Аслияб гьумералде

РикIкIад чIоге

РикIкIад чIоге

Хириял диналъул вацал ва яцал! Жакъа бицина муъминзабазда гьоркьоб букIунеб унго-унгояб вацлъиялъул хIакъалъулъ. «Вац», «яц» абурал рагIаби гьадингоял жал кколаро. ХIакъикъияб вацлъи ккола щибаб къоялъ сундулъго диналъул вац цеве гьави.

 

Хирияв Аварагас ﷺ абуна: «Жидерго цоцаздехун бугеб рокьиялда, гурхIел-рахIмуялда ва ракIгурхIиялда муъминзаби руго цо черхалда релълъарал: цо лагаялъе зарал ккараб мехалъ, тIолабго черхалъ жаваб кьола макьу гьечIолъиялъ ва цIа-каналъ», - ян.

ХIадисалдасан бичIчIулеб буго цо умматлъун ругел гIадамазул бухьен кигIан гъваридаб букIине кколебали. Амма гьанжесеб заманалде балагьани, гIемерисеб мехалда цо черхалдаса цIикIкIун нилъ батIи-батIиял бутIабазда релълъун руго.

Чан нухалъ нилъеца «вацилан» абулеб, амма гьесдехун унго-унгояб рокьи букIунаро. Гьудул бечедав яги асар бугев вугони, хIаракат бахъула гьесде гIагарлъизе. Рес гьечIев вугони, бербалагьи хисула. Гьединищ Аварагасул ﷺ асхIабзабаз гьабураб? Гьединабищ букIараб Абубакар-асхIабасул мискинал бусурбабаздехун бугеб бербалагьи?

Нилъер вацлъи хвезабулеб унтабазул цояб ккола жахIда. Гьеб ккола, кьагIуялъ гIадин, бищунго бацIцIадаб къасдгицин кваналеб, хIинкъи бугеб унти. Вацасул бергьенлъабаздаса ракI-ракIалъ рохизе кколеб бакIалда, нилъ лъугьуна хIасад гьабизе. ЗахIматаб заманалда гьесул рахъ кквезе кколеб бакIалда, нилъ рохула гьесул рес къотIиялдаса. Аварагас ﷺ чанго нухалъ лъазабуна гьеб рекIел хIалалъул хIинкъиялъул хIакъалъулъ, амма гIемерисел жидерго нафсалда хадур рилълъунел руго, «гьеб тIабигIияб жо бугин» абун жалго ритIухъги гьарулаго.

Унго-унгояб вацлъиялъул хIалбихьула рохалил ва байрамалъул лахIзатазда гуреб, гIумруялъул захIматал заманабазда. Диналъул вац унтидал, гьесухъе ине заман батулищ дуда? Гьесул гIарцул рахъалъ къварилъи бугеб мехалда, гьикъичIого кумек гьабизе кIолищ? Гьесул гъалатI ккараб мехалъ, хIеренго кантIизавулищ гьев ялъуни мугъзада нахъасан гьесул гIунгутIаби тIиритIизарулевищ вукIунев? Гьесие малъа-хъвай къваригIараб мехалъ, гIакълугун ва сабругунищ дуца гьеб кьолеб яги гьесул «бичIчIунгутIиялъ» ццимищ бахъинабулеб?

Хирияб хIадисалда буго: «Аллагьас лагъасе кумек гьабула, гьес вацасе кумек гьабулебгIан мехалъ», - абун. Амма кIвар бугеблъун ккола, нилъер кумек букIине кколеблъи ракIбацIцIадаблъун. Нилъее пайдаял рукIине бегьулел чагIазе гурони кумек гьабулеб гьечIони, гьеб ракIбацIцIалъи гуро, гIадатияб бизнесалъул къотIи-къай ккола. ХIакъикъияб кумек ккола гьаб дунялалда дуе киданиги баркала кьезе кIоларев чиясул рахъ кквей.

Хасго ракI унтула дунялалъул боцIи сабаблъун вацаз гьоркьоблъи хвезабулеб бихьидал. Гьединищ нилъеда Аллагьасул Расулас ﷺ малъараб? Гьес абичIищ: «Бусурбанчиясе бегьуларо лъабго къоялдаса цIикIкIун вацасдаса рикIкIад чIезе», - ян? КIудияб дагIба-рагIаби ккун хадубги тIаса лъугьине, рекъел гьабизе, вацлъиялъул гьоркьоблъи цIунизе кколеб куцалъул мисал бихьизабичIищ гьес ﷺ нилъеда?

РачIа пикру гьабизе, живго Аварагас ﷺ нилъеда вацалин абулеб букIаго: «Дир вацал ккола дида хадур рачIун, дун вихьичIого дида иман лъурал чагIи», - ян, кинаб бербалагьи букIине кколеб цоцаздехун? Жиндир хIакъалъулъ харбал тIиритIизарулев, жахIда гьабулев чиясул вац вугин дунилан кин абизе кIолеб? Вацлъи данде кколищ чIухIиялда, кIигьумерчилъиялда ва жиндирго бетIербахъиялда?

Исламалда вацлъи – гьеб берцинаб рагIи гуро, рухIалъул щибаб къойил гьабулеб хIалтIи ккола. Гьеб ккола цогидав муъминчиясе гIоло жиндирго заман, сурсат къурбан гьабизе разилъи. Гьеб ккола дурго бергьенлъабаздаса мун вохарав гIадин, ракI-ракIалъ вацасул бергьенлъабаздасаги вохизе бажари.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъер ракIал рацIцIад гьареги, унго-унгоял вацаллъун рукIине квалквал гьабулебщинаб жоялдаса - жахIдаялдаса, чIухIиялдаса, кIигьумерчилъиялдаса ва жидеего пайда босиялдаса. Амин.

 

ХIабиб БатIалов, Лак районалъул имам

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Щай рахъунел?

Мавлид ахIулеб заманалда бусурбабазда гьоркьоб машгьураб гIадат буго, МухIаммад авараг ﷺ гьавураб лахIзаталъул ахIулелъул, киналго тIаде рахъунеб. Гьебги гьабула Аллагьасул Расул вокьиялъул, рохелалъул, гьесие гьабулеб адаб-хIурматалъул гIаламат хIисабалда.   Гьеб гIадат къабул гьабурал...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Якьадги росги   Дир якьадалъе бокьун букIана жиндирго квартира къачIан лъугIизабизе ва гьелъ нижеда гьарана кумек. Дир росас, дидаги гьикъичIого, хIажатаб гIарац къарзалъ кьуна. ЛъагIел ана ва гьеб гIарац нахъбуссинабизе гIедегIунев чиги гьечIо. Дир рос нечола ракIалде щвезабизе ва дида...


Муфти дандчIвана Сулеймангун

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица, ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб централда къабул гьавуна Гъарабудахкент районалъул Параул росулъа гӀараб каллиграфиялъул устар Аширлаев Сулейман. Гьес сайгъат гьабуна хирияб Къуръаналъул жинцаго квералъ хъвараб, цогидаздаса батӀияб нусха. ГӀага-шагарго...


Учительзабиги кIочон течIо

Хъайтагъ районалда тӀобитӀана РабигIул аввал моцӀалъе сайгъат гьабураб гӀелмияб мажлис. Гьелда гӀахьаллъана районалъул бетӀер ХӀасанов Запир; районалъул имамзабазул советалъул председатель - Салимов ГӀабдулла; Югалъулаб территориалияб округалда Дагъистан Республикаялъул муфтияталъул вакил Рамазанов...