Аслияб гьумералде

ТIелекьа ГIабдуллагьил МухIаммад

ТIелекьа ГIабдуллагьил МухIаммад

ГIабдуллагьил вас МухIаммад гьавуна 1915 соналъ ТIелекь росулъ. Гьесул эмен Мирзал ГIабдуллагьие, живго гIалимзабазулги хIажизабазулги наслуялда гIуниги, гьитIинго эбел-эмен хвеялъ рес рекъечIо гIелму лъазабизе. Гьелъги батила гьесул анищ букIараб лъимал исламияб ва гIелмияб тарбиялда гIезаризе.

ГIабдуллагьил МухIаммадие гьитIинго гьуинлъана дин-ислам, байбихьана гIелму цIализе. Бицунаан гьитIинав чи мажгиталъув къаси-къаси цIалдолаго кьижун ккаралъуса ворчIизавун чIахIияз рокъове витIулаанилан.

Пачалихъалда хиса-баси ккеялъ хисизабуна гьесул яшав гьаби ва заманаялъ гьоркьоб къотIизе ккана мутагIиллъи. МухIаммад цIалана школалда, курсазда, лъугьана мугIалимлъун (математиклъун).

Цин Гьандихъ, цинги ГIуриб росабазул школазул директорлъун хIалтIизе тIамуна гьев. МухIаммадие рес ккана рагьун, бокьараб заманалда ХIумайд-афандиясухъе (къ.с.) хьвадизе. Щвараб ресалдаса пайдаги босун, МухIаммадица байбихьана ХIумайд-афандиясдасан гIелму цIализе ва тIарикъаталъул нухде лъугьана.

ХIумайд-афанди (къ.с.) накълулъун хадуб, МухIаммад лъугьана ХIусенил МухIаммад-афандиясул (къ.с.) тарбиялда гъоркье.

МухIаммадил «Изгьарул хIакъаикъ» абураб тIехьалдаса

Бижанщинаб заррагIан щибаб рецц Дуе, АЛЛАГЬ, 
Свалат-салам, баракат АхIмадида лъе, АЛЛАГЬ. 
«Изгьарул хIакъаикъ» - ян абулеб гьаб тIехьалда, 
ХIакъаб жо загьир гьаби макъсуд мурад гьеб буго. 
ДагIбади мурад гуро, машгьурлъи хIажат гьечIо, 
ХIакъаб жо бицун буго бокьаравас босизе. 
Нужей вагIза гьабизе гьелъул агьлу дун гуро, 
ГIасилъаби гIемерав гIелму дагьав чи вуго. 
Кинниги берда цебе мекъаб игIтикъад бихьун, 
Дунго мекъаб жоялда рекъечIолъи лъай буго. 
Гьанже, хириял вацал, гIинтIаме вагIзаялде, 
ГIамал гьечIел чурхдузе чара гьечIеб харбиде. 
АЛЛАГЬасде нилъ щвезе чара гьечIеб тIарикъат, 
Къуръан-хIадисалдасан хIакъаб куцалъ бицине. 
Цо-цо гIадамал руго руккалабиги гьарун, 
Гьеб тIарикъат бидгIайин, къваригIунеб жо гурин. 
ШаригIат тIубачIого тIарикъат букIунарин, 
Шайихзаби нилъее хIажалъулел чи гурин. 
АЛЛАГЬас тIовитIарав тIовитIарав вукIунин, 
АЛЛАГЬас къосун хъварав къосаравлъун вукIунин. 
Гьезул ихтиярго щиб АЛЛАГЬасул гурони. 
Зикру тIадаб жо гьечIин, гьебги жинцаго баче. 
Шайихзабазухъе ин ширк кквей бугин нужее, 
РабитIайин абуни батIулаб жо бугин гьеб. 
РабитIабиги гьарун вирд гьабулел гIадамал 
Самирил бачий лагълъи гьабиялда релълъунин.
РабитIа абулеб жо хъанчие лагълъи гьаби, 
Камилав муршид хъанчлъун релълъине гьавула гьез. 
Къуръан-хIадисалда гьеб тIарикъатго гьечIебин, 
Гьеб гьабулел чагIиги бидгIачагIи ругилан. 
Шайихзаби абуни ришват бакIарулел чи, 
ШаригIатги хвезабун халкъ гуккулел гIадамал. 
Ицц бахъулеб бакIалде гIадамал унел ругин, 
Гьенивдай АЛЛАГЬ вугев, гьенибдай Алжан бугеб. 
ШаригIат тIубазабе, шурутIал лъикI тIоритIе, 
Къуръан, тажвид лъазабе, тIокIаб жо хIажат гьечIо. 
ШайтIан имамлъун гьабун, иблисалъ нухги малъун, 
Гьава-нафсалъги гуккун гьединан гаргадула. 
Къуръан-хIадисгун тIахьал къол азарцIул цIалани, 
Вагьабиюнал гьелда нахъ рилълъунгутIи лъала. 
Кинниги иманалъулъ загIипал муъминзаби, 
Гьезул кIичIикь ккеларин гьабуна гьаб насихIат. 
Гьереси-далил, дагIба гьезулъ гIемер бугелъул, 
ГIавамазе хIакъаб нух баян гьабуна гьаниб.
БатIулалда тIад рекъон хIакъаб загьир гьабичIев, 
МацI ккурав щайтIанилан хIадисалда рагIидал.
МухIиббу тIтIаифатин тIаде ворхана гьанже, 
ТIахьаз бицараб куцалъ тIарикъат къокъго хъвазин. 
Цебе Къуръан-хIадис хъван, назмуялда магIна хъван,
ХIакъаб, къокъаб баян хъван данде гьабуна гьаб тIехь. 
ХIакъабалда рекъечIеб, батIулаб жо батани, 
Агьлулъун вугев чияс битIизе гьабе, вацал. 

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...


ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.   Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


ЗахӀматбихьи Аллагьасе ﷻ бокьулеб иш

Исламалда жаниб хасаб бакӀ ккола захӀматалъ, хасго творческияб хӀалтӀиялъ ва ракьалда хурхараб хӀалтӀиялъ.   Росдал магӀишат ккола бищунго хириял пишабазул цояблъун, ракьалъул ургъел гьабиялъул, гьелъул лъикӀлъиялъул, Аллагьасул хIикматалда рекъон гӀадамазе квен-тӀех чӀезабиялъе ва гIмру...


ХIежалъул хIакъалъулъ цIияб тIехь

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго хӀежалъул тIадал ишал тӀураялъул къагӀидабазул бицараб цӀияб тӀехь. Гьеб басма ккола хӀежалде ине хӀадурлъулел бусурбабазе чара гьечIеб мажмугI. ЦӀияб тӀехь ккола «Дир зиярат» абураб сериялъул бутӀа, гьелда гъорлъе уна...