Аслияб гьумералде

Хваразде зиярат

Хваразде зиярат

Нилъер гIагарал хваразде зиярат гьаби аварагасул суннаталдасан ккола. Исламалъул авалалда аварагас гьукъун букIана хабал агьлуялъухъе зиярат гьаби. Гьукъиялъе гIиллаги букIана жагьилаб заманалда хабзалазде зиярат гьаби къосарал пишабазда хурхараб букIин.

Гьеб хIалалда, гьанжего-гьанже ислам босараз хабзалазда аскIоб жагьилияб заманалда абулеб букIараб абичIого букIине гьукъараб букIана. Кинниги бусурбабазул рекIелъ иман щулалъидал, хирияв аварагас изну кьуна асхIабзабазе хабзалазде зиярат гьабизе, гьелдалъун чIагояз хваразе дугIа гьабун гьезие пайда букIине. Изну кьей гуреб жеги тIаде аварагас лъикIаблъун бихьизабуна хабзалазде зиярат гьаби. Аварагас абуна:

«Цебе дица нужее хабзалазде зиярат гьаби гьукъун букIана, гьанже нужеца зиярат гьабе», - ян.

Аварагас бицухъе, хабзалазде зиярат гьабиялъулъ кIудияб хIикмат буго. Гьелъ инсанасда ракIалде щвезабула хвел ва ахират, хваразе дугIаги гьабула. Зиярат гьабиялъе бихьизабураб хасаб заманги гьечIо, гьединлъидал бокьараб мехалъ рес буго гьениве ине. Лъазе кколеб жо буго, зияраталъ вачIарав чи хварасда аскIов, гьев чIаго вугеб мехалъ вукIуневго гIадин, вукIине ккей. Хабзалазде вачIарас ялъуни гьелда аскIосан унес, тIоцебесеб иргаялда, хваразе салам кьела. Гьелда хадуб хваразе дугIа гьабун Аллагьасдаги гьарила.

ГIаишатидасан бицана БакъигIалъул хабзалаздеги ун аварагас абулаанин: «Ассаламу гIалайкум дара къавмин муъминина, ва атакум ма тугIадуна, гъадан муажжалуна, ва инна ин шаа ллагьу бикум лахIикъуна, Аллагьуммагъфир лиагьли бакъигIил гъаркъади», - ян. (Муслим)

Абугьурайратидасан бицана хабзалазде цо къоялъ вачIарав аварагас абунин: «Ассаламу гIалайкум, дара къавмин муъминин, ва инна ин шаа Ллагьу бикум лахIикъун», - илан. (Абу-Давуд, Ибну Мажагь) Хабзалазде зияраталъе вачIарасе лъикIаб буго гIемер Къуръан цIализе, Аллагь гIемер рехсезе ва хваразе дугIа гьабизе. ГIемер зияраталъе хьвадизе беццарабги буго. Хабзалазде зиярат гьабиялдаса мурадги гIицIго Аллагьасул разилъи тIалаб гьаби, хвел ракIалде щвезаби ва дугIа-алхIам цIалун хварасе пайда гьаби буго. Аллагьасда лъикI лъала.

ЖАБИР МАЖИДОВ, «АС-САЛАМАЛЪУЛ» МУХБИР

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


ХIикматал махлукъатал

Гуренж   Гуренжал (пиявкаби) ккола цебегоялдаса нахъе медицинаялда хIалтIизарулел рухIчIаголъаби.   Гьез лъола 10-15 хоно, амма 1-5 гурони тIинчI бахъуларо. Цо гуренжалъ гIумруялда жаниб лъола 2-10 нухалда хоно. «Плоская пиявка» абураб тайпаялъ хоно биччан хадуб гьеб...


ЧIахIиязул хIурмат гьаби

Исламияб диналъ нилъ ахIула ригьалде рахарал гIадамал кIодо гьаризе, гьезул адаб гьабизе. Гьелъие далиллъунги чIола хирияв Аварагасул ﷺ рагIаби: «ГIиссиназда гурхIуларев, чIахIиязул хIурмат гьабуларев чи нилъедасан гьечIо», - ян. «Нилъедасан гьечIо» абурал рагIабаздасан...


ЦIоросаролъ

ЦIоросаролъ ккола ракъи буссинабулеб ва халкъалда гьоркьоб машгьураб нигIмат. Гьелъулъ белок, клетчатка, витаминал ва минерал гIемер руго. ХIалакълъизе хIаракат бахъулел гIадамаз гьикъула, диетаялда вугеб мехалда цIоросаролъ кваназе бегьулищин абун.   ЦIоросаролъалъ кумек гьабула гIорцIизе....


ТIаса ине гурин

НигIматалде гIадамал хехго ругьунлъула. Дагьалъ цере хIажалъиялда рукIун, Аллагьасдаса кумек гьарун, захIмалъаби рихьун, жидерго ахIвал-хIал хисиялъул анищазда хьулалда рукIана. Амма гьоркьоб заман уна, ТIадегIанав Аллагьас гьезие талихIги, сахлъиги, гIелмуги, адаб-хIурматги кьола, цинги...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...