Аслияб гьумералде

Фарукъ абун цIар теялъул хIикмат

Фарукъ абун цIар теялъул хIикмат

Фарукъ абун цIар теялъул хIикмат

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Щайгурелъул, гьеб заманалда ислам балъго гьабулеб букIун. Гьеб мехалъ ГIумар-асхIаб свалат-салам лъеяв аварагасухъеги вачIун, гьесде абула: «Я, Бичасул авараг, нилъ битIараб нухалда гьечIищ хваниги чIаго хутIаниги».

 

 

 

 

БАЯН

Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб гьавуна, хирияв авараг ﷺ гьавун хадуб, анцIила лъабго соналдаса ХатIабил хъизамалда. Гьесул эбел йикIана Халид ибну Валидил яцгIал, Гьишамил яс ХIантамат. Свалат-салам лъеяв аварагасулгун ГIумарил тухум данделъула Луай ибну КагIбида. ГьитIинаб къоялдаса ГIумар-асхIабасе щвараб тарбия букIана жагьилияб чIухIиги, гIорхъолъа араб бахIарчилъиги, чIахIиял ишазде рокьиги.

 

 

 

 

 

Свалат-салам лъеяв аварагас жаваб кьола: «Руго, дир рухI жиндихъ кодоб бугев АллагьасхIаги нуж битIараб нухда руго чIаго хутIаниги хваниги». ГIумар-асхIабас абула: «Гьедин батани щайха нилъеца ислам балъго гьабулеб бугеб? Мун битIарав нухде вачарав АллагьасхIаги нилъ чара гьечIого рахъине руго къватIире». Гьелдаса хадуб киналго асхIабзаби рокъоса къватIире рахъана, кIиго мухъги гьабун. Цояб мухъ бачунеб букIана Аварагасул имгIал ХIамзатица ва гьеб мехалда гьел лъугьана КагIба-рукъалде жанире. Гьенир къурайшиязда рихьана ХIамзатги ГIумар-асхIабги, цинги мушрикиназде тIаде бачIана кIудияб хIинкъи, киданиги тIаде бачIун букIинчIеб.

Гьеб гьайбатаб къоялъ жинда Аллагьасул свалат-салам лъеяв аварагас кьуна ГIумар-асхIабасе ал-Фарукъ абураб тIокIцIар ва гьелъул магIна буго битIараб мекъалдаса батIа бахъулевин абураб.

 

Къурайшиязда ГIумар-асхIабас ислам боси лъай

ГIумар-асхIабас ислам босун хадуб гьесие бокьун букIана киназдаго лъазе ислам къабул гьабун букIин. Жиндие къурайшияз зарал гьабизе букIин лъаниги. ГIабдуллагь бину ГIумарица бицана ГIумар-асхIабас ислам босун хадуб абунила къурайшиязул бищун харбал тIиритIизаризе хехав чи щивилан. Досдаги абунила Жамил бину Мамар аль-Жумухи вугин.

ГIумар-асхIаб анила досухъе, дунги анила ГIумар-асхIабасда хадув дос щиб гьабизе бугищали балагьизе. Гьеб заманалда дун вукIана гIолохъанав вас, сверухъ щиб лъугьунеб бугебали бичIчIулев. ГIумар-асхIабас абунила лъалищ дуда, я Жамил, дица ислам босараблъи ва дун МухIаммадил диналде лъугьин. Гьеб рагIун хадуб Жамил бигьа гьабун вахъана, цо расги рагIиги абичIого ана КагIба-рукъалде, гIемерисел къурайшиял ракIарулел бакIалде.

Гьеб мехалъ жиндаго кIвараб хIалалда ахIана: «Ле, къурайшиял, ГIумар-асхIаб лъугьана нилъер дин таравлъун». Нахъа вукIарав ГIумар-асхIабица абуна гьереси бицанин дуца, дица дин течIин, дица босанин ислам ва цинги киназдаго рагIизеги гьабун битIана шагьадат.

Гьес рагIун шагьадат битIун хадуб гьесда тIаде рачIана мушрикинал, цинги гьел рагъана ГIумар-асхIабгун къо бащалъиялде бахинегIан. ГIумар-асхIаб рухI лъугIун, свакан гIодов чIана. ГIадамал сверун ракIаридал, гьес абуна: «Дие нужеего бокьараб гьабе, дун Аллагьасдалъун гьедула нижер вукIаравани лъабнусго чи, нижеца нужее телаан Макка яги нужеца нижее телаан», - абун.

Гьеб хIалалда рукIаго гьезде аскIове вачIана цо херав чи къурайшиязул, цинги гьикъана нужее щибилан. Досие жаваб кьуна ГIумарица умумузул дин тун ислам босанин абун. Цинги херас абуна гьес жиндиего гьеб тIаса бищанин, нужее гьесдаса къваригIараб щибин, гьев жахIавго тейин.

 

Шамсудин НурмухIамадов

 

 

2026-03-15 (Шаввал 1447 с.) №6.


Къо-мех лъикI Рамазан…

ХIурматияб диналъул агьлу. Гьале исанаги рамазан моцI ана нилъедаса. ТIасияб соналде щвезегIан тIокIаб гьеб бихьиларо. Амма нилъер рес бугоха рамазаналъ гьабулеб букIарабго гIамал, щибго ками ккезе течIого, тIасияб соналъги гьеб бачIинегIан цIунизе.   Хадусеб соналъ щиб букIинебали лъидаго...


МацIалъул хIинкъи

МацI ккола ТIадегIанав Аллагьас инсанасе кьурал бищунго кIудиял нигIматазул цояб. Гьелдалъун гIадамаз бухьен гьабула, гIелму бикьула, цоцазе квербакъула, Аллагь рехсола. Амма гьебго мацIалъги рачине бегьула кIудиял мунагьазде ва квешал хIасилазде, гьабулеб каламалда хадуб...


Хехдариялъ рачуна...

Хьул къотIи ккола тавакаллъи гьабиялъул тIубанго гIаксияб рахъ. Хьул къотIиялъ рухIги гIакълуги хвезабула. Напсалда хурхун абуни, гьелъ хвезабула жанисеб рахъалъул ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ божилъи гьаби, Гьесие ﷻ мутIигIлъи, сабру гIадал муъминчиясул хасиятал.   ГIакълуялъул рахъалъ инсан...


Рагъухъабазе кумек гьабулеб ателье

ГӀумарасхӀабги гьесул лъадиги руго нилъер рагъухъабазе кумек гьабулел чагIи. Гьез гьабулеб ишалъул хIакъалъулъ рагIидал, ният ккана гьезухъе щвезе ва гара-чIвари гьабизе.    – ГIумарсхIаб, рагъухъабазе кумек гьабизе ккелин абураб пикруялде кин нуж кантIарал? - Нижер буго «Баракат» абун цIар...


Инсанасул талихI

ГIужда как бай буго инсанасул бищун кIудияб талихI. Нилъ Аллагьас ﷻ рижун руго гIибадаталъе, гIибадаталъул аслияблъунги буго как. Как байги буго МухIаммадил умматалда цIакъго-цIакъ хасс гьабураб гIамал.   ТIоцебе тIадкъай гьабулелъул как бай букIана къойида жаниб кIикъоялда анцIго базе....