Аслияб гьумералде

Гьилиса ХIафиз-хIажи

Гьилиса ХIафиз-хIажи

 

Цинги лъун буго гьелъ васасда инсул цIар. Гьей кколей йикIун йиго Кудалиса ХIасанил яц, аварагасул ﷺ наслуялъул чIужу. Имам Шамилица Гъуниб магIарда ахирисел къоял тIамулелъул МухIаммадил букIун буго лъабго сон. МухIаммад жиндирго эбелги, эбелалъул эбелги бесдал кIудияй яцгун асирлъуда рукIун руго гьеб заманалда. Асирлъудаса риччайдал, Кудалире яги цогидаб бакIалде ине къабуллъичIого гьез тIаса бищун буго ХIотIочIиб росу.

МухIаммад гьитIинал къоязго вукIун вуго хIикматав вас. Цо нухалда, анлъго сон барав гьев, кодове щоларого ахIи-хIур бахъун гIезегIан валагьизе ккун вуго. Ахиралда гьев ватула хабалалъ, «Я Аллагь, гьари буго Дуда, дун жужахIалде витIуге», - ян абун гIодулев.

ГьитIинго байбихьана гьес мадрасалда цIализе. Пуланаб бакIалда вукIаго гьесда цадахъ ккун вуго жиндиргун гIамал рекъарав мутагIил. Циндаго гьев вас унтун ва хун вуго. Гьеб кутакалда захIмалъарав МухIаммад, гьадигIан дагьаб дунял жиндие хIажат гьечIинги абун, бозил ретIелги ретIун, гIелмуялде машгъуллъун вуго.

Нижер росулъ буго «Гъогъол рохь» абураб бакI. Гьенив чIун лъазабун буго гьес Къуръан рекIехъе.

Жиндирго лъимал рукIинчIолъиялъ гьес гIемерал гъутIби чIолаан. Гьес абун буго васасул бакIалда 200, ясалъул бакIалда 100 гъветI чIезе кколин. Ах-хуралъухъ валагьизеги гьесие кутакалда бокьулаан. Гьес абулаан ахикье, хурире щибаб къойил щвезе кколин, нилъ балагьанагIан гъветI-херги кIудияб гIолин, чIагояб жоялдего гIадин хур-хералъеги бербалагьи къваригIунин. ХъахIаб ахбазаналда гьес абулаан гьаб бугин кинабго пихъил паччахIилан.

Гьес жиндирго харжалдалъун бан буго росу бакьулъ гьитIинабго мажгит. Нижер росулъа кулакал ругилан ккун ана кIиго гIалимчи. ХIафиз-хIажияв кквезеги чанго нухалъ хIалбихьун буго. Рукъалъул кIалтIе щолаго рагIулеб букIун буго Къуръан цIалулеб гьаракь, жанире лъугьиндал щивго ватулев вукIун гьечIо. Ахирисеб нухалъ КГБялъулал рачIунаго, яцалъул васасда рагIун буго гьес Аллагьасда гьарулеб гьезухъе щвезе течIого жиндир рухI босеян ва заманго гьоркьоб инчIого гьев Аллагьасул къадаралде щунги вуго.

 

 

М. ГIалиева

 

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


ХIикматал махлукъатал

КIвахIачал   КIвахIалал абун цIар лъурал хIайванал руго цIакъ хьвади хIинцал жал. Гьез кванала гъотIол тIамхал. Цаби рукIуна бащадал ва цо формаялъул. Цересел хIатIал нахъисездаса халатал руго. Рас буго чахьалдаса мугъзаде сверун бижараб. ЛъикI бихьула, махI бачине кIола, амма гIинда бакIаб...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Нужее баяналъе

Авараг гьавураб сон щиб сон букIараб? – Пилалъул сон. Пилалъул сон абун щай гьелда цIар тараб? – Гьеб соналъ Абрагьат аскаргун ва пилалги рачун КагIба биххизе вачIун вукIана. Аварагасе ﷺ кьураб бищун кIудияб мугIжизат щиб букIараб? – Къуръан. Муса аварагасул...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...