Аслияб гьумералде

МутIигIлъулареб варани

МутIигIлъулареб варани

МутIигIлъулареб варани

Маликил вас Анасидасан бицана: «Ансариязул цо хъизамалъул букIана лъим баччиялъе хIалтIизабулеб варани ва цо заманалдасан гьеб мутIигIлъулареблъун лъугьана, жинда тIад чи рекIине толароан, къайи лъезе чIолароан, гIадамазде багъулаан.

 

Вараниялъул бетIергьабаз Аварагасухъе ﷺ щведал гIарз бахъана варани мутIигIлъулеб гьечIилан ва хур-гъветI, лъим гьечIого, бакъвалеб бугилан. Аварагас ﷺ жиндаго аскIор рукIарал асхIабзаби цадахъ рачана ва ана варани бугеб чалиялъухъе. Гьенире щведал, ТIагьа ﷺ чалиниве лъугьана, гьениб, бокIнидеги буссун, вараниги букIана. Халкъалъул Хирияв ﷺ вараниялде тIаде лъугьиндал гIадамаз гьесде абуна: «Я Бичасул Расул! Гьеб гьагаб гьой гIадин лъугьун буго, гьелъ дуе зарал гьабизе гурин!» - абун. Аварагас ﷺ жаваб гьабуна гьелъ жиндие зарал гьабизе гьечIилан. Гьеб мехалъ варани Аварагасул ﷺ рахъалде балагьана, гьев вихьигун гьеб гьесде данде бачIана ва, гьесда цебеги чIун, сужда гьабуна. Халкъалъул Хирияс ﷺ гьелъул надалда тIад квер лъуна, гьелдаса нахъе варани цебе кидаго букIинчIеб хIалалъ гIодобе биччараблъун лъугьана ва кинабго хIалтIи гьабизе байбихьана. Гьеб мехалъ асхIабзабаз абуна: «Я Бичасул Авараг! Гьаб гIакълу гьечIеб хIайваналъ дуе сужда гьабуна, ниж гьелдасаги мустахIикъал руго дуе сужда гьабизе!» - ян. Аварагас ﷺ гьезие жаваб гьабуна: «Инсанас инсанасе сужда гьабизе бегьуларо, бегьулебани дица амру гьабилаан чIужуялда росасе сужда гьабейилан – гьедигIан кIудияб хIакъ букIиналъе гIоло гьесул. Дир нафс кодоб бугев АллагьасхIаги, росасул тIоноцIалдаса хIатIазде щвезегIан тIубараб черхалдаса баккулеб нажасаб рецIцI бугони, гьеб чIужуялъ чIикIаниги, гьелъ гьесул хIакъ тIубан бахъунаро», - ян (АхIмад ва Насаи).

 

Вараниялъул зигара

ЖагIфарил вас ГIабдулла-гьидасан бицана: «Цо къоялъ Аварагас ﷺ дун жиндаго цадахъ вараниялда рекIинавуна ва ниж цадахъ унаго гьес дида бицана цо балъгояб хабар, дица гьеб абадиялъ лъиениги бицинаро.

ХIажат тIубалелъул гьесие бокьулаан гьелъие хIадурараб бакIалда яги гъутIбузда гьоркьоб гьеб биххизе. Гьеб мурадалъ гьев ансариясул сверун къед бараб чолониве лъугьиндал, гьесде данде бачIана варани ва зигардиялъул гьаркьал гьаруна. Гьелъул бадиса чвахулеб букIана магIу. Аварагас ﷺ гьелъул мугъ ва гIундузда нахъбакI лъулъана, гьебги гIодобе биччана.

Аварагас ﷺ гьеб вараниялъул хважаин цIехедал, ансариязул гIолохъанчи вачIана ва абуна гьеб жиндир бугилан. Аварагас ﷺ гьесда абуна: «Мун хIинкъуларищ Аллагьасдаса, гьаб вараниялъул хважаинлъун мун гьавурав!? Гьаб диде зигардана дуца жиб бакъизабулеб ва гIемер хIалтIизабулеб бугилан», - абун (Ибну Мажагь Муслим).

 

ГIали МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ННТялъ бергьенлъи босана

МахӀачхъалаялда тIобитIана «Журналистазул вацлъиялъулаб кубок» абураб цIаралда гъоркь мини-футбол хIаялъул рахъалъ турнир. Байбихьуда ННТ команда, ГТРК «Дагестан» командаялдасаги бергьун, борчIана плей-оффалде ва гьенибги медиакомандаялдаса 5:2 хӀисабгун бергьана. Финалалда гьел дандчIвана...


Алмахъалда - мажлис

Казбек районалъул Алмахъ росулъ тIобитIана цолъиялде ва умумул ракIалде щвезариялде халкъ ахIараб мажлис. Гьениб бицана Дагъистаналъул тарихалда алмахъаз лъураб бутIаялъул, Кавказалъул рагъул заманалда алмахъаз бихьизабураб бахIарчилъялъул ва гьел кидаго Шамил имамасда цадахъ рукIиналъул...


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...


Нужее баяналъе

  Аллагьас ﷻ тIоцеве витIарав расул щив? – НухI авараг. Гьев вугев заманалда щиб ккараб дунялалъе? – Дунял гъанкъана. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...