Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цо-цо вакъигIатал

Аварагасул ﷺ цо-цо вакъигIатал

Аварагасул ﷺ цо-цо вакъигIатал

Мурратил вас ЯгIлаца бицана: «Дида Аварагасдасан ﷺ лъабго мугIжизат бихьана: ниж гьесда цадахъ цо сапаралъ унеб мехалъ, ниж цо борхатаб, берцинаб вараниялда аскIосан унел рукIана.

 

Циндаго гьелда Авараг ﷺ вихьидал, гьеб данде бачIана ва гьесда цебе гIодоб бегана. Халкъалъул Хирияв ﷺ гьелда аскIов лъалхъана ва гьелъул хважаин цIехезе лъугьана. Хважаин тIаде щведал, Бичасул Аварагас ﷺ гьесда абуна: «Гьаб варани жиндие биче», – йилан. Гьев чияс абуна: «Дица гьаб гьадинго кьела!» – ян. Аварагас ﷺ абуна: «Гьадинго къваригIун гьечIо, дуца гьеб дие биче», – йилан. Вараниялъул хважаинас цин: «Нижеца гьадинго кьела гьеб», – илан абуна ва хадуб тIаде жубана: «Гьеб цо хъизамалъул варани буго, гьеб гурони гьезул магIишатги гьечIо», - ян. Халкъалъул Хирияс ﷺ абуна: «Гьалъ диде гIарз гьабуна жиб гIемер хIалтIизе тIамулин ва дагьаб кваназабулин – нуж гьелдехун лъикI рукIа», - ян.

Гьенисан рахъун ниж церехун унел рукIаго, цо бакIалда рахIат босизе чIана Бичасул Авараг ﷺ ва гьенив кьижана. Цо заманаялъ жиндирго кьалбаз ракьги бихъизабулаго цо гъветI бачIана ва, халкъалъул тIаса вищарасде тIадеги къулун, букIараб бакIалде ана. Бичасул Авараг ﷺ макьидаса ворчIун хадуб дица гьесда бицана дидаго бихьараб гIажаибаб жо. Аварагас ﷺ дида абуна: «Гьеб гъветIалъ Аллагьасдаса ﷻ изну тIалаб гьабун букIана дие салам кьезе ва Аллагьас ﷻ гьелъие гьединаб изнуги кьуна», - ян.

Гьениса унаго цо лъим бугеб бакIалде щведал Аварагасде ﷺ данде ячIана, жундуца ккурав жиндирго васги вачун, цо гIадан. Бичасул Аварагас ﷺ гьев васасул мегIер ккуна ва абуна: «Ле Аллагьасул тушман! КъватIибе бахъа, дун вуго МухIаммад – Аллагьасул Расул», – илан.

Гьенисаги рахъун ниж нижерго нухда къокъана. Гьеб сапаралдаса тIадруссунаго ниж гьебго бакIалде щведал, нижеда дандчIвана дов васасул эбел, Аварагасе ﷺ рахьги босун, чанго кьарияб гIиги бачун ячIуней. Халкъалъул Хирияс ﷺ амру гьабуна гIиял гьей гIаданалъухъе тIадруссинареян ва рахь жиндирго асхIабзабазе кьуна. Аварагас ﷺ гьелда гьикъана васасул хIал щиб бугилан. Гьелъ жаваб гьабуна гьадин: «ХIакъаб динги босун мун витIарав АллагьасхIаги, духъе вачун хадуб, рахIат хвезабулеб щибниги жо нижер васасе ккечIо», - ян. (ТIабарани).

 

Адаб цIунулеб хIама

ГIаишатидасан бицана: «Аварагасул ﷺ агьлуялъул букIана гIалхул хIама. Бичасул Расул рокъов гьечIеб мехалъ гьеб цIакъ басандулаан, азбаралъуб цебе-нахъе бекердулаан, гIодобего биччалароан. Халкъалъул Хирияв ﷺ рокъове щвараблъи лъан хадуб, гьеб гIодобе биччалаан ва сихIтун чIолаан, Аварагасул ﷺ рахIат киданиги хвезабулароан», - ин (АхIмад).

 

 

ГIали МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


ГIажаибаб мугIжизат

Къуръан ккола жибго бищун кIудияб мугIжизат. Ва щибаб нухалъ гьеб лъазабидал гIажаиблъизеги гьарула. Гьелда жаниб географиялъулги хIикматал руго.   Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُون   МагIна:...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


ГIадамал данде гьарулеб ифтар

Щибаб хамиз къоялъ мажгиталъур данделъула гIадамал кIал биччазе. Анкьида жаниб тIоритIулел ифтарал гIуцIула «Инсан» фондалъ, гьелъие кумек гьабула волонтераз.   Нижеца гара-чIвари гьабуна «Инсан» фондалъул вакил Мурадилгун ва цIехана гьелъулги волонтеразул...


Египеталде сапар

Египеталде сапаралъ араб Дагъистаналдаса делегация дандчӀвана Вакъфазул рахъалъ министр Усама ал-Азгьаригун. Дагъистаналъул делегациялда гъорлъ рукӀана: ДРялъул диниял суалазул ва миллияб политикаялъул министрасул заместитель ТӀагьир Сутаев, министрасул кумекчи ГӀабдулбасир Абакаров, ДРялъул...