Аслияб гьумералде

«Юсуф» сура

«Юсуф» сура

ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дуца бице, Авараг , дурго къавмалъе Юсуф аварагас жиндир эмен ЯгIкъуб аварагасде абураб: «Я, дир эмен, дида бихьана макьилъ анцIила цо цIва ва бакъги моцIги. Дида гьел рихьана зодоса гIодореги рещтIун, дие сужда гьабулел», - абун (сурату «Юсуф» 4 аят).

 

ГIалимзабаз тIахьазда хъвалеб бугеб кинниги гьеб макьу бихьараб сордо букIун буго Лайлатул къадриялде данде ккараб рузман сордо. Гьеб мехалъ Юсуф аварагги вукIун вуго анцIила кIиго сон барав чи. АнцIила цо цIваялъул магIнаги букIун буго Юсуфил вацазул, гьел анцIила цо рукIана. Бакъги моцIги абуни - эмен ЯгIкъуб ва эбел РахIил. Яги эбел РахIил хун йикIун, эбелалъул яц.

Хадусеб аяталда буго (магIна): «Юсуф аварагас макьу бициндал, эмен ЯгIкъубица гьесда абуна: «Я, дир вас, дуца гьеб макьу дурго вацазде бицунге, (бицани) дуе гьез мун гьалагльизе макру гьабизе бегьула. ЩайтIанги инсанасе баянаб тушман буго (гьелъ инсанасул ракIалде рехула цоцазе макру-хIилла гьабулеб къагIида», - абун (сурату «Юсуф» 5 аят).

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Юсуф аварагасул къисаялда къисабазул бищунго берцинабилан абуна. Гьелда жанир руго дунялги ахиратги жидедалъун лъикIлъулел, нилъеца пикру гьабизе, нилъ кантIизе рекъарал гIемерал пайдаби ва хIикматал, ханзабазул ва рагIияталъул хьвада-чIвади, руччабазул макру, тушбабаздаса бачIунеб балагь-къварилъиялде сабру гьаби гIадал гIемерал кантIизариял.

Юбаю ибну КагIбидаса бачIараб Бичасул Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Нужеца нужерго лагъзадерида лъазабе сурату «Юсуф». Кинав бусурбанчи вугониги жиндир агьлуялда ва гъаравашазда гьеб лъазе гьабун, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьесие рухIбахъиялъул захIмалъи бигьа гьабила. Гьесие къуватги кьела Юсуф аварагасе кьураб гIадин. Гьев чияс бусурбанчиясдехун хIасадги гьабиларо. Гьединго, щив чи вугониги гьеб сура цIалиялда тIадчIей гьабун, магIнаялде пикрабиги руссинарун, гьев чи щола Юсуф щвараб бакIалде. Юсуфие гIадал рохелал щвела гьесиеги абураб магIна. Сурату «Юсуф» жинда цIалулеб рагIарав, гьелъухъ гIенеккарав, пашманлъи-ургъаликье ккун вукIун хадув, гьелдаса гIицIлъун рахIатлъила», - ян («РухIул баян»).

Сурату «Юсуф» рещтIине ккараб сабабги буго, ягьудиязул гIалимзабаз мушрикуназул бутIрузда аби нужеца МухIаммадида ﷺ гьикъейин ЯгIкъуб аварагасул агьлу Шамалдаса Мисриялде сундуе гIоло аралин абун. Гьединго, Юсуф аварагасул ккараб къисаги. Гьелъул хIакъалъулъ Аварагасда ﷺ гьез цIехедал рещтIараб букIана гьеб сура.

 

АхIмад Къурбанов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

2026 соналъул март-апрелалда Дагъистаналда рарал чвахунцIадазул хIасилалда ккарал лъугьа-бахъинал регионалъе бищун захӀматал тӀабигӀиял балагьазул цояллъун лъугьана.   Республикаялъул цо чанго шагьаралдагун росабалъ гIемерал гIадамал хутIана жанире руссине рукъзал гьечIого, хвезаруна гьезул...


Суратул «Кавсаралъул» тарихазулаб дандеккей

Къуръаналда бищун къокъаб сура ккола суратул «Кавсар». Гьелда жаниб буго анцIго рагӀи. «Кавсар» сураталъул тӀоцебесеб аят 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. КӀиабилеб аятги 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. Лъабабилеб аятги 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. Алиф хӀарп бищун гӀемер...


ЛъагIалил тIоцебесеб моцI

МухIаррам ккола жинда жаниб рагъ хIарам гьабурал Ибрагьимил заманалдаго хIурмат гьабулеб букIараб, Къуръан-хIадисалъ жиндир хиралъи бицараб моцIазул цояб.   Гьединлъидал щивав бусурбанчияс кIвар кьезе ккола гьеб моцI Аллагьасе ﷻ тIагIат цIикIкIун гьабун, хIалкIвараб къадаралъ квешлъи рехун...


ХIукуматалъулги диналъулги мисал

ХIукуматги динги релълъун буго кIиго эгизалда, цояб хвезе тун, цояб хьихьун бегьулареб, ай тIубалареб. Гьединлъидал кIиялъулго, ай хIукуматалъулги диналъулги, цояб борхиялдалъун цогидаб борхиги букIуна. Дин ккола халкъалъул гIумруялъул аслу-кьучI, хIукумат ккола гIаламги гIаламалъул гIумру-яшавги,...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

ХIинкъаби кьолел руго   Дир росас гьоркьоса къотIичIого хIинкъаби кьолел руго ратIалъизе ругинги абун. Гьев нахъе къаларо лъималазда цеве дун какизеги. Гьес гIемер абула дун эбел-инсухъе йитIизе йигин «цIидасан тарбия кьезе». Дун свакан йиго гьесул къул-къудиялдаса. Росасул...