Аслияб гьумералде

Аллагьасул ﷻ нухдасан кьуричIев

Аллагьасул ﷻ нухдасан кьуричIев

ЧIикIасезул цересел машгьурал гIалимзабаздасан рехсезе мустахIикъав вуго ШагIбанил вас Ибрагьимхалил. Гьев гьавуна 1888 соналда. Гьесул эмен хвана лъабго лъимерги нахъе тун: кIиго ясги цо васги. Бесдал лъимал хьихьизе тIаде ккана эбел ГIашатиде. Гьей йикIана цIакъ диналда тIад чIарай, гIадамазе йокьулей, лъикIай чIужу. Росулъ йикIана ПатIиматин абун Аллагьасул ﷻ вали. Гьелъухъе зияраталъе хьвадулей ГIашатица жиндирго вас Ибрагьимхалилги вачунаан цадахъ.

Жиндего тIаде ккараб лъималазул ургъелалъги ва гьединго гьей Аллагьасул ﷻ валиялъул баракат щвеялъги ГIашат гьесизаюна вас Ибрагьимхалил мадрасалде цIализе кьезе. Гьев цIалулеб заман букIун буго ракъи бугеб, цIакъ захIматаб. Ибрагьимхалилица бицухъе, мутагIилзаби щибаб рузман сордоялъ гьардезе унел рукIун руго кваназе жо кьеян. КигIан захIмат-гIакъуба бихьаниги, Ибрагьимхалилица цIали рагIалде бахъинабуна ва гъваридго исламияб гIелмуялде жанибе нухги рагьун, лъикIав гIалимги вахъана. Гьев хадув машгъуллъула живго жиндаго тIадчIун исламалъул къанунал лъазариялде. Ибрагьимхалил вукIун вуго, лъикIго гьев лъалезул биценалда рекъон, гъваридаб гIакълуги, лъикIаб, берцинаб гIамал-хасиятги бугев инсан. Гьев кьурулароан Аллагьасул ﷻ нухдасан. ДагIба-къецалъул суалалгун гьесухъе рачIунел рукIана ЧIикIаса гурелги, цогидал бакIаздасаги гIадамал. Кинал шартIазде кканиги, исламалъе ва гьелъул низамалъе гьев хилиплъичIо. ГIолохъанав гIалимас динияб хIалтIи гьабизе байбихьараб заман букIана революциялда хурхун улкаялда чIахIиял хиса-басиял ккараб. Коммунистаз унго-унгояб рагъ гьабизе лъугьана диналде, гьелъул хIаракатчагIазде, хасго расги гIайиб гьечIел гIалимзабазде данде.

Ибрагьимхалилица гьединаб хIинкъараб заманалда балъго гьабизе ккана гIадамазда гьоркьоб шаргIалда рекъон дин гьабиялъул хIалтIи.

ХIукуматалъул органазул хIалуциналъги мацIихъабазул мацIазги цо бакIалдаса цоги бакIалде гочаризе ккана. ЧIикIаб росулъа Къакъаялде гочана. Гьенисаги «Зеленая будкаялде», гьелдаса хадуб Нефтекачкаялде. Ахиралда Темиргъое станциялда гIумруги жиндирго динияб ишги гьабизе ккана Аллагьасул ﷻ къадаралде щвезегIан. Гьел рехсарал бакIазда имамлъиги гьабуна ва балъго лъималги цIализаруна. ТIаса-маса течIого махраж, тажвид рекъезабун малъулаан Ибрагьимхалилица Къуръан. Гьесул хъизан ГIашат йикIана гIалимчи ГIабдусалам-къадил яс. Гьей йикIана цIакъ Аллагьасдаса хIинкъарай, динияй, росасе мутIигIай, гурхIел бугей, гIадамазеги йокьулей, жиндие гIадамалги рокьулей инсан. ГIемерал соназ гьелъ ЦIияб ЧIикIаб росдал руччабазе цебехъанлъиги гьабуна. ТаравихIазул какал разе гьелъул рокъоре ракIарулаан руччабазул жамагIат. ГIашатица ясазда Къуръан цIализеги малъулаан.

Насураллагь Абакаров, ЦIияб чIикIаб росу.

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...


Рецц-бакъ гьабизе бокьи

Бахчараб ширкин абулеб гIамал ккола лъикIал гIадамазда бихьизелъун, гIамалал рихьизелъун, халкъалъ рецц гьабизелъун гьабулеб ишалда. Гьеб рекIел унтиялъ инсан вачине бегьула ахираталда кири щвеялдаса махIрум гьавиялде, гьабураб гIибадат чIобогояб, пайда жиндаса щвечIеблъун гьабиялде.   Гьеб...


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


Пакистаналъул посолгун дандчIвана

Пакистаналъул Россиялда вугев посол Файсал Нияз Тирмизи вачIун вукIана Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гӀахьаллъана ДРялъул миллияб политикаялъул ва диниял ишазул рахъалъ министрасул ишал тӀуразарулев, Россиялъул БахӀарчи Темирлан АбутӀалимов, ДРялъул экономикияб...