Аслияб гьумералде

Гӏидалъул къоялъ хабалазде...

Гӏидалъул къоялъ хабалазде...

Гӏидалъул къоялъ хабалазде...

Дагъистаналда буго гIидалъул къоялъ хабалазде зиярат гьабулеб берцинаб гIадат. Амма цо-цо чагIи камуларо гьеб хирияб къоялъ хабаде зиярат гьабизе бегьуларин абулел.

 

Аварагас ﷺ абуна: «Дица нужее гьукъун букlана хабалазде зиярат гьабизе, гьанже нужеца гьенибе зиярат гьабе, хlакълъунго, гьелъ нужеда ахират ракlалде щвезабула», - ян. (Тирмизи, Муслим, Абу Давуд)

 ГӀидалъул къоялъ хабалазда зиярат гьабизе цӀакъго хирияб бугин хъвалеб буго «Танвирул Къулюбалда».

«ГӀидалъул къоялъ хабалазде зиярат гьабизе, хваразе салам кьезе, дугӀа гьабизе суннатаб буго, амма ибну Сириница, Ибрагьим НахгӀияс ва ШагӀбияс карагьатаб бугинги абуна (зиярат гьабизе)». («Аль-МавсугӀутул Фикъгьиятул Кувейтият» 31/118)

Ибну Сириница, Ибрагьим НахгӀияс ва ШагIбияс абуна мутӀлакъго хабаде зиярат гьабизе карагьатаб бугин абун, ай гIидалъул къоялъ гуребги цогидал къоязги зиярат гьабизе карагьатаб бугин. (Балагье «ТухӀфатул АхӀвазий» 1054 хӀадисалъул шархӀ, «ФатхӀул Барий», «Бабу зияратил къубур»)

 

 

 

ЦIумада районалъул Къеди росу

 

 

 

 

ГӀидалъул къоялъ Авараг ﷺ какде унев вукӀана цояб нухдасан ва тӀадвуссунаан цогидалдасан. Цинги имамзабазулъ хилаф ккана цо нухдасан ун цогидаб нухдасан тӀадвуссиналъул сабаб, хӀикмат баян гьабиялда бан. ПалхIасил, къогоялдасаги цIикIкIун сабаб, (хӀикмат) рехсана имамзабаз. Гьездасан ккола, Авараг ﷺ гӀидалъул къоялъ цо нухдасан ун цогидаб нухдасан тӀадвуссунев вукӀанила кӀиябго нухда ругел хабалазде зиярат гьабиялъе ва хваразе дугӀа гьабиялъе гӀоло. («ФатхӀул Барий», «Далилул ФалихӀин», «МанхӀатул Барий», «ТухӀфат», «Нигьаят»)

 Ибну ХӀажарица цо-цо рагӀаби (сабабал) загӀип гьаруна, амма гьеб рагӀи загӀип гьабичӀо. («ФатхӀул Барий» 2/473, «Аль-МавсугӀатул Фикъгьиятул Кувейтият» 31/117)

«Аль-Фатавал Гьиндияталда» буго: «Хабалазде зиярат гьабизе бищунго хирияб ункъо къо буго - итни, хамиз, рузман ва шамат. Гьединго хирияб буго Барааталъул сордоялъ, зулхӀижалъул тӀоцебесеб анцӀго къоялъ, кӀиябго гӀидалъул къоялъ, ГӀашура къоялъ ва бусурбабазул цогидалги гӀидазул къояз».

Анасидасан бицараб хIадисалда буго: «Щив чи вугониги хабалаздеги ун, гьениб сурату «Ясин» цIаларав, гьеб къоялъ хваразе гIазаб бигьа гьабула, хварал рикIкIун гьесие кириги хъвала», - ян (ТIабарани).

Аллагьас тавпикъ кьеги агьлу-суннаталъул чIахIиял имамзабазда нахърилълъине. Амин.

 

Мухтар МухIаммадов, ЦIумада район Къеди росу

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Хъизан цIуне

Хъизан гьаби ккола ТIадегIанав Аллагьасда цебе кIудияб жавабчилъи. Нилъеца хъизан гIуцIула Аллагьасул амруялдалъун ва Аварагасул ﷺ суннаталдалъун, гьединлъидал, нилъеца хIаракат бахъизе ккола диналъ малъараб куцалда хъизамалда гIумру гьабизе.   Квеш ккараб жо, жакъа гIемерал хъизамал...


Лъаялъул байрам

Хъумторхъала райналъул ракьалда бугеб ЦIияб ГIурада росулъ тIобитIана лъай кьеялъул ва рухIияб тарбия щвеялъул мурадалда гIуцIараб байрам. Гьениб росдал лъималаз ва гьидерил росабалъа рачIарал гьитIичаз бихьизабуна жидерго лъай. Гьез цIалана Къуръан ва кьуна батIи-батIиял гIелмиял суалазе жавабал.


Суал-жаваб

Насвай хIалтIизабун хадуб кIалги ххуличIого ялъуни гьебги чвантиниб лъун бараб как рикIкIунищ? Лъалеб жо буго хъалияналъги, насваялъги ва гьелда релълъарал цогидал жалазги чорхое зарал гьабулеблъи. Гьел жал хIалтIизариги шаригIаталда мунагьлъун рикIкIуна. Пуланав чи ватани гьединал жалаздаса...


РабигIул аввалалъул хIурматалда

ЦӀунтӀа районалъул Гьинухъ росулъ тӀобитӀана баракатаб рабигӀул аввал моцӀ тӀаде щвеялда бан мажлис. Дунялалъул бусурбабазе гьеб моцӀ ккола хасаб рухӀияб цӀилъиялъул заманлъун. Муъминзаби мажгитазда ва рокъор данделъула Аллагьасе рецц гьабизе, Аварагасде ﷺ салават битIизе, гьесул гӀумруялъул...


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....