Аслияб гьумералде

МутIигIлъулареб варани

МутIигIлъулареб варани

МутIигIлъулареб варани

Маликил вас Анасидасан бицана: «Ансариязул цо хъизамалъул букIана лъим баччиялъе хIалтIизабулеб варани ва цо заманалдасан гьеб мутIигIлъулареблъун лъугьана, жинда тIад чи рекIине толароан, къайи лъезе чIолароан, гIадамазде багъулаан.

 

Вараниялъул бетIергьабаз Аварагасухъе ﷺ щведал гIарз бахъана варани мутIигIлъулеб гьечIилан ва хур-гъветI, лъим гьечIого, бакъвалеб бугилан. Аварагас ﷺ жиндаго аскIор рукIарал асхIабзаби цадахъ рачана ва ана варани бугеб чалиялъухъе. Гьенире щведал, ТIагьа ﷺ чалиниве лъугьана, гьениб, бокIнидеги буссун, вараниги букIана. Халкъалъул Хирияв ﷺ вараниялде тIаде лъугьиндал гIадамаз гьесде абуна: «Я Бичасул Расул! Гьеб гьагаб гьой гIадин лъугьун буго, гьелъ дуе зарал гьабизе гурин!» - абун. Аварагас ﷺ жаваб гьабуна гьелъ жиндие зарал гьабизе гьечIилан. Гьеб мехалъ варани Аварагасул ﷺ рахъалде балагьана, гьев вихьигун гьеб гьесде данде бачIана ва, гьесда цебеги чIун, сужда гьабуна. Халкъалъул Хирияс ﷺ гьелъул надалда тIад квер лъуна, гьелдаса нахъе варани цебе кидаго букIинчIеб хIалалъ гIодобе биччараблъун лъугьана ва кинабго хIалтIи гьабизе байбихьана. Гьеб мехалъ асхIабзабаз абуна: «Я Бичасул Авараг! Гьаб гIакълу гьечIеб хIайваналъ дуе сужда гьабуна, ниж гьелдасаги мустахIикъал руго дуе сужда гьабизе!» - ян. Аварагас ﷺ гьезие жаваб гьабуна: «Инсанас инсанасе сужда гьабизе бегьуларо, бегьулебани дица амру гьабилаан чIужуялда росасе сужда гьабейилан – гьедигIан кIудияб хIакъ букIиналъе гIоло гьесул. Дир нафс кодоб бугев АллагьасхIаги, росасул тIоноцIалдаса хIатIазде щвезегIан тIубараб черхалдаса баккулеб нажасаб рецIцI бугони, гьеб чIужуялъ чIикIаниги, гьелъ гьесул хIакъ тIубан бахъунаро», - ян (АхIмад ва Насаи).

 

Вараниялъул зигара

ЖагIфарил вас ГIабдулла-гьидасан бицана: «Цо къоялъ Аварагас ﷺ дун жиндаго цадахъ вараниялда рекIинавуна ва ниж цадахъ унаго гьес дида бицана цо балъгояб хабар, дица гьеб абадиялъ лъиениги бицинаро.

ХIажат тIубалелъул гьесие бокьулаан гьелъие хIадурараб бакIалда яги гъутIбузда гьоркьоб гьеб биххизе. Гьеб мурадалъ гьев ансариясул сверун къед бараб чолониве лъугьиндал, гьесде данде бачIана варани ва зигардиялъул гьаркьал гьаруна. Гьелъул бадиса чвахулеб букIана магIу. Аварагас ﷺ гьелъул мугъ ва гIундузда нахъбакI лъулъана, гьебги гIодобе биччана.

Аварагас ﷺ гьеб вараниялъул хважаин цIехедал, ансариязул гIолохъанчи вачIана ва абуна гьеб жиндир бугилан. Аварагас ﷺ гьесда абуна: «Мун хIинкъуларищ Аллагьасдаса, гьаб вараниялъул хважаинлъун мун гьавурав!? Гьаб диде зигардана дуца жиб бакъизабулеб ва гIемер хIалтIизабулеб бугилан», - абун (Ибну Мажагь Муслим).

 

ГIали МухIаммадов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


«Щибаб рокъобе нигIматал»

Гьединаб ахIиялда гъоркь, «Инсан» фондалъул Болъихъ районалда ругел волонтёразул централъ, тIобитIана акция. Акция тIобитIулебгIан заманалда жаниб «Инсан» фондалъул приложениялдасан лъазабун букIана 180 000 гъурущ бакIарулеб бугилан абун. Къокъабго заманалда жаниб гьеб бакIарана ва 300 килограмм...


Ахиралда рещтIраб аят

ХIираалъул нохъода халваталдаги чIун, Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабулев вукIана Авараг ﷺ. Заманалдасан нохъо гвангъун бачIуна ва ЖабрагӀил малаик вачIуна Аваргасухъе ﷺ вахIюги босун. Гьеб букIана Къуръаналъул тIоцебесеб аят, «ЦӀале» абураб.     Гьедин байбихьана 23 соналъ Къуръан рещтIине. Гьеб...


Муфтияталда хIасилал гьаруна

ДРялъул муфтиясул заместитель Насрулла Абубакаровасул нухмалъиялда гъоркь тIобитIараб данделъиялда гIахьаллъи гьабуна Къуръан рекIехъе лъазабиялъул централъул мугIалимзабаз. Гьениб бицана гъоркьиса гьабураб хIалтIул, ккарал хIасилазул хIакъалъулъ ва тIадчIей гьабуна исана церелъурал масъалаби...


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...


Муфти дандчIвана хIафизгун

ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди дандчӀвана, хирияб рамазан моцӀалъ таравихӀалъул каказда гӀахьаллъизе республикаялде вачӀун вукIарав машгьурав хӀафиз Сиратуллагь Рауповгун. Гьез бицана хирияб Къуръан малъиялъул, рекӀехъе лъазабиялъул къагIидабазул хIакъалъулъ.