Аслияб гьумералде

Хехго гьабурабгIан лъикI

Хехго гьабурабгIан лъикI 

Хехго гьабурабгIан лъикI

Исламалъ нилъ киналго ахIула лъикIлъиялде, пайда бугеб гьабиялде, цогидазе мисалияллъун рукIиналде ва лъикIал гIамалал гьариялъулъ цереккеялде.

 

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Нуж киналго лъикIлъи гьабизе цере кколеллъун рукIа», - ян (суратул «Бакъарат», аят 148).

Гьаб дунялалда лъикIлъаби гьаризелъун церекколел гIадамал Къиямасеб къоялъ Алжаналъуреги цогидаздаса церекколеллъун рукIуна. ЛъикIлъабазде гъорлъе уна как, кIал, закагIат, хIеж гIадал паризаял гIамалалги, суннатал пишабиги ва гьединго цогидазеги жиндиегоги пайда бугел рукIа-рахъиналги. Масала, нухдаса цогидазе зарал гьабулеб гамачI нахъе босиялъе цереккей гьабиялде ва гьелда релълъарал лъикIлъабазде ахIулел руго нилъ БетIергьанас.

Цогидаб аяталда Аллагьас ﷻ абулеб буго (магIна): «Нужеца хехлъи гьабе, я муъминзаби, Аллагьас ﷻ нужер мунагьал чурулел ва Гьев ﷻ нужеда гурхIулел лъикIал гIамалал гьариялде ва Алжаналде лъугьунеб гIамал гьабизеги, жиндир гIатIилъи зобал-ракьал тIиритIун гIодор лъуниги гьездасаги жиб кIудияб, Аллагьасдаса хIинкъарал гIадамазе жиб хIадурун бугеб», - ян (сурату «Алу ГIимран», аят 133).

Нилъер щивас Аллагь ﷻ разиял, лъикIал гIамалал гьари нахъбахъула рес рекъезегIанин гIузруги бачун. ГьитIинаб мехалъ цIалуда вукIуна, гIолохъанаб заман дунялалдаса пайда босулаго уна, цинги чIужу ячун лъимал гьаридал хIалтIуца сундего регIуларо, херлъидал (Аллагьас ﷻ гьелде щвезегIан гIумру кьуни) лъикIлъаби гьаризе сахлъиго батуларо. Гьеб мехалъ гIадада тIамураб гIумруялда ракIбухIунги вукIуна. Гьединлъидал, гIедегIизе ккола ахираталда нилъго хвасарлъиялъе гIамалал гьаризе.

Абугьурайратидасан бицана хирияв Аварагас абунин: «Гьаб дунялалъухъ дин бичун радал муъминчилъун вукIун, къасиялде капурлъулев ва къаси муъминчилъун вегун радал капурлъулев, бецIаб сордо гIадинаб питна тIаде бачIинелде нуж лъикIал гIамалал гьаризе гIедегIе», - ян. (Муслим)

ГIукъбат ибн ХIарисица бицана: «Цо къоялъ Мадинаялда вукIаго Аварагасда хадуб бакъаникак бана дица. Какдаса саламги кьун Авараг, гIадамазул кьералги рикь-рикьизарун, руччабазул цоялъул рокъове ана. Гьединаб гIедегIиялъ гIадамал хIинкъун лъугьана. Заман гьоркьоб иналдего Авараг цIидасан гьезухъе вачIана. Жиндирго гIедегIиялъ гIажаиблъарал гIадамал рихьидал, гьес абуна: «Рокъоб месед букIин ракIалде щвана дида. Гьелъ машгъул гьавичIого вукIине, бикьеян амру гьабизе ун вукIана», - ян. (Бухари)

Нилъее мисалалъе букIине, цебе рехсараб хIадисалъулъ баян гьабулеб буго, хирияв Аварагасул лъикIлъи гьабизе гIедегIи. Жакъа нилъ мажгиталдаса къватIире салам кьейгун рахъун иналъул сабаб ахират гуреб, дунял буго.

Жабиридасан бицана: «УхIудалъул къоялъ цо чияс Аварагасда гьикъана: «Дун чIвани киве кколев?» - илан. «Алжаналъуве ккола», - ян Аварагас жаваб кьедал, кодор рукIарал чамасдакIалги гIодоре рехун, хвезегIан вагъизе вортана», - ян. (Бухари, Муслим)

Халгьабе, Аварагас Алжан бугин абидал чамасдакI кваназецин заман хвезабичIого гьев чи Алжаналде, ай хвалиде данде ана щибго ургъелги гьабичIого. Гьес ахират тIаса бищана лъикIаб гIамал гьабиялдалъун. Гьединлъидал нилъецаги кIванагIан хехго лъикIал гIамалал гьаризе жигар бахъизе ккола. ЛъикIлъи хехго гьабурабгIан гьелъухъ кириги кIудияб хъвала.

 

Шамил МухIаммадов, ХIабши росдал имам

2026-03-15 (Шаввал 1447 с.) №6.


ХIижабалъул хIакъалъулъ

Руччабазул «Марям» централда тIобитIана «Хиджаб: внутренний и внешний смысл» абураб темаялда анлъабилеб семинар.   Данделъиялда рорхана чIужугIаданалъул ретIел-хьиталда хурхарал кIвар бугел масъалаби, бицана хIижабалъул хиралъиялъул, чIужугIаданалъе гьелъул бугеб...


Цолъиялъул мурадалда

Болъихъ районалъул лъималазулгун гӀолилазул спортивияб школалда тӀобитӀана СССРалъул ва Россиялъул мустахӀикъав бакӀал ралев ГӀабдулбасир Халикъов ракӀалде щвезавиялъул хIурматалда кIалбиччаялъул мажлис. Гьелда гIахьаллъи гьабуна районалъул бетIер Руслан ХIамзатовас, депутатазул собраниялъул...


Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго

Жакъа нилъеда гIемер рихьула цо-цо чагIи, гIураб динияб лъайги гьечIел, гIараб мацIги лъаларел, амма гIакъидалъул гъваридал суалал гьоркьор лъолел. Гьез цохIо жидерго пикрабазда мугъчIвай гьабула, амма церехун рукIарал ритIухъал чагIазул - салафазул бичIчIи хIисабалда бихьизарула. Цо-цо мехалъ...


Духъе вачIарав чапар

Рамазан моцI ккола гIумруялда жанир ккарал гIунгутIаби рацIцIине ва нилъерго иман щула гьабизе кьураб моцI, гьебги ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рахIматалдалъун. Гьаб моцIалъе чияс букIине кколеб адаб-хIурмат гьабуни, гьелъул баракат щвела.   Рамазан моцI лъугIизе дагьалго къоял хутIун ругониги,...


Инсанасул талихI

ГIужда как бай буго инсанасул бищун кIудияб талихI. Нилъ Аллагьас ﷻ рижун руго гIибадаталъе, гIибадаталъул аслияблъунги буго как. Как байги буго МухIаммадил умматалда цIакъго-цIакъ хасс гьабураб гIамал.   ТIоцебе тIадкъай гьабулелъул как бай букIана къойида жаниб кIикъоялда анцIго базе....