Аслияб гьумералде

Аварагас ﷺ гьижра гьаби

Аварагас ﷺ гьижра гьаби

Аварагас ﷺ гьижра гьаби

Гьижраялъул бицунелъул нилъеда лъазе ккола гьеб цIакъ захIматаб иш букIараблъи. Маккаялдаса Мадинаялде гIага-шагарго буго 450 километр. ХIежалде щведал нилъ Мадинаялдаса Маккаялде уна машинабаздаги рекIун ва нухда бала 7-8 сагIат, кутакалда сваказеги свакала. Гьанже хIисаб гьабе, багIарараб заманалда лъелго арал гьезул.

 

Аварагас ﷺ бусурбабазе Мадинаялде гочине изну кьедал, гьез байбихьана Макка тезе. Гьенив хутIана цохIо Авараг ﷺ, Абубакар, ГIали ва мушрикуназ зулмуялдалъун ккун чIезарун рукIарал загIипал бусурбаби. Абубакар ва ГIали хутIана Аварагасул ﷺ амруялдалъун.

Хъизан-лъималгун цадахъ бусурбаби Мадинаялде ине лъугьиндал, мушрикиназда бичIчIана гьезие цIуни щвараблъи ва Аварагасги ﷺ Макка тезе букIин. Гьелъ гьел ургъана щибдай гьабун лъикIин абун ва хIукму ккана щибаб тухумалдаса лебалав, къуватав гIолохъанчиги вачун, киналго Аварагасде ﷺ тIаде кIанцIизе. Гьесул би киназдаго тIад бикьун, ГIабдулманафил лъималазда рецIел босизе кIвечIого букIине. Гьенир гIахьаллъаразда гьоркьов вукIана Наждалдаса вачIарав херав чиясул сураталда бугеб шайтIанги, гьелъие гьеб пикру рекIее гIуна ва гьелгун рекъана.

Аллагьасулин абуни къадар батIияб букIана. Аварагасеги ﷺ Аллагьасдасан изну щвана Мадинаялде гьижра гьабун ине. Гьеб рохалил хабар гьес Абубакарида бицана ва кIиясго къотIиги гьабуна къаси балъго Маккаялдаса къватIиреги рахъун, шагьар тедал данделъизе.

Аварагасухъе ﷺ вачIана ЖабрагIил малаик ва абуна: «Гьаб сардилъ мун дурго бусада вегуге», - ян. Аварагас ГIалиде амру гьабула жиндир бусада вегаян, ХIазрамавталдаса бачIараб гIурччинаб плащалда гъоркь вахчеян. Къурайшиязул чанго гIолилав вукIана Аварагасул ﷺ рукъги сверун ккун, гьев чIвазейилан чорокал ниятазда.

Авараг ﷺ абуни къватIиве вахъуна ва хъат цIураб ракь гьезде тирщула «Ясин» сураталъул аятги цIалулаго. Гьелдалъун гьел Аллагьас гъапуллъизарула ва Аварагги ﷺ, щибго квалквал ккечIого, къватIиве уна. Авараг ﷺ шагьар тун къватIиве ун вукIин лъайдал мушрикинал гьесда хадур рахъуна.

Аварагги ﷺ Абубакарги щола Савр абураб нохъоде ва гьенир рахчула. БачIун нусиречалъ гьениб бусенги лъола. Гьезулги ГIабдуллагь ибн Урайкъатилги къотIи букIана лъабго къоялдаса Савр нохъода данделъизе. Къурайшиял нохъодул кIалтIе щведал, Абубакарица абула: «Цояв гьанивехун балагьани, гьезда нилъ рихьилаха», - ян. Гьелъие жаваб гьабун Аварагас ﷺ абула: «Щиб дуда ракIалде кколеб кIигоясул хIакъалъулъ, жидер лъабабилев Аллагьги вугев», - абун.

ГIумар бин Сухайра вукIана гьеб нохъода гIагарлъухъ Абубакарил гIи хьихьун. Гьес Маккаялдаса цIияб хабар гьезухъе щвезабулаан. Лъабго къоялдаса Аварагги ﷺ Абубакарги къватIире рахъана ГIабдуллагь бин Урайкъатица нухги бихьизабулаго. Къурайшияз жеги чIезе тун букIинчIо гьел ралагьи ва гьел ккуразе нусго варани кьезе къотIиги гьабун букIана гьез.

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Баркала кумекалъухъ

ХӀурматияб «Ас-салам» газеталъул редакция! Газета гьоркьобккун нижее, Хунзахъ районалъул ТӀадколоб росулъа ХӀажиев ГӀалискандил хъизамалъе, бокьун буго баркалаялъул калам загьир гьабизе нижее хӀажалъи ккедал кумекалъе ратарал гӀадамазе.   Исана 13 июналда цӀаги рекӀун нижер мина,...


БацIцIадаб гIоралда релъараб

Как буго диналъул кьучI ва аслу. Как тарав чиясул дин биххулин абун буго хIадисалдаги. Гьелъул магIна ккола диналъул щулалъи какалда бараб букIунин.   Бусурбанчияс кIвар кьезе ккола какалде. Гьелъул кIвар бицана хIадисалъги: «Дуда лъай, ишазул бищун лъикIаб как бугеблъи...»...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Лъимер хьихьизе бачине бокьун буго     Дир йикIана яс. Гьей унтана ва къадаралда щвана. Гьеб ками цIакъго захIмалъана. Лъимер гьабулеб ригьалда гьанже дун гьечIо, амма лъимер хьихьизе бачине бокьун буго. Аллагьасда ﷻ цебе гьеб лъимер дирлъун лъугьунищ?   Ш.,...


Курми росдал къо

Курми росулъ тӀобитӀана росдал къоялда хурхун байрамалъулаб тадбир. Гьеб къоялъул аслияб лъугьа-бахъинлъун букӀана щивав чияс жидерго къуват, гьунар, бергьенлъи босизе бугеб гъира бихьизабизе рес кьураб спортивияб къец. Гьелдаса хадуб киналго гьалбал кваназаруна ва цо-цо церехъабазе кьуна...


Тафсир агьлуялъул маяк

Имамзабазул, хасго чIахIиял гIалимзабазул къимат лъала гьезул таржама гъваридго лъазабидал. Гьелдаго цадахъ имам вокьизеги вокьула. Амма лъаларев чи вокьизе кIоларо. Аварагас ﷺ абухъе, гIалимзаби ккола гьесул ирисилал. Щайгурелъул, Аварагас ﷺ жинда хадуб тола гIелму. Гьел ккола гьеб ирс босулел ва...