Аслияб гьумералде

ГIарабазул тухумал цолъизари

ГIарабазул тухумал цолъизари

Аварагас батIи-батIиял тухумазул руччаби рачиналъе гIилла щиб букIараб?

Гьелъул хIикмат букIана, батIибатIиял тухумал цолъизариги гьезулъ Ислам тIибитIизабиги ва гьездалъун Ислам щулалъизабиялъул мурадалда, руччабазда хурхарал шаргIиял хIукмаби гьезул кумекалдалъун халкъалда гьоркьор тIиритIизариги ва гь. ц.

Гьел руччаби рачана БетIергьанасул амруялдалъун. Исламалъул тушбабаз абулеб гIадин гьел руччабазда хадув лъугьарав чи вукIиналъ гуро рачарал. («Ар-РахIикъуль-махтум», гьум. 726).

Гьал руччаби Аварагас рачиналъулъ ислам цебетIезабиги, тухум-кьалбал цолъизариги, рукъалъул жанисел ишазда хурхараб гIелму халкъалъухъе щвезаби гIадал маслихIаталги хIикматалги рукIана. Исламалъул тушбабаз абухъе чорхол гьава гIорцIизабизе яги шагьватазда нахъвилълъун Хирияс цониги чIужу ячинчIо. ГIемер ругониги Хириясул гьел хьихьизеги, гьезда гьоркьоб гIадлу цIунизеги, гьел рази гьаризеги дунялалда лъиего кьечIеб гIадаб гьунарги къуватги кьун букIана.

Гьел киналго жалгоги Хириясул руччабилъун рукIиналдаса талихIалги рохаралги рукIана. Дунялалда ругелщинал руччабазе щваралдаса гьезул щиялъе щвараб талихIги цIикIкIараб букIин гьел хириял руччабазда киназдаго бичIчIулебги букIана.

Чияр руччабазда кверцин хъвачIого гIолохъанаб гIумруги бацIцIадго цIунарав, цебеккун чIужу ячине ресги букIаго 25 сон бан хадуб гурони чIужуги ячинчIев, гIолохъанай чIужу ячине ресги букIаго жиндаса гIемер кIудияй Хадижатги ячун, гьелде тIадеги руччаби рачине ресги букIаго 25 соналъ гьелде тIаде цоги чIужуги ячинчIев, чорхол шагьват нахъбуссунеб ригьалде, ай 50 соналде вахун хадуб гурого цогидал руччаби рачинеги байбихьичIев, руччаби гIемер рачаниги, щибаб сардилъ тIадеги вахъун хIатIал гьорозегIан ТIадегIанав Аллагьасе гIибадатги гьабулев вукIарав, ратIлилъ, кванилъ, чIолеб рукъалъулъ, руччаби хьихьиялъулъ гIадатияв мискинчиясул гIумруялдаса тIаде рес бугониги гIумру бахинеги течIев, шаргIиял къанунал, хIукумат гIуцIи, рагъул (гъазаваталъе) цевехъанлъи гьаби, ислам тIибитIизаби, Аллагьасде халкъ ахIи, гIадамазул хасиятал къачIай, кинабго цадахъ бачарав, гIаламалъулго хирияв, халкъалъулго кIудияв, Аллагьасулги бищун вокьулев, тIолабго гIаламалъе рахIматлъунги Аллагьас витIарав хирияв Аварагасул хIакъалъулъ, нафсалъулги, гьаваялъулги, шагьваталъулги тIалабал тIуразарулев чи вукIанилан абулев чи ккола жиндирго гIаданлъиги, яхIги, намусги хIатIикь мерхьарав, жиндирго гIакълу жинцаго ахIмакълъиялъул рощнол гъуниялде рехарав, роцIцIараб матIуялъуса бихьулеб жиндирго коцокъаб сураталъухъги балагьун, дур коцокълъиго щибан гаргадулеб маймалакалъул мисал бугев чи.

Гьединго, канаб бакъухъ, цIураб моцIрохъ балагьун дандеги буссун хIапдолеб таращ. Гьединаб маймалаклъунги таращлъунги ватун вукIаравани живилан, кидаго гIодулев вукIиналдаса гьединав чиясе лъикIаб жоги гьечIо.

ХIабиб МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


Тавбуялде рачIун лъикI

Нижеда тIаса лъугьа, тIадегIанав БетIергьан, ТIабигIиял балагьал рикIкIад гьаре, я Аллагь. Ниж, щибниги лъаларел, лъавукъал муъминзаби, Лълъел балагьал тIаде щун, тIерхьинаруге, Аллагь.   Жакъа Дагъистаналде бачIараб къварилъиялъ, БичIчIана киназдаго дур хIалкIолъи, БетIергьан. Хинаб...


ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.   Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...