Аслияб гьумералде

Аварагас ﷺ гьижра гьаби

Аварагас ﷺ гьижра гьаби

Аварагас ﷺ гьижра гьаби

Гьижраялъул бицунелъул нилъеда лъазе ккола гьеб цIакъ захIматаб иш букIараблъи. Маккаялдаса Мадинаялде гIага-шагарго буго 450 километр. ХIежалде щведал нилъ Мадинаялдаса Маккаялде уна машинабаздаги рекIун ва нухда бала 7-8 сагIат, кутакалда сваказеги свакала. Гьанже хIисаб гьабе, багIарараб заманалда лъелго арал гьезул.

 

Аварагас ﷺ бусурбабазе Мадинаялде гочине изну кьедал, гьез байбихьана Макка тезе. Гьенив хутIана цохIо Авараг ﷺ, Абубакар, ГIали ва мушрикуназ зулмуялдалъун ккун чIезарун рукIарал загIипал бусурбаби. Абубакар ва ГIали хутIана Аварагасул ﷺ амруялдалъун.

Хъизан-лъималгун цадахъ бусурбаби Мадинаялде ине лъугьиндал, мушрикиназда бичIчIана гьезие цIуни щвараблъи ва Аварагасги ﷺ Макка тезе букIин. Гьелъ гьел ургъана щибдай гьабун лъикIин абун ва хIукму ккана щибаб тухумалдаса лебалав, къуватав гIолохъанчиги вачун, киналго Аварагасде ﷺ тIаде кIанцIизе. Гьесул би киназдаго тIад бикьун, ГIабдулманафил лъималазда рецIел босизе кIвечIого букIине. Гьенир гIахьаллъаразда гьоркьов вукIана Наждалдаса вачIарав херав чиясул сураталда бугеб шайтIанги, гьелъие гьеб пикру рекIее гIуна ва гьелгун рекъана.

Аллагьасулин абуни къадар батIияб букIана. Аварагасеги ﷺ Аллагьасдасан изну щвана Мадинаялде гьижра гьабун ине. Гьеб рохалил хабар гьес Абубакарида бицана ва кIиясго къотIиги гьабуна къаси балъго Маккаялдаса къватIиреги рахъун, шагьар тедал данделъизе.

Аварагасухъе ﷺ вачIана ЖабрагIил малаик ва абуна: «Гьаб сардилъ мун дурго бусада вегуге», - ян. Аварагас ГIалиде амру гьабула жиндир бусада вегаян, ХIазрамавталдаса бачIараб гIурччинаб плащалда гъоркь вахчеян. Къурайшиязул чанго гIолилав вукIана Аварагасул ﷺ рукъги сверун ккун, гьев чIвазейилан чорокал ниятазда.

Авараг ﷺ абуни къватIиве вахъуна ва хъат цIураб ракь гьезде тирщула «Ясин» сураталъул аятги цIалулаго. Гьелдалъун гьел Аллагьас гъапуллъизарула ва Аварагги ﷺ, щибго квалквал ккечIого, къватIиве уна. Авараг ﷺ шагьар тун къватIиве ун вукIин лъайдал мушрикинал гьесда хадур рахъуна.

Аварагги ﷺ Абубакарги щола Савр абураб нохъоде ва гьенир рахчула. БачIун нусиречалъ гьениб бусенги лъола. Гьезулги ГIабдуллагь ибн Урайкъатилги къотIи букIана лъабго къоялдаса Савр нохъода данделъизе. Къурайшиял нохъодул кIалтIе щведал, Абубакарица абула: «Цояв гьанивехун балагьани, гьезда нилъ рихьилаха», - ян. Гьелъие жаваб гьабун Аварагас ﷺ абула: «Щиб дуда ракIалде кколеб кIигоясул хIакъалъулъ, жидер лъабабилев Аллагьги вугев», - абун.

ГIумар бин Сухайра вукIана гьеб нохъода гIагарлъухъ Абубакарил гIи хьихьун. Гьес Маккаялдаса цIияб хабар гьезухъе щвезабулаан. Лъабго къоялдаса Аварагги ﷺ Абубакарги къватIире рахъана ГIабдуллагь бин Урайкъатица нухги бихьизабулаго. Къурайшияз жеги чIезе тун букIинчIо гьел ралагьи ва гьел ккуразе нусго варани кьезе къотIиги гьабун букIана гьез.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Кинаб хъвелеб?

Къурбан хъвей ШафигIиясдаги АхIмадидаги Маликидаги аскIоб муаккадаб суннат ккола. АбухIанифатида аскIоб къурбан хъвей тIадаб буго шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун бугел гIадамазда. Амма АбухIанифатида аскIоб гьеб тIалъизе ккани закат бахъи гIураб бечелъи букIине ккола. «РахIматул...


Конкурсалъул хIасилал гьаруна

Гумбет районалда тӀобитӀараб конкурсалъул финалистазе лъай кьеялъул управлениялъул начальникас сертификатал ва гӀарцулал сайгъатал кьуна. Лъай кьеялъул управлениялъул начальник МухӀамадвакил Забидовас шапакъатал кьуна, битIун какие чуриялъул ва как баялъул конкурсалъул районалъулаб этапалда...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Дун цIакъ нечон йикIана     Дун гьаризе гIадамал рачIараб къоялъ, гьезда дандчIвай гьабурав дир эмен, дагьав гьекъон вукIана. Цинги гьес байбихьана вукIинесев дурцасда хурхун махсараби гьаризеги. Дун цIакъ нечон йикIана. Гьанже дун абизе бокьарасул эбелалда кколеб буго лъикIаб гуреб...


ГурхIел-рахIму

Нилъер иманалъул къиматаб жавгьаразул цояб ккола гурхӀел-рахӀму. Гьеб цIакъ беццараб тIабигIатги буго. Иман щулалъиялъе, рухӀияб рахъ цебетӀеялъе, напс квегъизе гьарулел аслиял жалазул цояблъун ккола гурхӀел-рахӀму.   Гьеб ккола инсанасул цогидал гIадамаздехун бугеб хинлъи-рокьи, лъикIаб...


Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).   Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб...