Аслияб гьумералде

Абу Юсупил эбелалъулгун АбухIанифал ккараб

Абу Юсупил эбелалъулгун АбухIанифал ккараб

АбухӀанифал мутагӀил Абу Юсупица абуна: «Дир эмен, Ибрагьим ибн ХӀабиб хвана, дун гьитӀинаб лъимерлъун эбелалда аскӀовги тун. Цо заманалдасан эбелалъ дун хӀалтӀизе витӀана партал хъахI гьарулеб тукаде. ХӀалтӀудаса дун унаан АбухӀанифал дарсазде, амма эбел кидаго хадуй ячӀунаан, дида нахъа берцинго гӀодой чӀолаан ва тӀадеги вахъинавун, хӀалтӀуде витӀулаан.

 

ГӀелму тӀалаб гьабиялъулъ дир бугеб къвакӀиги гъираги бихьун Абу ХӀанифаца диде кӀудияб кӀвар кьолаан.

Гьедин чанго нухалъ ккезе байбихьараб мехалъ, эбелалъул сабру лъугӀун, Абу ХӀанифахъе ячӀун, гьелъ абуна: «Дир лъимер хвезабуге, гьаб бесдалаб лъимер буго, дица гьев кваназавулев вуго квасул хIалтIи гьабун, хьул букӀана гьес жиндиего цо диргьамгӀаги балагьизе  байбихьизе букӀиналде», - ян.

Имамас абуна: «ГӀодой чӀа, я Раяна, унго-унголъунги, дур вас ругьунлъулев вуго фисташкаялдаса ва гьоцӀоялдаса гьабураб тIагIам кваназе (доб заманалъул машгьураб квен, гӀицӀго ханзабаз гурони кваналеб букӀинчӀеб)», - ян.

Гьесдаса рикӀкӀалъун, чӀужугӀаданалъ абуна: «Мун цӀакъ херав чи вуго, дур гӀакълуги ун буго», - ян.

Абу Юсупица хадубги бицунеб буго: «Цинги дица байбихьана Абу ХӀанифал дарсазде хьвадизе, гьес дир ургъел гьабун, дир харжазул иш тIаде босана ва дарсазде ине рес кьуна. Имамасдалъун Аллагьас дие гӀелмуялъул рахъалъ кӀудияб пайда кьуна ва дун тӀадегӀанав къадилъун вахъараб даражаялде вахана.

Цо къоялъ дун Гьарун ар-Рашидгун цадахъ кваналев вукӀаго, циндаго нижее бачӀана фисташкаялъул ва гьацӀул гьабураб желе. Гьаруница дида абуна: «Я, Якъуб, хӀалбихье гьаб тIагIамалъулги, нилъер столалда кидаго букӀунаребин гьелда релълъараб», - ян. Цинги дица гьикъана: «Щиб жо кколеб гьаб, я муъминзабазул амир?» - абун. Гьаруница жаваб кьуна: «Фисташкагун гьацӀул желе», - ян. Цинги дун велъидал, гьес дида гьикъана щай велъулевилан. Дица жаваб кьуна: «ЛъикӀлъиялъе, я муъминзабазул амир», - ян ва бицана эбелалъулги АбухӀанифалги ккун букIараб хабар.

Гьев цӀакъ гӀажаиблъана ва абуна: «Валлагь, унго-унголъунги гӀелмуялъ инсан дунялалдаги ахираталдаги тӀадегӀан гьавула», - ян ва гьес байбихьана АбухӀанифада Аллагь гурхӀагиян гьаризе. Цинги гьес абуна: «ГӀакълуялъул балагьиялдалъун гьесда бихьулаан, беразда бихьуларебги жо», - ян.

 

ХIамид МухIаммадов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


Бакъбаккул рахъалъул багьадур

ЦIар рагIарав бусурбабазул философ, тохтур, математик, Абу Наср МухIаммад ибн МухIаммад ибн Тархан Аль-Фараби Ат-Турки гьавуна Фараб шагьаралда (гьанже Казахстаналда бугеб Отырарстаналъул Турке районалъул Отрар шагьар) 874 миладияб соналъ. Гьижрияб 260 соналда.   Фарабида лъикI лъалеб...


ХIалалаб бетIербахъи

Щивав бусурбанчиясе хӀажатаб жо ккола хӀалалаб хайир ва хӀалалаб ризкъи тIалаб гьаби. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Я, гьал гIадамал! Нужеца гьаб дунялалда ругел нигIматаздасан кванай, гьел нигIматал руго нужее хIалалаллъун, нужер чурхдузе ва гIакълуялъе зарал...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

ХIинкъаби кьолел руго   Дир росас гьоркьоса къотIичIого хIинкъаби кьолел руго ратIалъизе ругинги абун. Гьев нахъе къаларо лъималазда цеве дун какизеги. Гьес гIемер абула дун эбел-инсухъе йитIизе йигин «цIидасан тарбия кьезе». Дун свакан йиго гьесул къул-къудиялдаса. Росасул...


Кутлаб росдал гӀолилазулгун дандчӀвай

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана, ЛъаратIа районалъул имамзабазул советалъул председателасул хIаракаталдалъун, Кутлаб росдал гӀолилазулгун дандчӀвай. Данделъиялда гIахьаллъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀиги. Гьалбадерида гьоркьор рукӀана районалъул имамзабазул советалъул председатель ШагIбан...


МацI цIуни

Аби буго, мацI бугин ракьа гьечIеб жойин абураб. Гьединлъидал, мацI цIунизе ккола къваригIел гьечIел харбаздаса.   МацIалъ инсанасе кIудияб зарал гьабула, амма нилъеда гьеб битIун хIалтIизабизе лъани, гьелъулъ буго хвасарлъиги. Нилъеда лъала загьру щиб жо кколебали. Гьеле гьединабго загьру...