Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цо-цо вакъигIатал

Аварагасул ﷺ цо-цо вакъигIатал

Аварагасул ﷺ цо-цо вакъигIатал

Мурратил вас ЯгIлаца бицана: «Дида Аварагасдасан ﷺ лъабго мугIжизат бихьана: ниж гьесда цадахъ цо сапаралъ унеб мехалъ, ниж цо борхатаб, берцинаб вараниялда аскIосан унел рукIана.

 

Циндаго гьелда Авараг ﷺ вихьидал, гьеб данде бачIана ва гьесда цебе гIодоб бегана. Халкъалъул Хирияв ﷺ гьелда аскIов лъалхъана ва гьелъул хважаин цIехезе лъугьана. Хважаин тIаде щведал, Бичасул Аварагас ﷺ гьесда абуна: «Гьаб варани жиндие биче», – йилан. Гьев чияс абуна: «Дица гьаб гьадинго кьела!» – ян. Аварагас ﷺ абуна: «Гьадинго къваригIун гьечIо, дуца гьеб дие биче», – йилан. Вараниялъул хважаинас цин: «Нижеца гьадинго кьела гьеб», – илан абуна ва хадуб тIаде жубана: «Гьеб цо хъизамалъул варани буго, гьеб гурони гьезул магIишатги гьечIо», - ян. Халкъалъул Хирияс ﷺ абуна: «Гьалъ диде гIарз гьабуна жиб гIемер хIалтIизе тIамулин ва дагьаб кваназабулин – нуж гьелдехун лъикI рукIа», - ян.

Гьенисан рахъун ниж церехун унел рукIаго, цо бакIалда рахIат босизе чIана Бичасул Авараг ﷺ ва гьенив кьижана. Цо заманаялъ жиндирго кьалбаз ракьги бихъизабулаго цо гъветI бачIана ва, халкъалъул тIаса вищарасде тIадеги къулун, букIараб бакIалде ана. Бичасул Авараг ﷺ макьидаса ворчIун хадуб дица гьесда бицана дидаго бихьараб гIажаибаб жо. Аварагас ﷺ дида абуна: «Гьеб гъветIалъ Аллагьасдаса ﷻ изну тIалаб гьабун букIана дие салам кьезе ва Аллагьас ﷻ гьелъие гьединаб изнуги кьуна», - ян.

Гьениса унаго цо лъим бугеб бакIалде щведал Аварагасде ﷺ данде ячIана, жундуца ккурав жиндирго васги вачун, цо гIадан. Бичасул Аварагас ﷺ гьев васасул мегIер ккуна ва абуна: «Ле Аллагьасул тушман! КъватIибе бахъа, дун вуго МухIаммад – Аллагьасул Расул», – илан.

Гьенисаги рахъун ниж нижерго нухда къокъана. Гьеб сапаралдаса тIадруссунаго ниж гьебго бакIалде щведал, нижеда дандчIвана дов васасул эбел, Аварагасе ﷺ рахьги босун, чанго кьарияб гIиги бачун ячIуней. Халкъалъул Хирияс ﷺ амру гьабуна гIиял гьей гIаданалъухъе тIадруссинареян ва рахь жиндирго асхIабзабазе кьуна. Аварагас ﷺ гьелда гьикъана васасул хIал щиб бугилан. Гьелъ жаваб гьабуна гьадин: «ХIакъаб динги босун мун витIарав АллагьасхIаги, духъе вачун хадуб, рахIат хвезабулеб щибниги жо нижер васасе ккечIо», - ян. (ТIабарани).

 

Адаб цIунулеб хIама

ГIаишатидасан бицана: «Аварагасул ﷺ агьлуялъул букIана гIалхул хIама. Бичасул Расул рокъов гьечIеб мехалъ гьеб цIакъ басандулаан, азбаралъуб цебе-нахъе бекердулаан, гIодобего биччалароан. Халкъалъул Хирияв ﷺ рокъове щвараблъи лъан хадуб, гьеб гIодобе биччалаан ва сихIтун чIолаан, Аварагасул ﷺ рахIат киданиги хвезабулароан», - ин (АхIмад).

 

 

ГIали МухIаммадов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Ансаразул сайид

СагIд ибну ГIубада Ансари вукIана хазражазул къавмалъул бетIергьан. Аварагасе ﷺ байгIат гьабурал руччабазда гьоркьой йикIана гьесул эбел ГIамрат бинт МасгIудги. Гьей хвана Мадинаялда, Аварагас ﷺ гьижра гьабун хадуб щуабилеб соналъ.   Жагьилияб заманалда СагIд ибну ГIубада вукIана лъикIав...


Аллагьасе ﷻ рокьуларел

Исрап гьаби какун буго кинабго жоялъулъ. Гьелде кIвар кьезе ккола бусурманчияс. Щайгурелъул, жакъа исрап гьабулеб буго кваналеб кванилъ, гьекъолеб жоялъулъ. Кваналев чиясул столалда тIад букIуна чанго батIияб нигIмат. РетIунеб ратIлилъ гьабулеб исрапалъул пикру гьабе. Щивасул батула чанго соналъ...


ЦIияб мина

ЦӀияб-ЦIиликь росулъа МухIаммадовазул хъизамалъе щвана цӀияб мина. Ихдал лъим кIанцIун хадуб гьеб хъизам хутIун букIана рукъги гьечӀого. Цогидазего гIадин «Инсан» фондалъ тIаде босана гьезие мина баялъул и шва къокъабго заманалда жаниб рагIалде бахъинеги гьабуна. Гьединаб иш...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...


Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

МухӀаммад авараг ﷺ ккола ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ тӀаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьесул тIокIлъиялъе гӀоло ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ рухӀал рижараб къоялъ, цогидал аварагзабазеги щвана авараглъиялъул бутӀа ва гьел лъугьана инсанияталда гьоркьоса тӀаса рищараллъун.   МухIаммад...