Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

Итни къоялъ Аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал кIвар бугел лъугьа-бахъиназул бицани бокьилаан.

 

– РабигIул авалалъул анцIила кIиабилеб итниялъ гьавуна МухIаммад ﷺ. Гьеб къо ккола гьанжесеб тарихалъул 571 соналъул 24 апрель.

– Гьижрияб тарихалъул анцIила лъабабилеб соналда, рамазан моцIалъул 17 итни къоялъ ХIираъ нохъода Аварагасде ﷺ рещтIана Аллагьасул калам ва гьеб ккола 610 соналъул июль моцI.

– РабигIул авал моцIалъул 12 итни къоялъ Аварагас ﷺ гьижра гьабуна Маккаялдаса Мадинаялде. Гьеб ккола 622 соналъул 27 июнь. Гьеб мехалда Аварагасул ﷺ букIана 53 сон.

– Гьижрияб тарихалъул 11-абилеб соналъул рабигIул авалалъул 12 итни къоялъ Аварагас ﷺ гьаб дунял тана. Гьеб ккола 633 соналъул микьабилеб июнь. Гьеб мехалда Аварагасул ﷺ гIумруялъул букIана 63 сонги лъабго къоги. (Муслим)

 

Исламалде ахIи цохIо Аварагасда ﷺ къокълъун букIанищ?

– Исламалде ахIи цохIо Аварагас гьабун течIого, цогидазги гьабизе кколеб жо букIиналъе хIужалъун ккола ГIумар ибн ХатIабидалъун ислам цIунеян, щула гьабеян абун Аварагас ﷺ дугIа гьаби. Жеги хIужалъун босизе бегьула Абу-зар аль-Гъифари абурав асхIабас «Ла илагьа илла Ллагь» абураб калимаялдалъун тIатун исламалде ахIизе байбихьи, Аварагас ﷺ исламалде халкъ ахIизе бакI-бакIалде асхIабзаби ритIи, Авараг ﷺ хун хадуб, киса-кирего ун асхIабзабаз ислам тIибитIизаби. Аллагь разилъаяв МусгIабица Мадинаялъул агьлу исламалде ахIиги, Мадинаялда ислам тIибитIиги. Гьединлъидал щивав бусурбанчияс, ресалда рекъон, ахIизе ккола гIадамал исламалде.

 

Аварагасул ﷺ тIабигIат кинаб букIараб?

– Свалат-салам лъеяв Аварагас ﷺ халкъ битIараб нухде ахIулаан берцинал вагIзабаздалъун ва гьуинал рагIабаздалъун, гьайбатаб мисалалдалъун. Гьес капурал гIадамазецин нагIана кьолароан, жив Аллагьас рахIматлъун витIарав вугилан абулаан. Гьес ﷺ жиндиего квешлъи гьабурал гIадамаздаса рецIелги босулароан ва абулаан: «Я дир Аллагь, Дуца гьел битIараб нухда тIоритIе, гьезда лъалеб гьечIо», - ян. Щивасдехун берцинаб тIабигIат хIалтIизабиялъул кутакалъ, щивасда ракIалде кколаан жиндаса хирияв чи гьесие ватиларин абун.

– АсхIабзабаз хIалалаб махсаро гьабуни, гьев хьимулаан, жинцагоги гьоркьо-гьоркьоб махсаро гьабулаан, амма хIакъаб гурони бицунароан.

– Рихараб, бокьулареб жоги бадибе абулароан, берцинго, хIеренго насихIат гьабулаан.

– АсхIабзабазе берцинал цIарал кьолаан ва гьезул ракIал рохизарулаан.

– Гьев вукIана бищун гIадамазда гурхIулев, бищун гьезие мунпагIат ц – IикIкIарав.

Цо чияс квешаб жо гьабунин рагIидал, гьеб гьабурав чиясул цIарги абичIого, абулаан цо-цо чагIаз гьадинал пишаби щайдай гьарулелилан, гьедин квешлъиялдаса рикIкIалъизе гьелги кантIизарулаго.

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...


Тебетараб хоно

Инсанасул гӀумруялъе хӀажа-табщинаб бижарав, нилъеда рикӀкӀун хIалкIоларел гӀемерал нигӀматал нилъее кьурав, гӀаламалъулго БетӀергьан Аллагьасе ﷻ буго рецц. Гьединал нигIматазул цояб ккола гӀанкӀодул хоно - гӀадатияб ва хӀалтӀизабизе рес бугеб, сахлъиялъе гӀемераб пайда кьолеб...


Тавбуялде рачIун лъикI

Нижеда тIаса лъугьа, тIадегIанав БетIергьан, ТIабигIиял балагьал рикIкIад гьаре, я Аллагь. Ниж, щибниги лъаларел, лъавукъал муъминзаби, Лълъел балагьал тIаде щун, тIерхьинаруге, Аллагь.   Жакъа Дагъистаналде бачIараб къварилъиялъ, БичIчIана киназдаго дур хIалкIолъи, БетIергьан. Хинаб...


Камилаб какил баракат

Хириял бусурбаби! ГIемеразул букIуна гIарз, магIишат данде билълъунарого бугин абун. Гьелги гIемерисел какго баларел ратула, балеб бугониги, щибго гьелъул кIвар гьечIел. ХIатта как базе заман гIоларин абулелцин ратула. Аллагьас ризкъи киназего кьола, амма кантIе, как-кIалги тун,...


Мордовиялъул муфти ва волонтерал

Лъим кIанцIиялдалъун къварилъи ккаразе кумекалъе Дагъистаналде вачIун вукIана Мордовиялъул муфти Раил Асаинов ва нусгогIанасев волонтер. ДРялъул муфти, шайих АхIмад-афандихъеги щвана Мордовиялъул муфти. Гьениб АхIмад-афандица баркала загьир гьабуна гьесие ва гьесда цадахъ рачIаразе...