Аслияб гьумералде

Абу Юсупил эбелалъулгун АбухIанифал ккараб

Абу Юсупил эбелалъулгун АбухIанифал ккараб

АбухӀанифал мутагӀил Абу Юсупица абуна: «Дир эмен, Ибрагьим ибн ХӀабиб хвана, дун гьитӀинаб лъимерлъун эбелалда аскӀовги тун. Цо заманалдасан эбелалъ дун хӀалтӀизе витӀана партал хъахI гьарулеб тукаде. ХӀалтӀудаса дун унаан АбухӀанифал дарсазде, амма эбел кидаго хадуй ячӀунаан, дида нахъа берцинго гӀодой чӀолаан ва тӀадеги вахъинавун, хӀалтӀуде витӀулаан.

 

ГӀелму тӀалаб гьабиялъулъ дир бугеб къвакӀиги гъираги бихьун Абу ХӀанифаца диде кӀудияб кӀвар кьолаан.

Гьедин чанго нухалъ ккезе байбихьараб мехалъ, эбелалъул сабру лъугӀун, Абу ХӀанифахъе ячӀун, гьелъ абуна: «Дир лъимер хвезабуге, гьаб бесдалаб лъимер буго, дица гьев кваназавулев вуго квасул хIалтIи гьабун, хьул букӀана гьес жиндиего цо диргьамгӀаги балагьизе  байбихьизе букӀиналде», - ян.

Имамас абуна: «ГӀодой чӀа, я Раяна, унго-унголъунги, дур вас ругьунлъулев вуго фисташкаялдаса ва гьоцӀоялдаса гьабураб тIагIам кваназе (доб заманалъул машгьураб квен, гӀицӀго ханзабаз гурони кваналеб букӀинчӀеб)», - ян.

Гьесдаса рикӀкӀалъун, чӀужугӀаданалъ абуна: «Мун цӀакъ херав чи вуго, дур гӀакълуги ун буго», - ян.

Абу Юсупица хадубги бицунеб буго: «Цинги дица байбихьана Абу ХӀанифал дарсазде хьвадизе, гьес дир ургъел гьабун, дир харжазул иш тIаде босана ва дарсазде ине рес кьуна. Имамасдалъун Аллагьас дие гӀелмуялъул рахъалъ кӀудияб пайда кьуна ва дун тӀадегӀанав къадилъун вахъараб даражаялде вахана.

Цо къоялъ дун Гьарун ар-Рашидгун цадахъ кваналев вукӀаго, циндаго нижее бачӀана фисташкаялъул ва гьацӀул гьабураб желе. Гьаруница дида абуна: «Я, Якъуб, хӀалбихье гьаб тIагIамалъулги, нилъер столалда кидаго букӀунаребин гьелда релълъараб», - ян. Цинги дица гьикъана: «Щиб жо кколеб гьаб, я муъминзабазул амир?» - абун. Гьаруница жаваб кьуна: «Фисташкагун гьацӀул желе», - ян. Цинги дун велъидал, гьес дида гьикъана щай велъулевилан. Дица жаваб кьуна: «ЛъикӀлъиялъе, я муъминзабазул амир», - ян ва бицана эбелалъулги АбухӀанифалги ккун букIараб хабар.

Гьев цӀакъ гӀажаиблъана ва абуна: «Валлагь, унго-унголъунги гӀелмуялъ инсан дунялалдаги ахираталдаги тӀадегӀан гьавула», - ян ва гьес байбихьана АбухӀанифада Аллагь гурхӀагиян гьаризе. Цинги гьес абуна: «ГӀакълуялъул балагьиялдалъун гьесда бихьулаан, беразда бихьуларебги жо», - ян.

 

ХIамид МухIаммадов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Аварагасул ﷺ гIибадат

Аварагас ﷺ гIибадаталда тIадчIей гьабулеб букIана. ГIемер тIадчIей гьабураб гIибадатазул цояб ккола кIалкквей. ГIабдуллагь ибн Шакъикъидасан бицана: «Дица ГIаишатида гьикъана Аварагасул ﷺ кIалалъул хIакъалъулъ.   Гьелъ абуна: «Гьес кIал гIемер кколаан, хIатта нижеца абизегIан:...


Жиндир ругъун нахъе хутIулеб

Абугьурайратица бицун буго цо нухалъ Аварагасухъе ﷺ вачIанин цояв ва абунин: «Я Аллагьасул ﷻ расул ﷺ, цо кинаб бугониги малъа-хъвай гьабе дие», - ян. Абулелъулги гьев чи ццим бахъун вукIинчIо, гIодове виччан вукIана.   Аварагас ﷺ абуна: «Ццим бахъине биччаге», - ян. Гьев чи вукIана жеги...


Бицунелда хадуб халккве

НекIсиял египеталъулазул букIун буго хвалда хурхун абулеб берцинаб рагIи: хварал чагIи Алжаналъул кавабахъ ратаразда дандчIвайдал гьезие кьолеб букIун буго кIиго суал, цинги гьезул жавабазда рекъон, хIукму гьабулеб букIун буго Алжаналде лъугьине гьезие ихтияр кьелищ яги кьеларищ абун: «1)...


Имам Мунави

Зайнуддин МухIаммад ГIаб-дуррауф ибн Таж ГIарифин ибн ГIали ибн Зайнул ГIабидин Гьади ал-Мунави, машгьурав гIалим, шайих, имам ва хIадисазул гIалимчи, гьавуна Къагьиралда гьижрияб 952 соналъ.   ГьитIинаб мехалдасаго гьес инсудасан динияб лъай лъазабуна. Балугълъиялде щвезегIан рекIехъе...


Сахлъиялъе зарал гьечIеб тIагIам

Инсанасул сахлъи бараб буго квана-гьекъолеб жоялда. Гьаб заманин абуни буго кванилъ химия гIемерлъараб мех. Гьединлъидал цIакъ захIмалъулеб буго экологиялъул рахъалъ рацIцIадал кванил нигIматал ралагьизе. Ленинкет поселокалда гIумру гьабун вугев Шамил районалъул Гьоориса ХIасаница рагьун буго...