Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

Итни къоялъ Аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал кIвар бугел лъугьа-бахъиназул бицани бокьилаан.

 

– РабигIул авалалъул анцIила кIиабилеб итниялъ гьавуна МухIаммад ﷺ. Гьеб къо ккола гьанжесеб тарихалъул 571 соналъул 24 апрель.

– Гьижрияб тарихалъул анцIила лъабабилеб соналда, рамазан моцIалъул 17 итни къоялъ ХIираъ нохъода Аварагасде ﷺ рещтIана Аллагьасул калам ва гьеб ккола 610 соналъул июль моцI.

– РабигIул авал моцIалъул 12 итни къоялъ Аварагас ﷺ гьижра гьабуна Маккаялдаса Мадинаялде. Гьеб ккола 622 соналъул 27 июнь. Гьеб мехалда Аварагасул ﷺ букIана 53 сон.

– Гьижрияб тарихалъул 11-абилеб соналъул рабигIул авалалъул 12 итни къоялъ Аварагас ﷺ гьаб дунял тана. Гьеб ккола 633 соналъул микьабилеб июнь. Гьеб мехалда Аварагасул ﷺ гIумруялъул букIана 63 сонги лъабго къоги. (Муслим)

 

Исламалде ахIи цохIо Аварагасда ﷺ къокълъун букIанищ?

– Исламалде ахIи цохIо Аварагас гьабун течIого, цогидазги гьабизе кколеб жо букIиналъе хIужалъун ккола ГIумар ибн ХатIабидалъун ислам цIунеян, щула гьабеян абун Аварагас ﷺ дугIа гьаби. Жеги хIужалъун босизе бегьула Абу-зар аль-Гъифари абурав асхIабас «Ла илагьа илла Ллагь» абураб калимаялдалъун тIатун исламалде ахIизе байбихьи, Аварагас ﷺ исламалде халкъ ахIизе бакI-бакIалде асхIабзаби ритIи, Авараг ﷺ хун хадуб, киса-кирего ун асхIабзабаз ислам тIибитIизаби. Аллагь разилъаяв МусгIабица Мадинаялъул агьлу исламалде ахIиги, Мадинаялда ислам тIибитIиги. Гьединлъидал щивав бусурбанчияс, ресалда рекъон, ахIизе ккола гIадамал исламалде.

 

Аварагасул ﷺ тIабигIат кинаб букIараб?

– Свалат-салам лъеяв Аварагас ﷺ халкъ битIараб нухде ахIулаан берцинал вагIзабаздалъун ва гьуинал рагIабаздалъун, гьайбатаб мисалалдалъун. Гьес капурал гIадамазецин нагIана кьолароан, жив Аллагьас рахIматлъун витIарав вугилан абулаан. Гьес ﷺ жиндиего квешлъи гьабурал гIадамаздаса рецIелги босулароан ва абулаан: «Я дир Аллагь, Дуца гьел битIараб нухда тIоритIе, гьезда лъалеб гьечIо», - ян. Щивасдехун берцинаб тIабигIат хIалтIизабиялъул кутакалъ, щивасда ракIалде кколаан жиндаса хирияв чи гьесие ватиларин абун.

– АсхIабзабаз хIалалаб махсаро гьабуни, гьев хьимулаан, жинцагоги гьоркьо-гьоркьоб махсаро гьабулаан, амма хIакъаб гурони бицунароан.

– Рихараб, бокьулареб жоги бадибе абулароан, берцинго, хIеренго насихIат гьабулаан.

– АсхIабзабазе берцинал цIарал кьолаан ва гьезул ракIал рохизарулаан.

– Гьев вукIана бищун гIадамазда гурхIулев, бищун гьезие мунпагIат ц – IикIкIарав.

Цо чияс квешаб жо гьабунин рагIидал, гьеб гьабурав чиясул цIарги абичIого, абулаан цо-цо чагIаз гьадинал пишаби щайдай гьарулелилан, гьедин квешлъиялдаса рикIкIалъизе гьелги кантIизарулаго.

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Телефоназул унти

Жиндир хIакъалъулъ гIемер бицунеб унти ккола телефоназда нилъ рараллъун рукIин.   Нилъер лъималги цIакъго унтун руго гьеб унтиялъ. Гьединаб унти букIин загьирлъула: Смартфоналдаса ри-кӀкӀад ругеб мехалда яги гьеб кIочон хутIани ургъалабазулъе ккей. Телефоналде гIемер халгьаби. Цо-цояз...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


ТалихIаллъун рукIине ккани…

Исламалъ нилъеда малъула ТIадегIанав Аллагьас кьураб, кигIан гьитӀинабги нигIматалъухъ шукру гьабизе. Нилъедайин абуни, Аллагьас Жиндир рахIмуялдалъун кьураб нигIмат, нигIматлъунцин бихьулеб гьечӀо. Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца шукру гьабуни, Дица нужее цIикIкIинабила,...


РухӀияб централда мажлис

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афанди ва муфтиясул гӀакълучи ГIайна ХIамзатова гӀахьаллъана ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб РухӀияб централда Щулани росдал гӀадамаз гӀуцӀараб шукруялъул мажлисалда. Гьеб тадбир гIуцIун букIана МухӀаммад аварагасул ﷺ цIаралда бугеб мажгиталъуб чIабар...


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...