Аслияб гьумералде

Хириясул ﷺ насаб

Хириясул ﷺ насаб

Хириясул ﷺ насаб

Щивав чиясда тIадаб буго хирияв аварагасул ﷺ инсул ва эбелалъул наслуялъул рахъалъан гьабураб насабалъул сияхI лъазе.

 

Аварагасул ﷺ инсул рахъалдасан насаб

ГIабдуллагь. Аварагасул ﷺ эмен вукIана къурайшиязул мисал босизе бегьулев инсан. Гьев вукIана ГIабдулмутIалибил анцIабилеб лъимер. АнцIго вас жиндие кьуни, гьезул цояв къурбан гьавилин абун Аллагьасе ﷻ къотIи гьабун букIана гьес. Заман индал гьабураб къотIи кIочана гьесда. Цо къоялъ КагIбаялда аскIов кьижун ккарав гьесда макьилъ чанго нухалъ ракIалде щвезабуна гьабун букIараб къотIи. Гьебги ракIалде щун гьес васазда гьоркьоб можоро рехана. Гьесие бищун вокьулев ГIабдуллагь къуна можороялъ. Къурайшияца гIилла бачун абуна ГIабдуллагьил бакIалда варани къурбаналъе хъвейин абун. 10 вараниялда ва васасда гьоркьоб можоро рехидал, можороги васасе бачIиндал, вараниязул къадар жеги анцIгоялъ цIикIкIинабун рехана. Гьедин, можороялъ вас вихьизавуна вараниязул къадар нусилъе бахинегIан. Цинги ГIабдулмутIалибица 100 варани хъуна.

ГIабдуллагь хвана Мадинаялда, гIумрудул 25 сон тIубайдал.

ГIабдулмутIалиб. ГIабдулла-гьил эмен вукIана КагIба-рукъалъул тIалаб-агъаз гьабулев чи. Мехтелги гьес гьекъолароан. Рамазан моцIалъ мискин-пакъирал кваназарулаан. Лъималазда гIемер абулаан пасалъиялде аскIоре къагеян ва зулмучияс гьаб дунял толарин гьесда тIадги зулму гьабун гурониян. Аллагьас ﷻ гьесул дугIаялъе жаваб гьабун КагIба-рукъ биххизабизе вачIарав Абрагьатида гъури бана. ГIабдулмутIалиб хвана 140 сон байдал, Макка шагьаралда.

Гьашим. Гьев вукIана берцинаб сипаталъул, къуватаб черхалъул инсан. Кутакалда сахаватав чиги вукIана гьев. Гьесул гьурмада берцинаб нурги букIунаан. 25 сон байдал хвана гьев.

ГIабдулманаф. Къурайшияз гьев рикIкIунаан цевехъанлъун ва гьесухъ гIенеккулаан. Берцинав чи вукIиналъ гьесда абулаан Бадр (цIураб моцI) абун. Гьесул цогидаб гIаркьелалъул наслабаздасан ккола ГIусман-асхIаб ва имам ШафигI.

Къусаййу. Рикь-рикьун ругел къурайшазул тухумал гьес данде гьаруна. Гьес абулаан: «НахъегIанав чиясул хIурмат гьабулев, гьесда цадахъ вукIунев ва гьес гьабулеб квешлъиялда тIад рекъолев чи гьалаглъиялде вачуна. РитIухълъиялда рекъоларев чияс гIодобегIанлъи хIехьола. ТIадегIанаб макъам тIалаб гьабулев, гьелдаса махIрум гьавизе рекъарав вуго. ЖахIда - балъгояб тушман буго», - ян.

Килаб. Гьев ккола Къусайил ва аварагасул ﷺ эбел Аминатил кIудада Зугьратил эмен. Килаб вукIана лебалав чанахъан. Тушбабигун гьев бахIарчиго вагъулаан. МухIаммад аварагасул ﷺ инсул ва эбелалъул насаб гьесда цолъула.

Муррат. ГIараб мацIалдаса буссинабуни гьеб цIаралъул магIна ккола кьогIаб абураб. Тушбабазда гьесда тIад кверщел гьабизе кIунгутIиялъ кьуна гьесие «кьогIав» абураб цIар. Гьев цониги рагъда къечIо.

КагIб. Цогияздаса кIодо гьавизелъун кьуна гьесие гьеб цIар. Жиндирго къавм битIараб нухде тIобитIулаан. МухIаммад авараг ﷺ загьирлъизе вукIинги, гьесда нахърилълъине кколеблъиги бицунаан. Гьеб кинабго гьесда лъалаан цересел тIахьаздасан. Авараг ﷺ загьирлъиялдаги гьесдаги гьоркьоб букIана 560 сон.

(Хадусеб букIине буго)

 

МухIаммад ГIалиев

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Аварагасул ﷺ сира

Кинаб илагьияб хIикмат букIараб Аварагас ﷺ Макка рехун тезе ккеялъулъ?   Маккаялдаса Мадинаялде Аварагас ﷺ гьижра гьабиялъул хIикматаздасан ккола бусурбабазе дин загьир гьабизе цо шагьаралда яги улкаялда толеб гьечIони, гьезги дин цIунизе гIоло, ватIаналдаса цоги бакIалде гьижра гьабизе...


Къеч буссинабулеб

Риидал хъарпуз гIемер кванала. Гьелъ къеч буссинаби гуребги, сахлъиялъеги пайда гьабула. Лъим, витаминал, минералазул ва антиоксидантазул къадар цIикIкIараб букIиналъ, хъарпуз рикIкIуна риидалил бищунго сахлъиялъе пайдаял кванил нигIматазул цояблъун.   Хъарпузалъулъ букIуна 90 проценталде...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


Хирияв Аварагасул ﷺ шамаилал

Шамаил абураб рагIи хIалтIизабула Аварагасул ﷺ берцинал тIабигIатазул бицен гьабулеб мехалда. Гьединго, гьесул ﷺ гIумру ва ахIвал-хIал рехсолеб мехалдаги. Гьединлъидал Аварагасул ﷺ цо-цо ахIвал-хIалал рехселин.   Аварагасул ﷺ рас букIана берцинаб ва дагьабго кьурараб, цIакъго кьурараб ва...


Дагъистаналъул ГIалимзабазул совет

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана ГӀалимзабазул советалъул президиумалъул данделъи. Гьелда гӀахьаллъана ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагӀилов ва республикаялъул округазда ругел муфтияталъул вакилзаби. Данделъи рагьана ГӀалим-забазул советалъул председателасул ишал тIуралев КъахIиса...