Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

Итни къоялъ Аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал кIвар бугел лъугьа-бахъиназул бицани бокьилаан.

 

– РабигIул авалалъул анцIила кIиабилеб итниялъ гьавуна МухIаммад ﷺ. Гьеб къо ккола гьанжесеб тарихалъул 571 соналъул 24 апрель.

– Гьижрияб тарихалъул анцIила лъабабилеб соналда, рамазан моцIалъул 17 итни къоялъ ХIираъ нохъода Аварагасде ﷺ рещтIана Аллагьасул калам ва гьеб ккола 610 соналъул июль моцI.

– РабигIул авал моцIалъул 12 итни къоялъ Аварагас ﷺ гьижра гьабуна Маккаялдаса Мадинаялде. Гьеб ккола 622 соналъул 27 июнь. Гьеб мехалда Аварагасул ﷺ букIана 53 сон.

– Гьижрияб тарихалъул 11-абилеб соналъул рабигIул авалалъул 12 итни къоялъ Аварагас ﷺ гьаб дунял тана. Гьеб ккола 633 соналъул микьабилеб июнь. Гьеб мехалда Аварагасул ﷺ гIумруялъул букIана 63 сонги лъабго къоги. (Муслим)

 

Исламалде ахIи цохIо Аварагасда ﷺ къокълъун букIанищ?

– Исламалде ахIи цохIо Аварагас гьабун течIого, цогидазги гьабизе кколеб жо букIиналъе хIужалъун ккола ГIумар ибн ХатIабидалъун ислам цIунеян, щула гьабеян абун Аварагас ﷺ дугIа гьаби. Жеги хIужалъун босизе бегьула Абу-зар аль-Гъифари абурав асхIабас «Ла илагьа илла Ллагь» абураб калимаялдалъун тIатун исламалде ахIизе байбихьи, Аварагас ﷺ исламалде халкъ ахIизе бакI-бакIалде асхIабзаби ритIи, Авараг ﷺ хун хадуб, киса-кирего ун асхIабзабаз ислам тIибитIизаби. Аллагь разилъаяв МусгIабица Мадинаялъул агьлу исламалде ахIиги, Мадинаялда ислам тIибитIиги. Гьединлъидал щивав бусурбанчияс, ресалда рекъон, ахIизе ккола гIадамал исламалде.

 

Аварагасул ﷺ тIабигIат кинаб букIараб?

– Свалат-салам лъеяв Аварагас ﷺ халкъ битIараб нухде ахIулаан берцинал вагIзабаздалъун ва гьуинал рагIабаздалъун, гьайбатаб мисалалдалъун. Гьес капурал гIадамазецин нагIана кьолароан, жив Аллагьас рахIматлъун витIарав вугилан абулаан. Гьес ﷺ жиндиего квешлъи гьабурал гIадамаздаса рецIелги босулароан ва абулаан: «Я дир Аллагь, Дуца гьел битIараб нухда тIоритIе, гьезда лъалеб гьечIо», - ян. Щивасдехун берцинаб тIабигIат хIалтIизабиялъул кутакалъ, щивасда ракIалде кколаан жиндаса хирияв чи гьесие ватиларин абун.

– АсхIабзабаз хIалалаб махсаро гьабуни, гьев хьимулаан, жинцагоги гьоркьо-гьоркьоб махсаро гьабулаан, амма хIакъаб гурони бицунароан.

– Рихараб, бокьулареб жоги бадибе абулароан, берцинго, хIеренго насихIат гьабулаан.

– АсхIабзабазе берцинал цIарал кьолаан ва гьезул ракIал рохизарулаан.

– Гьев вукIана бищун гIадамазда гурхIулев, бищун гьезие мунпагIат ц – IикIкIарав.

Цо чияс квешаб жо гьабунин рагIидал, гьеб гьабурав чиясул цIарги абичIого, абулаан цо-цо чагIаз гьадинал пишаби щайдай гьарулелилан, гьедин квешлъиялдаса рикIкIалъизе гьелги кантIизарулаго.

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кредит босана...   Чияр счеталде гIемераб гIарацги битIун, щибго жоги гьечIого хутIана дун. ХIинкъун йикIана гьелъул хIакъалъулъ росасда бицинеги. Гьеб бахчизелъун дица кредит босана. Гьанже кредит бецIизецин кIолеб гьечIо, кьезе кколеб болжалги гIагарлъулеб буго. Щибдай...


Алжаналда рукIунел хIурулгIинзаби

Руччабазул гӀемер гьикъулеб суал буго Алжаналда рукIунел хIурулгIинзабазул хӀа-къалъулъ. ГӀемерисезе бокьуларо росас цоги лъади ячине, ахираталда гьесие щвезе рес бугей хIурулгIин гьей ятанигицин. Кинниги Аллагь гIадилав вуго.   РитӀухъаб гӀумру гьабурал, БетIергьан разияб хIалалъ хьвадарал...


Аварагасул ﷺ сира

Кинаб илагьияб хIикмат букIараб Аварагас ﷺ Макка рехун тезе ккеялъулъ?   Маккаялдаса Мадинаялде Аварагас ﷺ гьижра гьабиялъул хIикматаздасан ккола бусурбабазе дин загьир гьабизе цо шагьаралда яги улкаялда толеб гьечIони, гьезги дин цIунизе гIоло, ватIаналдаса цоги бакIалде гьижра гьабизе...


Дагъистаналъул ГIалимзабазул совет

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана ГӀалимзабазул советалъул президиумалъул данделъи. Гьелда гӀахьаллъана ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагӀилов ва республикаялъул округазда ругел муфтияталъул вакилзаби. Данделъи рагьана ГӀалим-забазул советалъул председателасул ишал тIуралев КъахIиса...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....