Аслияб гьумералде

Къуръаналъул ракI

Къуръаналъул ракI

Къуръаналъул ракI

Мажгитазда, рогьалил какда хадуб, суратул «Ясин» цIалулеб гIадат буго Дагъистаналда. Гьединго гьеб сура цIалула хвел гIагарлъарасде тIадеги. Жеги гIадатлъун лъугьун буго «Ясин» радал хабаде индалги цIалулеб.

 

Даримияс бицараб хIадисалда буго: «Радал «Ясин» цIаларасе бигьалъи кьела (гьесул гьабуле-толелъе бигьалъи щвела) къаси мех щвезегIан. Сардил авалалда цIалани, сардилъ гьабулелъе бигьалъе щвела рогьел баккизегIан», - ян.

ХIурматиял бусурбаби, гьадинаб кумек гьабуле-толелъе «Ясин» цIаларав чиясе букIунеблъи гьелъул хIалбихьараз бицун лъалеб жо буго. Гьелда щаклъи букIинеги бегьуларо. Нагагь бугев чи ватани, хIалбихьизеги гьесие лъицаго гьукъун гьечIо.

Хвалилъ вугесда аскIоб «Ясин» цIали. Хирияб хIадисалда буго: «Нужеца нужерго хвалилъ ругезде цIале «Ясин», - ян. Гьеб тасдикъ гьабуна имам АхIмадица сахIихIаб иснадалдалъун бицаралъги.

ТабигIиназул къокъаялъ бицана жидеда вихьанила Гъазиф бин ал-ХIарис ас-Самали абураб сахIабияв хвалил боснов. РухI бахъи гьесие кутакалда захIмалъидал, гьес абунила гьечIищ нужеда гьоркьов «Ясин» цIализе лъалев чи абун. СалихI ас-Сукутица цIаланила гьеб. «Ясиналъул» кIикъоабилел аятазде щолаго, Гъазифил рухIги босанила. 

Жинда Аллагьа гурхIаяв ибну Касирица бицун буго, гIалимзабазул цо бутIаялъ абунин, «Ясиналъул» хаслъабаздасан кколин кинаб бугониги захIматаб хIалалда аскIоб гьеб цIалани, гьеб иш бигьалъи. Хвалилъ вугесда аскIоб цIалулагоги рахIмат рещтIун, гьесие рухI бахъизе бигьалъи щолин. Гьединлъидалин Бичасул аварагасги ﷺ абураб, нужерго холезда аскIоб «Ясин» цIалеян.

Бичасул аварагас ﷺ цогидаб хIадисалда абун буго: «Щибаб жоялъул буго ракI. Къуръаналъул ракI сурату «Ясин» буго. Гьеб цIаларасе щола тIубараб Къуръан анцIго нухалъ цIаларабгIанасеб кири», - ян. ГьедигIан хирияб сура буго «Ясин». Гьелда жанир руго Бичасул аварагасул ﷺ, Маккаялда гьев чIвазелъун, гIолохъабаз рукъ сверун ккун букIаго, хъатинибе салиги босун, тIаде цIаларал аятал. Гьеб сали тушбабазде рехидал, киналго кьижунги ккун, Бичасул авараг ﷺ сах-салатго гьениса къватIиве ворчIана ва Мадинаялде гочана инсул минаги тун. Гьел аяталги ккола:

 

 وَجَعَلْنَا مِن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْنَاهُمْ فَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ

 

Цо захIматаб бакIалде ккарас яги цонигиязда жив вихьичIого вукIине бокьарас гьеб аят цIалани, гьесул мурадалда рекъон гIемерисеб лъугьуна.

«Ясиналъул» хиралъи бицараб цоги хIадисалда буго, Аллагьасе гIоло бацIцIадаб нияталда къаси «Ясин» цIаларав чиясул мунагьал чурулин абун. Щибаб сордойил «Ясин» цIалиялда даимлъунги вукIун чи хвани, шагьидасул хвел щолин абунги буго цогидаб хIадисалда.

Нилъер гъира букIуна «Ясин» рекIехъе лъазабизе. ХIатта лъималазе къиматал сайгъаталцин кьола гьеб ракIалдасан лъазабуни. Гьелъул хIакъалъулъ Бичасул аварагас ﷺ абун буго: «Дие бокьила «Ясин» щивав муъминчиясул ракIалда букIине», - ян.

Аллагьас кумек гьабеги кинабго лъикIабщиналъе.

 

 

ХIайдар-хIажи Сахратулаев, МахIачхъала

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.   Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал...


Нужее баяналъе

  Аллагьас ﷻ тIоцеве витIарав расул щив? – НухI авараг. Гьев вугев заманалда щиб ккараб дунялалъе? – Дунял гъанкъана. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


Дир гьитIинабго насихIат

Нилъер жаниса рахъ дабагъ лъугьиндал, Хвел-хобалъул хIисаб дарулъун ккола. Дуниял течIого хун унел чагIаз, ГIемераб гъапуллъи нахъе хъамула.   ХъантIун тIагIаталъе цере кколеца, Каранда нилъер ракI хIалтIизабула. Гьунар гьезул гIадин гIечIонаниги, Нилъерго кIарчанлъи...