Аслияб гьумералде

Хехго гьабурабгIан лъикI

Хехго гьабурабгIан лъикI 

Хехго гьабурабгIан лъикI

Исламалъ нилъ киналго ахIула лъикIлъиялде, пайда бугеб гьабиялде, цогидазе мисалияллъун рукIиналде ва лъикIал гIамалал гьариялъулъ цереккеялде.

 

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Нуж киналго лъикIлъи гьабизе цере кколеллъун рукIа», - ян (суратул «Бакъарат», аят 148).

Гьаб дунялалда лъикIлъаби гьаризелъун церекколел гIадамал Къиямасеб къоялъ Алжаналъуреги цогидаздаса церекколеллъун рукIуна. ЛъикIлъабазде гъорлъе уна как, кIал, закагIат, хIеж гIадал паризаял гIамалалги, суннатал пишабиги ва гьединго цогидазеги жиндиегоги пайда бугел рукIа-рахъиналги. Масала, нухдаса цогидазе зарал гьабулеб гамачI нахъе босиялъе цереккей гьабиялде ва гьелда релълъарал лъикIлъабазде ахIулел руго нилъ БетIергьанас.

Цогидаб аяталда Аллагьас ﷻ абулеб буго (магIна): «Нужеца хехлъи гьабе, я муъминзаби, Аллагьас ﷻ нужер мунагьал чурулел ва Гьев ﷻ нужеда гурхIулел лъикIал гIамалал гьариялде ва Алжаналде лъугьунеб гIамал гьабизеги, жиндир гIатIилъи зобал-ракьал тIиритIун гIодор лъуниги гьездасаги жиб кIудияб, Аллагьасдаса хIинкъарал гIадамазе жиб хIадурун бугеб», - ян (сурату «Алу ГIимран», аят 133).

Нилъер щивас Аллагь ﷻ разиял, лъикIал гIамалал гьари нахъбахъула рес рекъезегIанин гIузруги бачун. ГьитIинаб мехалъ цIалуда вукIуна, гIолохъанаб заман дунялалдаса пайда босулаго уна, цинги чIужу ячун лъимал гьаридал хIалтIуца сундего регIуларо, херлъидал (Аллагьас ﷻ гьелде щвезегIан гIумру кьуни) лъикIлъаби гьаризе сахлъиго батуларо. Гьеб мехалъ гIадада тIамураб гIумруялда ракIбухIунги вукIуна. Гьединлъидал, гIедегIизе ккола ахираталда нилъго хвасарлъиялъе гIамалал гьаризе.

Абугьурайратидасан бицана хирияв Аварагас абунин: «Гьаб дунялалъухъ дин бичун радал муъминчилъун вукIун, къасиялде капурлъулев ва къаси муъминчилъун вегун радал капурлъулев, бецIаб сордо гIадинаб питна тIаде бачIинелде нуж лъикIал гIамалал гьаризе гIедегIе», - ян. (Муслим)

ГIукъбат ибн ХIарисица бицана: «Цо къоялъ Мадинаялда вукIаго Аварагасда хадуб бакъаникак бана дица. Какдаса саламги кьун Авараг, гIадамазул кьералги рикь-рикьизарун, руччабазул цоялъул рокъове ана. Гьединаб гIедегIиялъ гIадамал хIинкъун лъугьана. Заман гьоркьоб иналдего Авараг цIидасан гьезухъе вачIана. Жиндирго гIедегIиялъ гIажаиблъарал гIадамал рихьидал, гьес абуна: «Рокъоб месед букIин ракIалде щвана дида. Гьелъ машгъул гьавичIого вукIине, бикьеян амру гьабизе ун вукIана», - ян. (Бухари)

Нилъее мисалалъе букIине, цебе рехсараб хIадисалъулъ баян гьабулеб буго, хирияв Аварагасул лъикIлъи гьабизе гIедегIи. Жакъа нилъ мажгиталдаса къватIире салам кьейгун рахъун иналъул сабаб ахират гуреб, дунял буго.

Жабиридасан бицана: «УхIудалъул къоялъ цо чияс Аварагасда гьикъана: «Дун чIвани киве кколев?» - илан. «Алжаналъуве ккола», - ян Аварагас жаваб кьедал, кодор рукIарал чамасдакIалги гIодоре рехун, хвезегIан вагъизе вортана», - ян. (Бухари, Муслим)

Халгьабе, Аварагас Алжан бугин абидал чамасдакI кваназецин заман хвезабичIого гьев чи Алжаналде, ай хвалиде данде ана щибго ургъелги гьабичIого. Гьес ахират тIаса бищана лъикIаб гIамал гьабиялдалъун. Гьединлъидал нилъецаги кIванагIан хехго лъикIал гIамалал гьаризе жигар бахъизе ккола. ЛъикIлъи хехго гьабурабгIан гьелъухъ кириги кIудияб хъвала.

 

Шамил МухIаммадов, ХIабши росдал имам

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Ахирисел хириял къоял

ТIаде щолеб бугеб иргадулаб моцI ккола ЗулхIижа. Гьеб ккола исламалда жаниб Ражабгун, ЗулкъагIидагун ва МухIаррамгун цадахъ, ункъабго хирияб моцIалъул, цояб. Гьел моцIазда жаниб ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хIарам гьабуна рагъ-кьал, тунка-гIусиял, би тIей.   Гьеб моцIалъул тIоцебесеб анцIго...


ГIарафа магIарда чIей

ГIарафа магIарда чIей хIежалъул бищун кIвар бугеб рукнулъун ккола, щайгурелъул, гьеб къо къалъаралдаса хадусеб къоялъул рогьел баккизегIан гьенив цо лахIзаталъгIаги чIечIев чиясул хIеж рикIкIунгутIиялъе гIоло. Цогидал рукнабазе цIараб хасаб заман гьечIо.   ГIарафа мегIер ва ГIарафа къо буго...


Дилималда тӀобитӀана данделъи

Казбек районалъул Дилим росулъ тӀобитӀана районалъул диниял вакилзабазул данделъи. Гьелда гIахьаллъи гьабуна «Ас-салам» газеталъул, лъай кьеялъул управлениялъул, «Инсан» фондалъул, районалъул гӀолилазул жамгӀияб гӀуцӀиялъул хIаракатчагIазги. Тадбир рагьана хирияб Къуръан...


ГурхIел-рахIму

Нилъер иманалъул къиматаб жавгьаразул цояб ккола гурхӀел-рахӀму. Гьеб цIакъ беццараб тIабигIатги буго. Иман щулалъиялъе, рухӀияб рахъ цебетӀеялъе, напс квегъизе гьарулел аслиял жалазул цояблъун ккола гурхӀел-рахӀму.   Гьеб ккола инсанасул цогидал гIадамаздехун бугеб хинлъи-рокьи, лъикIаб...


ЦIияв ректор

Саида Сиражудинова тӀамун йиго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул ректорлъун. Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясул рахъалдасан баркала загьир гьабуна цеве ректорлъун вукӀарав НухӀкъади БахIмудкъадиевасе, гьес гьабураб хӀалтӀухъ. Баркалаялъул гӀаламат хӀисабалда гьесие сайгъат...