Аслияб гьумералде

Хириясул ﷺ насаб

Хириясул ﷺ насаб

Хириясул ﷺ насаб

Щивав чиясда тIадаб буго хирияв аварагасул ﷺ инсул ва эбелалъул наслуялъул рахъалъан гьабураб насабалъул сияхI лъазе.

 

Аварагасул ﷺ инсул рахъалдасан насаб

ГIабдуллагь. Аварагасул ﷺ эмен вукIана къурайшиязул мисал босизе бегьулев инсан. Гьев вукIана ГIабдулмутIалибил анцIабилеб лъимер. АнцIго вас жиндие кьуни, гьезул цояв къурбан гьавилин абун Аллагьасе ﷻ къотIи гьабун букIана гьес. Заман индал гьабураб къотIи кIочана гьесда. Цо къоялъ КагIбаялда аскIов кьижун ккарав гьесда макьилъ чанго нухалъ ракIалде щвезабуна гьабун букIараб къотIи. Гьебги ракIалде щун гьес васазда гьоркьоб можоро рехана. Гьесие бищун вокьулев ГIабдуллагь къуна можороялъ. Къурайшияца гIилла бачун абуна ГIабдуллагьил бакIалда варани къурбаналъе хъвейин абун. 10 вараниялда ва васасда гьоркьоб можоро рехидал, можороги васасе бачIиндал, вараниязул къадар жеги анцIгоялъ цIикIкIинабун рехана. Гьедин, можороялъ вас вихьизавуна вараниязул къадар нусилъе бахинегIан. Цинги ГIабдулмутIалибица 100 варани хъуна.

ГIабдуллагь хвана Мадинаялда, гIумрудул 25 сон тIубайдал.

ГIабдулмутIалиб. ГIабдулла-гьил эмен вукIана КагIба-рукъалъул тIалаб-агъаз гьабулев чи. Мехтелги гьес гьекъолароан. Рамазан моцIалъ мискин-пакъирал кваназарулаан. Лъималазда гIемер абулаан пасалъиялде аскIоре къагеян ва зулмучияс гьаб дунял толарин гьесда тIадги зулму гьабун гурониян. Аллагьас ﷻ гьесул дугIаялъе жаваб гьабун КагIба-рукъ биххизабизе вачIарав Абрагьатида гъури бана. ГIабдулмутIалиб хвана 140 сон байдал, Макка шагьаралда.

Гьашим. Гьев вукIана берцинаб сипаталъул, къуватаб черхалъул инсан. Кутакалда сахаватав чиги вукIана гьев. Гьесул гьурмада берцинаб нурги букIунаан. 25 сон байдал хвана гьев.

ГIабдулманаф. Къурайшияз гьев рикIкIунаан цевехъанлъун ва гьесухъ гIенеккулаан. Берцинав чи вукIиналъ гьесда абулаан Бадр (цIураб моцI) абун. Гьесул цогидаб гIаркьелалъул наслабаздасан ккола ГIусман-асхIаб ва имам ШафигI.

Къусаййу. Рикь-рикьун ругел къурайшазул тухумал гьес данде гьаруна. Гьес абулаан: «НахъегIанав чиясул хIурмат гьабулев, гьесда цадахъ вукIунев ва гьес гьабулеб квешлъиялда тIад рекъолев чи гьалаглъиялде вачуна. РитIухълъиялда рекъоларев чияс гIодобегIанлъи хIехьола. ТIадегIанаб макъам тIалаб гьабулев, гьелдаса махIрум гьавизе рекъарав вуго. ЖахIда - балъгояб тушман буго», - ян.

Килаб. Гьев ккола Къусайил ва аварагасул ﷺ эбел Аминатил кIудада Зугьратил эмен. Килаб вукIана лебалав чанахъан. Тушбабигун гьев бахIарчиго вагъулаан. МухIаммад аварагасул ﷺ инсул ва эбелалъул насаб гьесда цолъула.

Муррат. ГIараб мацIалдаса буссинабуни гьеб цIаралъул магIна ккола кьогIаб абураб. Тушбабазда гьесда тIад кверщел гьабизе кIунгутIиялъ кьуна гьесие «кьогIав» абураб цIар. Гьев цониги рагъда къечIо.

КагIб. Цогияздаса кIодо гьавизелъун кьуна гьесие гьеб цIар. Жиндирго къавм битIараб нухде тIобитIулаан. МухIаммад авараг ﷺ загьирлъизе вукIинги, гьесда нахърилълъине кколеблъиги бицунаан. Гьеб кинабго гьесда лъалаан цересел тIахьаздасан. Авараг ﷺ загьирлъиялдаги гьесдаги гьоркьоб букIана 560 сон.

(Хадусеб букIине буго)

 

МухIаммад ГIалиев

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


«Инсаналъ» къотIи гьабуна

«Инсан» фондалъул генералияв директор щвана РФялъул президентасда цебе бугеб Дагъистан Республикаялъул вакиллъиялде ва гьенив дандчӀвана республикаялъул вакиласул ишал тӀуралев Нагиев Руслангун ва гьесул гьалмагъзабигун. Данделъиялда бицана цадахъ рекъон хӀалтӀиялъул бугеб кIваралъул, цадахъ...


Нужее баяналъе

Авараг гьавураб сон щиб сон букIараб? – Пилалъул сон. Пилалъул сон абун щай гьелда цIар тараб? – Гьеб соналъ Абрагьат аскаргун ва пилалги рачун КагIба биххизе вачIун вукIана. Аварагасе ﷺ кьураб бищун кIудияб мугIжизат щиб букIараб? – Къуръан. Муса аварагасул...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Гъваридаб лъай

Гьале тIаде щвана цIалул заман. Киналго лъимал школаздеги, студентал цIалул идарабаздеги хьвадун байбихьула жидерго лъай цIикIкIинабизе. Исламалда лъай тIалаб гьабиялде кьола бищун цIикIкIун кIвар. Гьелде тIоритIел гьабулел аяталгун хIадисал гIемерал руго. Цересел номеразда гьелъул хIакъалъулъ...


Президентас ХасмухIаммадида баркана

Россиялъул президент Владимир Путиница баркана Дагъистаналъул хӀурматияв инсан, 95 сон тӀубарав ХасмухӀаммад Абубакаровасда гьавураб къо. Дагъистаналъул кӀудияв эменин абула гьесда гьев лъалел чагӀаз. Гьесул гӀумру буго къвакӀиялъул ва исламалъе хъулухъ гьабиялъул мисаллъун. Гьес гӀумру гьабуна...