Аслияб гьумералде

Лъазе тIадаб

Лъазе тIадаб

Лъазе тIадаб

Инсул рахъалдасан Аварагасул ﷺ умумул ккола: ГIабду-ллагь, ГIабдулмутIалиб, Гьашим, ГIабдуманаф, Къусайю, Килаб, Муррат, КагIбу, Луайу, Гъалиб, Фигьру, Малик, Назар, Кинанат, Хузаймат, Мудрикат, Ильяс, Музар, Низар, МугIад, ГIаднан.

 

Эбелалъул рахъалдасан: МухIам-мад ккола Аминатил вас, Аминатги ккола Вагьбил яс, Вагьбу ккола ГIабдулманафил ва гьевги Зугьратил, гьевги Килабил вас. Гьев Килабилъ хирияв Аварагасул ﷺ эбелалъулги инсулги насаб жубала.

Гьаб ккола тарихалъул гIалимзабиги насаб лъалел гIалимзабиги тIадрекъараб Аварагасул ﷺ умумузул тартиб. Гьаниса тIадехун рехсараб насабалда сверухъ хилаф буго. Амма киналго тIадрекъараб жо ккола МухIаммад аварагасул насаб Ибрагьим аварагасул вас ИсмагIил аварагасда хурхараб букIиналда.

Гьесул ﷺ умумул рукIана тавхIидалда. Гьесул умумул рукIана жидер заманалъул бищун къимат-къадру бугел, заманалда рекъон шаргIияб магьари лъун гурого жал данделъичIел, зина гьаби гIадал квешал пишабаздаса цIунарал.

Хириясул ﷺ хIадисалда буго: «Дун загьирлъана никахIалдалъун, дун загьирлъичIо зинаялдалъун, Адамидаса байбихьараб дир эбел-инсудаса дунго загьирлъизегIан магьариги лъолаго загьирлъана дун», - абун (ТIабрани).

  1. ГIабдуллагь - къурайшиязда гьоркьов бищун берцинав чиги бищун инсуе вокьулев васги вукIана.
  2. ГIабдулмутIалиб вукIана цо жо ккани къурайшиял жиндихъе кIанцIулев, гьезда гьоркьов къимат-къадру бугев, мискин-пакъирзаби кваназарулев, хIатта магIарде унгицин хIанчIазе кваназе жо балев, гIаракъи гьукъулев, зулму гьукъулев, къурайшиязда гъорлъ гIакълу-лъай цIикIкIарав, къадруяв чи.
  3. Гьашим вукIана къварилъи-гIатIилъи ккараб заманалда кидаго ракъарал гIадамал мискин-пакъирзаби кваназарулев. Гьесул гьурмада МухIаммад аварагасул нур букIана, жиндие къурайшиял мутIигIалги вукIана, гьесул берцинлъиялде балагьун, Маккаялъул моцIилан абулаан.
  4. ГIабдуманафида абулаан Маккаялъул моцIилан, гьев цIакъго берцинав вукIун. ГIарабияз гьесда абулаан «Файяз» абун, ай цIакъ лъикIлъаби чвахизарулев чийилан. Имам ШафигIиявги гьесул наслуялдаса ккола.
  5. Къусайю вукIана къурайшиязул тухум-кьибил цолъизабулев, гIадамазе гIаракъи гьукъулев, гьезие лъикIалдалъун вагIза гьабулев, камилав чи.
  6. Килаб - бахIарчияв, гьабиги рачун кидаго чанаве унев чи вукIана.
  7. Муррат вукIана тушбабаздаса бергьунев, къимат-къадру бугев чи.
  8. КагIбу - жиндирго къавмалъе вагIза-насихIат гьабулев, нахъа загьирлъизе вугев Аварагасул бицен гIемер гьабулев чи вукIана.
  9. Луайю - гIодове виччан, ургъун жо гьабулев чи вукIана.
  10. Фигьру - ворхатав, къвакIарав, гIадамазул хIажат цIехон, гьеб тIубалев чи вукIана.
  11. Малик - гIарабиязул хан гIадав чи вукIана.
  12. Назар - гьумер гвангъарав, гьайбатав чи вукIана.
  13. Кинанат - къадру кIудияв, жиндихъе гIарабиял хьвадулев чи вукIана.
  14. Хузаймат - халкъалда гьоркьоб рекъел-маслихIат гьабулев, къадруяв чи вукIана.
  15. Мудрикат - кинабниги тIадегIанлъи, чIухIи щварав чи. Жив тIаса вищарасул нурги гьесулъ загьирлъун букIана.
  16. Ильяс - бергьараб берцинлъи бугев, гIарабиязда аскIов цIакъ къадру кIудияв, жинда дандбан гурони гьез хIукму къотIуларев чи вукIана.
  17. Музар - жиндир берцинлъиялъ ракIал тIаде цIалев, гьаракь берцинав, гIакъилаб каламалъул чи вукIана.
  18. Низар - тIоцебе гIарабиязда жаниб хъвай-хъвагIай гьабурав, гьавураб къоялъги МухIаммад аварагасул гьурмалъ жиндир нур бихьулев чи вукIана.
  19. МугIад - цIакъ бахIарчияв, гьес бетIерлъи гьабураб бо кидаго бергьенлъабиги росун гурони тIадбуссунароан.
  20. ГIаднан - гIадамазул, жиназул зарал ккеялдасаги бер ккеялдасаги цIунарав вукIана.

 

ХIабиб МухIаммадов

 

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Ахирисел хириял къоял

ТIаде щолеб бугеб иргадулаб моцI ккола ЗулхIижа. Гьеб ккола исламалда жаниб Ражабгун, ЗулкъагIидагун ва МухIаррамгун цадахъ, ункъабго хирияб моцIалъул, цояб. Гьел моцIазда жаниб ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хIарам гьабуна рагъ-кьал, тунка-гIусиял, би тIей.   Гьеб моцIалъул тIоцебесеб анцIго...


ХIарамалъул ракь

Макка-Мадинаялъул хиралъилъун нилъее гIела, жиндие гIоло кинабго махлукъат бижарав Авараг ﷺ тIад хьвадараб, гьев вукъараб ракьлъун букIин.   Нилъеда бихьулеб буго жакъасеб къоялъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Макка-Мадинаялъул агьлу хьихьун бугеб куцги, гьениб гьанжелъизегIан цIунун бугеб...


Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).   Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб...


ЧIор речIчIиялъул турнир

ГӀахвахъ районалъул гӀадамазда гьоркьоб «Лучник» клубалда тIобитIана чIор речIчIиялъул турнир.  Турниралъул хӀурматиял гьалбаллъун рукӀана МахӀачхъалаялъул централияб мажгиталъул имам ГӀиса Салимсултанов, Шамсудин Шамсудинов - ГӀахьвахъ районалъул имамзабазул советалъул председатель ва «ГIахьвахъ...


«Ас-салам» – магIарул росабалъ

Гьал къоязда магIарул мацӀалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редакциялъул хӀалтӀухъаби щвана Шамил районалъул Бакълъухъ росулъе. Редакциялъул хӀалтӀухъаби дандчӀвана росдал бегавулгун, школалъул нухмалъулевгун, мадрасаялъул ректоргун цогидалги жамгIиял хIаракатчагIигун. Гьезулгун...