Аслияб гьумералде

Рокъоб бежарабищ яги тукадулабищ?

Рокъоб бежарабищ яги тукадулабищ?

Рокъоб бежарабищ яги тукадулабищ?

Чед ккола некIозамана-лдасаго тIолго-дунялалда машгьураб нигIмат. КигIан батIи-батIияб культура ва квен-тIех гьабулеб къагIида халкъазулъ букIаниги чедалъ хассаб бакI ккола чиясул рационалъулъ. Чед букIине бегьула рокъоб гьабурабги заводалда бежарабги. Амма кинабха гьезул лъикIаб бугеб? РачIа халгьабизе щибалъул, лъикIалги квешалги рахъазул.

 

Рокъоб гьабураб

Хиралъи тIокIлъи (преимущества):

  • Рокъоб чед хIадур гьабиялъ рес кьола тIабигIиял пайдаял ва качествоялъулал гьоркьор журалел ингредиентал хIалтIизаризе. Нилъее бокьараб тIаса бищизе бегьула: ханжу, лъим яги риди, тIорахь ва цогиги хIадур гьабулеб заманалъ тIаде журалел нигIматал. Дагь гьаризе бегьула консервантал.
  • Рокъоб бежулеб чед корониса къватIибе бачIуна бухIилаго гьуинмахIалъулаб. Киналниги заводалъул технологияз хисун кьоларо рокъоб чед хIадургьабулелъул букIунеб атмосфера ва гьеб параялда букIунеб хинлъиялъулаб хIал.
  • Щибаб, рокъоб бежулеб чед буго хассаб жинда цогияб релъунареб. Щивас бегьула батIи-батIиял рецептаздалъун хIалбихьи гьабизе ва щибаб нухалъ лъугьуна хассаб къагIидаялда батIаго бежараб чед.
  • Рокъоб чед бежулелъул журазе бегьула бакъдебусалъул гага, пихъазул кескал, лъолъол хьом, бежараб пер, нисо-хIан гIадал пайдаял ингредиентал, тIаде хъуризе бегьула цIулакьода релъарал цогидал ракъварал пихъалги.

Багьана, гIунгутIи (недостатки):

  • Кинаб чед хIадур гьабулеб бугеб хал гьабун, гIатI буцулаго куц-мохъ лъугьинабулаго печалда жанибе бегьун бежулаго тIад хвезабизе ккола гIезегIанго заман хIатта чанго сагIатгицин. Гьабизе ккола цIакъбахъи, кьезе ккола гуч. ХIалбихьигун махщел бугезни, цояб гьабулаго гьоркьоб заманалдаги хIадур гьабун бежула чед.
  • ЛъикIаб чед бежулелъул къваригIуна хассаб техника яги духовка ялъуни жаниб цIа бакулебгIаги кор.

 

Заводалъул чед

Хиралъи тIокIлъи:

  • Заводалъул чед бокьараб тукаде аниги гьениб букIуна, хIадурараб, гьебсагIаталда босун кваназе бегьулеб. Хвезабизе кколаро заман ва ургъел гьабизе кколаро гьеб бежизе печалъул ва хIадур гьабулаго къваригIунел тIагIелалгун ингредиентазул.
  • Заводалдаса бачIун бичулеб чедалъул рукIуна хъахIаб ханжуялдаса бахъараб цельнозерновоялъулалде ва хIатта жиндилъ глютена гIадалцин веществаби лъугIинабуралде щвезегIан гIемер батIи-батIиял тайпабазул чед.
  • Тукадаса босулеб чед букIуна хассаб станокалда лъун роцен гьабун къотIараб. Ва гьединаб цIунизе кIола цIикIун заманалъ.

