Аслияб гьумералде

Хириясул ﷺ насаб

Хириясул ﷺ насаб

Хириясул ﷺ насаб

Щивав чиясда тIадаб буго хирияв аварагасул ﷺ инсул ва эбелалъул наслуялъул рахъалъан гьабураб насабалъул сияхI лъазе.

 

Аварагасул ﷺ инсул рахъалдасан насаб

ГIабдуллагь. Аварагасул ﷺ эмен вукIана къурайшиязул мисал босизе бегьулев инсан. Гьев вукIана ГIабдулмутIалибил анцIабилеб лъимер. АнцIго вас жиндие кьуни, гьезул цояв къурбан гьавилин абун Аллагьасе ﷻ къотIи гьабун букIана гьес. Заман индал гьабураб къотIи кIочана гьесда. Цо къоялъ КагIбаялда аскIов кьижун ккарав гьесда макьилъ чанго нухалъ ракIалде щвезабуна гьабун букIараб къотIи. Гьебги ракIалде щун гьес васазда гьоркьоб можоро рехана. Гьесие бищун вокьулев ГIабдуллагь къуна можороялъ. Къурайшияца гIилла бачун абуна ГIабдуллагьил бакIалда варани къурбаналъе хъвейин абун. 10 вараниялда ва васасда гьоркьоб можоро рехидал, можороги васасе бачIиндал, вараниязул къадар жеги анцIгоялъ цIикIкIинабун рехана. Гьедин, можороялъ вас вихьизавуна вараниязул къадар нусилъе бахинегIан. Цинги ГIабдулмутIалибица 100 варани хъуна.

ГIабдуллагь хвана Мадинаялда, гIумрудул 25 сон тIубайдал.

ГIабдулмутIалиб. ГIабдулла-гьил эмен вукIана КагIба-рукъалъул тIалаб-агъаз гьабулев чи. Мехтелги гьес гьекъолароан. Рамазан моцIалъ мискин-пакъирал кваназарулаан. Лъималазда гIемер абулаан пасалъиялде аскIоре къагеян ва зулмучияс гьаб дунял толарин гьесда тIадги зулму гьабун гурониян. Аллагьас ﷻ гьесул дугIаялъе жаваб гьабун КагIба-рукъ биххизабизе вачIарав Абрагьатида гъури бана. ГIабдулмутIалиб хвана 140 сон байдал, Макка шагьаралда.

Гьашим. Гьев вукIана берцинаб сипаталъул, къуватаб черхалъул инсан. Кутакалда сахаватав чиги вукIана гьев. Гьесул гьурмада берцинаб нурги букIунаан. 25 сон байдал хвана гьев.

ГIабдулманаф. Къурайшияз гьев рикIкIунаан цевехъанлъун ва гьесухъ гIенеккулаан. Берцинав чи вукIиналъ гьесда абулаан Бадр (цIураб моцI) абун. Гьесул цогидаб гIаркьелалъул наслабаздасан ккола ГIусман-асхIаб ва имам ШафигI.

Къусаййу. Рикь-рикьун ругел къурайшазул тухумал гьес данде гьаруна. Гьес абулаан: «НахъегIанав чиясул хIурмат гьабулев, гьесда цадахъ вукIунев ва гьес гьабулеб квешлъиялда тIад рекъолев чи гьалаглъиялде вачуна. РитIухълъиялда рекъоларев чияс гIодобегIанлъи хIехьола. ТIадегIанаб макъам тIалаб гьабулев, гьелдаса махIрум гьавизе рекъарав вуго. ЖахIда - балъгояб тушман буго», - ян.

Килаб. Гьев ккола Къусайил ва аварагасул ﷺ эбел Аминатил кIудада Зугьратил эмен. Килаб вукIана лебалав чанахъан. Тушбабигун гьев бахIарчиго вагъулаан. МухIаммад аварагасул ﷺ инсул ва эбелалъул насаб гьесда цолъула.

Муррат. ГIараб мацIалдаса буссинабуни гьеб цIаралъул магIна ккола кьогIаб абураб. Тушбабазда гьесда тIад кверщел гьабизе кIунгутIиялъ кьуна гьесие «кьогIав» абураб цIар. Гьев цониги рагъда къечIо.

КагIб. Цогияздаса кIодо гьавизелъун кьуна гьесие гьеб цIар. Жиндирго къавм битIараб нухде тIобитIулаан. МухIаммад авараг ﷺ загьирлъизе вукIинги, гьесда нахърилълъине кколеблъиги бицунаан. Гьеб кинабго гьесда лъалаан цересел тIахьаздасан. Авараг ﷺ загьирлъиялдаги гьесдаги гьоркьоб букIана 560 сон.

(Хадусеб букIине буго)

 

МухIаммад ГIалиев

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


ХIузуралъул нух

БетIергьанас щивав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабун буго сордо-къоялда жаниб щуго как бай. Гьебги ккола диналда жаниб чара гьечIого лъалеб жо. Лъимералъ анкьго сон байгун гьелда как базе малъейин, анцIго сон байдал, кIарчанлъи гьабуни тамихI гьабейинги абун буго Бичасул аварагас ﷺ.   Цоги...


ХIалтIи лъикI букIине

Гьабулеб хIалтIи-пиша лъикI букIине (баракат) бокьарас тIадчIей гьабила щуго жоялда.   ХIалтIи сабаблъун Аллагьас ﷻ тIадкъарал жал нахърахъуге ва кIарчанлъиги гьабуге. Жиндир заманалда тIадкъарал жал тIурани, хайир батила. ХIалтIи сабаблъун Аллагьасул ﷻ махлукъат хIакъир гьабуге. Нилъер...


Камиллъарав авараг

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21).   Нужеца...


ХIасил щиб ккараб?

АлахIамдулиллагь, щибаб рецц Аллагьасе ﷻ, ракI бохулеб, черхалъе гьайбатаб асар гьабулеблъун букIана риидалил гIодоркъоязда Къуръан цIализе, как базе, тIабигIат берцин гьабизе, дарсазде хьвадун, лъималаз мажгитал цIун рукIараб заман.   Лъимал руго нилъер берзул канлъаби, рухI кьунги гьезие...


Лъаялъул байрам

Хъумторхъала райналъул ракьалда бугеб ЦIияб ГIурада росулъ тIобитIана лъай кьеялъул ва рухIияб тарбия щвеялъул мурадалда гIуцIараб байрам. Гьениб росдал лъималаз ва гьидерил росабалъа рачIарал гьитIичаз бихьизабуна жидерго лъай. Гьез цIалана Къуръан ва кьуна батIи-батIиял гIелмиял суалазе жавабал.