) Исламда илк нөвбәдә сәдагәт вә мәсулијјәт акты, руһу вә гәлби сакитләшдирмәк васитәси кими гәбул едилир.   О, инсанын Уҹа Аллаһ, ҹәмијјәт вә өзү гаршысында өһдәлијини тәмсил едир. Ҹәмијјәтин рифаһына көмәк едир. Буна ҝөрә әр-арвадын евлиликләрини горумалары ваҹибдир. Аилә...