Багьана, гIунгутIи:

  • ГIемерисеб заводалъулаб чед букIуна тIаде консервантал журан гьабулеб. Гьединал жалаз гьукъула бактериялгун грибаби чедалда лъугьине, цинги цIикIун заманалъ цIунизеги бажарула. Амма чиясул сахлъиялъе гьез зарал гьабизе рес букIуна. ГIемерисез хIалтIизабун букIуна учузаб разрихлителги.
  • БатIи-батIияб тайпаялъул бугониги, рокъоб гьабураб чедалда данде босараб мехалъ заводалъулаб букIуна, бихьизе кIудияб бугониги, тIагIамалъулъ гIорцIизари дагьаб. ГIемерисеб нухалъ хIадур гьабун букIуна жидеего экономия кколеб хIал гьабун.
  • Заводалда гьабулеб щибаб чед букIуна кинабго жоялъулъ, цIайи куц-мохъ бихьи тIагIам, цоцада релъинабун гьабураб. Гьелъ буго рокъоб гьабулеб чед хассаб жинда цогияб релъунареблъун. Рокъоб гьабулелдаги тукадаса босулелдаги гьоркьоб тIасабищи бараб буго щивасул рукIа-рахъиналда, предпочтениялда ва рес рекъеялда.

Босулеб чед тIаде ралагьун кин батIабахъилеб?

Руго чанго батIаял къагIидаби тIаде балагьун лъикIаб чед батIабахъизе лъалеб.

  • Кьер. ГIадатияб ролъул чед (пшеничный) босулеб бугони, гьеб букIине ккола меседилабгун-тIулакьераб. ЧIегIераб чед бугони, гьелъул кьер букIине бегьуларо шоколадалъулгун-багIараб (шоколадно-красноватый). Гьединаб кьер букIиналъ нугIлъи гьабула тIаде карамели жубан бугеблъи. ЛъикIаб чIегIераб чедалъул кьед букIуна цIахIил-тIулакьераб (серо-коричневый).
  • ЦIайи. Чед босулелъул аслияб жо гьеб буго. Цельнозерновой чед бакIаб бугебгIан лъикIаб буго. Цельнозерновой чед букIунаро тIадагьаб ва гьобогьараб. ГIадатияб чедги цIайи цIикIараб лъикIаб буго. Бихьизе кIудияб бугониги, тIадагьаб бугебгIан мехалъ гьеб пайда дагьаб ва тIаде цIикIун консервантал журараб буго.
  • ХIадурараб къо-моцI. Чанго къоялъ гурони цIунизе бихьизабичIеб чед бугони гьеб лъикIаб буго, тIаде консервантал журачIеб чед кIиго-лъабго къоялъ гурони цIунун хутIуларо. Анкьалъ яги цIикIун цIунизе кIолин бихьизабураб бугони, гьебги лъикIаб чед гьечIо.
  • ЦIан бачIин. ЛъикIаб чед, данде къан хадуб цебе букIараб формаялде буссун бачIине ккола.
  • Хъурун бачIин. КъотIулеб мехалъ хъурун бачIунеб чедги лъикIаб гьечIо. Гьедин бачIин буго ханжуялъул качество къадараб букIиналъе гIаламат.

ГIадатияб тIабигIияб бокьулеллъун ругони кванай рокъоб бежараб чед.

 

АхIмад Къурбанов

 

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...


РухӀияб централда мажлис

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афанди ва муфтиясул гӀакълучи ГIайна ХIамзатова гӀахьаллъана ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб РухӀияб централда Щулани росдал гӀадамаз гӀуцӀараб шукруялъул мажлисалда. Гьеб тадбир гIуцIун букIана МухӀаммад аварагасул ﷺ цIаралда бугеб мажгиталъуб чIабар...


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...


ГIибадатлъун жиб кколеб

ДугIа ккола инсанасдаги Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб рухIияб кьо. Кьоялда тIасан цогидаб рахъалде щвезе кIолебгIадин, гьанибги Аллагьасде ﷻ ахIи базе ва Гьесде гIагарлъизе кIола.   Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ДугӀа ккола гӀибадаталъул нах», - ян (ат-Тирмизи). ДугӀаялъул...