ХIадисазул амирул муъминин
Суфян бин СагIид бин Масрукъ ас-Саври гьавуна Куфаялда гьижрияб 97-абилеб соналъ.
Имамасе тарбия кьеялъулъ кIудияб бутIа лъуна эбелалъ. Гьелъ гьев мугIалимасухъе витIулелъул, абулаан: «Я дир вас, анцIго хIадис хъвараб мехалъ, мун балагье Аллагьасукьа хIинкъи, хIалимлъи цIикIкIунеб бугищали. Гьедин гьечIони, гьелдаса дуе пайда букIунареблъи лъай», - ян.
Къиямасеб къоялъ инсанас ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ цебе жаваб кьезе буго лъараб гIелмуялда гIамал гьабичIони. Гьебги бичIчIун нилъер гIалимзабаз кIудияб кIвар кьолаан Аллагьасе ﷻ гIоло гьеб гIелму тIибитIизабизе ва гIамал гьабизе.
Суфян ас-Саврияс абуна: «Дица гIумруялда жаниб цо нухалданиги гIамал гьабичIеб хIадис течIо», - ян. Цо-цо баяназда рекъон, гьесда лъалеб букIун буго 300 азарго хIадис.
Васас гIелму цIализе байбихьидал, эбелалъ гьесда абула: «Я дир вас, гIелму тIалаб гьабе, дица хьихьила мун дие щолеб хайиралдалъун», - ян. ГьитIинаб мехалда гьев инсуца гIемер вачунаан хIадисазул гIалимзабазул мажлисазде. Суфян ас-Саврияс гIемерал гIалимзабаздаса гIелму босана. Абула гьесул 600-гIанасев мугIалим вукIаниланги.
Имамасул хIакъалъулъ гIалимзабазул калам
Гьеб заманалъул гIалимзабаз, мисалалъе, ЯхIя ибну МагIиница, ШугIбатица, ибну ГIуяйнатица имам Суфян ас-Саврие цIар кьуна «амирул муъминин фил хIадис» (хIадисазул муъминзабазул амир) абун.
Гьесул хIакъалъулъ ибну ГIуяйнатица абуна: «Диналда жаниб хIалаллъиялъулгун хIарамлъиялъул Суфян Савридаса цIикIкIун лъалев чи дида вихьичIо», - ян.
Машгьурав гIалим ибну Мубаракица абуна: «Дица лъай босана азаргоялдаса цIикIкIун гIалимчиясухъа, амма Суфян Саврияв гIадав лъикIав чиясухъа лъай босичIо», - ян.
Гьесго абуна: «Дида лъаларо Суфян ас-Савридаса гIелму бугев чи», - ян.
ГIелмуялъул ва гIалимзабазул хIакъалъулъ
Суфян ас-Саврияс абуна: «ГIелму инсанасе квана-гьекъеялдаса цIикIкIун къваригIуна», - ян.
Гьединго абуна: «Паризаял гIамалаздаса хадуб гIелму щвеялдаса къиматаб жо гьечIо», - ян. Цоги абуна: «Нилъеца нилъерго лъимал хIадис цIализе тIамизе ккола, Къиямасеб къоялъ гьелъухъ нилъеца жаваб кьезе бугелъул», - ян.
ХIадисалда буго: «Уммат хIалуцараб мехалда дир суннаталда тIадчIарав чиясе нусго шагьидасул кири букIуна», - ян. Жеги буго: «Къиямасеб къоялъ бищун кIудияб гIазаб гIелмуялдаса пайда босичIев гIалимчиясе букIине буго», - ян.
Щаклъи гьечIо, хIадисалда бицунеб нилъер заман букIин. Амма эбел-инсуца лъимал хIадисал лъазаризе тIамуни ва гьезда гIамал гьабизеги ругьун гьаруни, хьул буго, хIадисалда бицухъе, кири щвеялда.
Суфян ас-Саврияс абуна: «Квешал гIамалал унтаби ккола. ГIалимзаби дараби руго. Дараби хвани кин нилъеца унтаби сах гьаризе ругел?» - ян.
Имамасул гIибадат
Ибну Вагьбица бицана: «Дида Суфян ас-Саври вихьана мажгиталда маркIачIул какдаса хадуб суждаялда ва гьес бетIер борхичIо боголил как ахIун гурони», - ян.
ГIали ибн Фузайлияс бицана: «Дида вихьана Суфян ас-Саври суждаялда чIун, дица КагIба сверун тIаваф гьабулеб мехалъ. Анкьго нухалъ КагIба сверана, гьес бетIер борхизегIан», - ян.
ДагIваталде ахIи
Аварагасда ﷺ гьикъидал бищунго лъикIав чи щив кколевилан абун, гьес жаваб кьуна: «ГIадамазул бищун лъикIав ккола бищунго лъикI Къуръан рекIехъе лъазабулев, Аллагьасдаса бищунго хIинкъулев, лъикIал ишал гьаризе бищунго гIедегIулев ва квешлъиялдаса гьукъулев, гIагарлъиялъулгун гьоркьоблъи цIунулев», - ян.
ЛъикIаб гIамал гьабизе ахIиялъул ва квешал гIамалаздаса гьукъиялъул бицани, гьеб заманалда Суфян ас-Савридаса жигар бахъулев чи вукIинчIо.
Ахирисел къоял
Суфян ас-Саври къадаралде щвана гьижрияб 161 соналъул шагIбан моцIалъ.
Хун хадув гьев макьилъ вихьарас гьесда гьикъула бищун лъикIаб жо щиб батарабилан. Суфяница абула Аварагасул ﷺ хIадисалин абун.
