Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цо-цо вакъигIатал

Аварагасул ﷺ цо-цо вакъигIатал

Аварагасул ﷺ цо-цо вакъигIатал

Мурратил вас ЯгIлаца бицана: «Дида Аварагасдасан лъабго мугIжизат бихьана: ниж гьесда цадахъ цо сапаралъ унеб мехалъ, ниж цо борхатаб, берцинаб вараниялда аскIосан унел рукIана.

 

Циндаго гьелда Авараг ﷺ вихьидал, гьеб данде бачIана ва гьесда цебе гIодоб бегана. Халкъалъул Хирияв ﷺ гьелда аскIов лъалхъана ва гьелъул хважаин цIехезе лъугьана. Хважаин тIаде щведал, Бичасул Аварагас ﷺ гьесда абуна: «Гьаб варани жиндие биче», – йилан. Гьев чияс абуна: «Дица гьаб гьадинго кьела!» – ян. Аварагас ﷺ абуна: «Гьадинго къваригIун гьечIо, дуца гьеб дие биче», – йилан. Вараниялъул хважаинас цин: «Нижеца гьадинго кьела гьеб», – илан абуна ва хадуб тIаде жубана: «Гьеб цо хъизамалъул варани буго, гьеб гурони гьезул магIишатги гьечIо», - ян. Халкъалъул Хирияс ﷺ абуна: «Гьалъ диде гIарз гьабуна жиб гIемер хIалтIизе тIамулин ва дагьаб кваназабулин – нуж гьелдехун лъикI рукIа», - ян.

Гьенисан рахъун ниж церехун унел рукIаго, цо бакIалда рахIат босизе чIана Бичасул Авараг ﷺ ва гьенив кьижана. Цо заманаялъ жиндирго кьалбаз ракьги бихъизабулаго цо гъветI бачIана ва, халкъалъул тIаса вищарасде тIадеги къулун, букIараб бакIалде ана. Бичасул Авараг ﷺ макьидаса ворчIун хадуб дица гьесда бицана дидаго бихьараб гIажаибаб жо. Аварагас ﷺ дида абуна: «Гьеб гъветIалъ Аллагьасдаса ﷻ изну тIалаб гьабун букIана дие салам кьезе ва Аллагьас ﷻ гьелъие гьединаб изнуги кьуна», - ян.

Гьениса унаго цо лъим бугеб бакIалде щведал Аварагасде ﷺ данде ячIана, жундуца ккурав жиндирго васги вачун, цо гIадан. Бичасул Аварагас ﷺ гьев васасул мегIер ккуна ва абуна: «Ле Аллагьасул тушман! КъватIибе бахъа, дун вуго МухIаммад – Аллагьасул Расул», – илан.

Гьенисаги рахъун ниж нижерго нухда къокъана. Гьеб сапаралдаса тIадруссунаго ниж гьебго бакIалде щведал, нижеда дандчIвана дов васасул эбел, Аварагасе ﷺ рахьги босун, чанго кьарияб гIиги бачун ячIуней. Халкъалъул Хирияс ﷺ амру гьабуна гIиял гьей гIаданалъухъе тIадруссинареян ва рахь жиндирго асхIабзабазе кьуна. Аварагас ﷺ гьелда гьикъана васасул хIал щиб бугилан. Гьелъ жаваб гьабуна гьадин: «ХIакъаб динги босун мун витIарав АллагьасхIаги, духъе вачун хадуб, рахIат хвезабулеб щибниги жо нижер васасе ккечIо», - ян. (ТIабарани).

 

Адаб цIунулеб хIама

ГIаишатидасан бицана: «Аварагасул ﷺ агьлуялъул букIана гIалхул хIама. Бичасул Расул рокъов гьечIеб мехалъ гьеб цIакъ басандулаан, азбаралъуб цебе-нахъе бекердулаан, гIодобего биччалароан. Халкъалъул Хирияв ﷺ рокъове щвараблъи лъан хадуб, гьеб гIодобе биччалаан ва сихIтун чIолаан, Аварагасул ﷺ рахIат киданиги хвезабулароан», - ин (АхIмад).

 

 

ГIали МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...


ГIибадатлъун жиб кколеб

ДугIа ккола инсанасдаги Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб рухIияб кьо. Кьоялда тIасан цогидаб рахъалде щвезе кIолебгIадин, гьанибги Аллагьасде ﷻ ахIи базе ва Гьесде гIагарлъизе кIола.   Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ДугӀа ккола гӀибадаталъул нах», - ян (ат-Тирмизи). ДугӀаялъул...


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...