Ана вә бала – тәрбијәдә сәһләнкарлыг

Ана вә бала – тәрбијәдә сәһләнкарлыг

Ана вә бала – тәрбијәдә сәһләнкарлыг

Әксәријјәтимиз өвлад арзулајыр вә Аллаһ-Тәала бизә белә истәнилән нәсил верәндә севинирик. Биз һәр ушағын дүнјаја ҝәлмәсини бајрам кими гејд едир, Аллаһын ﷻ бизә ҝөндәрдији һәдијјәјә ҝөрә Она ﷻ шүкр едир вә ушаға өз мүлкијјәтимиз кими мүнасибәт бәсләмәјә башлајырыг.

Елә јашајырыг ки, санки өвладлар шәхси малымыздыр, унудараг ки, онлар бизә һәмишәлик әнам дејил, әманәт кими етибар едилиб ки, онларын горунмасы үчүн биздән сорушаҹаглар. Өһдәмизә гојулмуш валидејнлик борҹумузу неҹә јеринә јетирмәјимиз һаггында биздән мүтләг сорушаҹаглар. Лакин валидејн олмаг ләззәти вә бу балаҹа варлыгларын ҹаны ҹанымыздан, ганы ганымыздан олмасы тез-тез башымызы ҝиҹәлләндирир вә сәһләнкарлыға ҝәтириб чыхарыр. Неҹә ки өвлад бөјүтмәк, нәсил јетишдирмәклә бағлы сонсуз мәишәт гајғылары, - вурнухма, гәрарсызлыг, тәлаш - онларын архасында ән башлыҹа шеј итир.

Сизә аталыг вә аналыға бурахылан вахты нәјә сәрф етдијинизә диггәт верин. Онун чох һиссәси көрпәләрә мәишәт гајғыларына ҝедир: једиртмәјә, ҝејиндирмәјә, ҝәздирмәјә. Бәзи һиссәси онларла меһрибан әјләнҹәјә, ојнамаға ҝедир ки, бундан һәм сиз, һәм дә онлар чох хошһал олурлар. Галан вахт исә онлара лазыми вәрдишләр өјрәтмәјә ҝедир: данышмаг, ҝәзмәк, охумаг, јазы, рәсм. Әслиндә валидејнләр өз өвладларынын инкишафы илә о гәдәр дә чох мәшғул олмурлар – мәктәб вә ушаг бағчаларынын ишчиләри дејирләр ки, ушагларын әксәријјәти тәһсил мүәссисәләринә инкишафда ҝериликлә дахил олурлар. Лакин инди бөјүк шәһәрләрдә ушагларын илкин инкишафы фәал сурәтдә дәбә дүшүр вә кимин ушағынын даһа тез данышмагда (ајаг ачмагда, охумаға башламагда) бир-биринә үсүтүн ҝәлмәсинә чалышараг, ана вә аталар өзләринин һејсијјәтли мәгсәдләринә чатмаг үчүн чох ҹәһд ҝөстәрирләр.

Анҹаг ки, илкин мәнәви-дини инкишаф, чох тәәссүфләр олсун ки, һәлә дә дәбдә дејил. Мүсәлман-валидејнләрин чохлу сајы иҹбари инкишафын бу ән ваҹиб һиссәсини “сонраја” гојурлар. Бу “сонра” орада, ҝәләҹәкдәдир, ушаг мәдрәсәјә ҝедәндә ја да фәрзләрин иҹрасы онун үчүн зәрури оланда, үмумијјәтлә... ҝәләҹәкдә. Белә валидејнләрдән ән фәаллары ушаглара “Аллаһу Әкбәр” демәји, јемәкдән габаг “Бисмилләһ” сөјләмәји вә ја салам вермәји өјрәдирләр ки, кичик балаларынын буну неҹә мараглы етдијини гоһум вә танышлара ҝөстәрсинләр, вә бунунла һәр шеј гуртарыр.

Уҹа Јарадан бизи бу адамҹығаза валидејн сечәрәк өһдәмизә Аллаһ дини јолунда онун мәнәви бәләдчи вәзифәсини гојур. Һәм дә неҹә ки јердә илк аддымларыны, диндә дә илк аддымларыны о, рәһбәрлијимиз алтында атмалыдыр. Ушаг психологларынын бир чоху дејир ки, әсаслар көрпәјә алты јаша гәдәр гојулур, сонра исә гојуланлар ҹүҹәрир. Әҝәр сиз балаҹа вүҹуда Аллаһа ﷻ севҝи вә она инам гојмасаныз – сонра нә ҹүҹәрәҹәкдир? Ҝүҹ вә вахты әсирҝәмәјәрәк тохум сәпмәк лазымдыр. Дини вәзифәләрин иҹрасы зәрури олан јашдан сиз өз өвладларынызы онлары јеринә јетирмәјә мәҹбур олаҹагсыныз. Әҝәр сиз көрпәнизә Аллаһа севҝи гојмусунузса – фәрзләри јеринә јетирмәк онун үчүн ағыр зәһмәт олмаз.

давамы вар

2026-05-01 (Зул къагIида 1447 г.) №5.


Qurbanın (qurban kəsmənin) mənşəyi haqqında

Hər il hicri-qəməri təqvimin Zül-hiccə ayının 10-cu günü dünya müsəlmanları ilin ən mühüm dini hadisəsini – Qurban bayramını (İd əl-Ədha) qeyd edirlər. Bu bayram Rusiyada yaşayan bir çox müsəlman xalqlarının dillərində adətən Qurban bayramı...


Təbii fəlakət: Davamlılıq və insanlıq sınağı

2026-cı ilin mart-aprel aylarında Dağıstanın üzləşdiyi güclü sel fəlakəti bölgə üçün son illərin ən ağır təbiət imtahanlarından birinə çevrildi.   Bir çox şəhər və rayonlarda suyun səviyyəsinin qəfil yüksəlməsi yaşayış məhəllələrinin su altında qalmasına, nəqliyyatın iflic olmasına,...


Исламда гурбан кәсмә ајини

Гурбан кәсмә анлајышы   Гурбан кәсмә – Шәриәт тәрәфиндән нәзәрдә тутулмуш, мүсәлманын Аллаһ-Тәалаја јахынлашмаг вә Онун ризасына наил олмаг нијјәти илә мүәјјән вахтда кечирдији ајиндир. Бу мәрасимдә дәвә, ири вә хырда бујнузлу һејван кәсирләр.   Гурбан кәсмәнин ганунилији...


SUALLARINIZ

Əҝəр ит бир инсaны вə јa əти јeјилəн һeјвaны јaрaлaјыбсa, дишлəнилмиш јeр јeдди дəфə јујулмaлыдырмы? Шeјxүлислaм Зəкəријјə əл-Əнсaри өзүнүн "Шəрһ əл-Мəнһəҹ əт-Туллaб" китaбындa aшaғыдaкылaры гeјд eдир: "Инсaнын бəдəниндə, oв һeјвaнындa вə јa бaшгa бир шeјдə итин вə јa дoнузун дишлəмəси нəтиҹəсиндə...


Əgər Allah ﷻ məni sevirsə, niyə imtahanlara çəkir?

Bu, əslində İslamda ədalət anlayışının nə dərəcədə olması ilə bağlı bir sualdır. Mənə bu sualla üç fərqli insan, fərqli şəraitlərdə müraciət etmişdi. Onların yeganə ortaq cəhəti o idi ki, sorğu qoyanların hər biri ciddi mənəvi çətinliklərlə üzləşən gənc müsəlmanlar...